Ómirden ozǵan anamnyń qaitpaitynyn túsinemin, degenmen júregiń qoltańsyp, kóńiliń qobaljyp, janyń jabyrqap turady. Jan saraiyń bos qalǵandai kúi keshedi ekensiń. Anashym janymda júrgende qaityp kóre almaitynymdy oilamappyn, bálkim qunttamaǵan bolarmyn. Endi mine, aýylǵa kelsem árdaiym kúlimsirep qarsy alatyn anamnyń ádebin eshkim oryndai almaitynyna kóz jetkizdim. Anama tán meiirim men ystyq yqylas ózimen birge ilesip ketkendei...
Anamnyń sheksiz meiirimi, kenen peiili, aqyl-parasaty jáne iskerligi analar qudiretiniń etalony ispetti simvolǵa ainalǵandai. Átteń, aǵaiyn-týysty baýrap alatyn keń peiiliń, urpaqtaryńdy aialaǵan nurly júregiń - jerdiń tartý kúshindei qýatty edi. Átteń, ardaqty ana, sizdiń qudiretti qýatyńyzdan nár alǵan urpaqtaryńyz úshin tirliktegi ornyńyz oisyrap tur.
Ómirden ozǵanyna bir jyl bolsa da, anam menimen únemi birge júrgendei. Qazaqy paiymda, adam o dúniege attanǵan soń, onyń rýhy bu dúniedegi jaqyndaryn jelep-jebep júredi degen túsinik bar. Múmkin, anam alyp aǵash «Áýlieaǵashtai» balalaryn panasyna alyp júrgendei elesteidi. Ana men bala arasyndaǵy jipsiz bailanys, múmkin, máńgi bolar. Áli kúnge, qýanyshty sátterimde balasha qýanyp, qinalǵan tustarymda jany ashyp meni qoldap júrgendei sezinemin. Kózge kórinbeidi, degenmen túisik sony meńzeidi. Allanyń adamzatty uly meiirimmen jaratqany haq bolsa, balalaryn da meiirimmen dúniege ákelgen anamnyń rýhy men úshin máńgilik.
Anamnyń dúnieden ótýi maǵan úlken oi saldy. Men er jasy elýden assam da, maǵan aqyl aitýdan áste jalyqpady, ásirese, qatqyl minezimdi – keshirimmen qaraýǵa baǵyttap otyratyn. Erekshe jan edi. Asyra maqtaǵanym emes, «jaqut jan» degen atqa sai myqty jan bolatyn. Tirshiliginde anam týraly tolǵaýymda, maqala taqyrybyn «jaqut jan» dep ataǵan edim. Álbette, urpaq jalǵasyn somdaǵan, sheksiz meiirimimen áýlettiń igiligin idirgen, qaltqysyz qyzmetimen qoǵam qurmetine bólengen, meniń anam, shynymen de, kózge ottai basylatyn jaqut jan edi.
Anam sanaly ǵumyrynyń 40 jyldan astamyn kúsh-jigeri men bar bilimin sarqa otyryp, jas urpaqty tárbieleýge arnaǵan tálimger-ustaz. Naǵyz ustaz boldy. Anamnyń tárbieshi-tálimger bolýy mamandyq bolsa, ustazdyq etýi jaratylysynan boiyna daryǵan qudiretti qasiet edi. Ustazdyq qudireti qandai edi! Sol qudiretti kúshpen óz qursaǵynan shyqqan balalary men balabaqsha búldirshinderiniń talaptaryna muqalmas jiger berip, ómirlerine ózek bolar ádep-ádetti boilaryna daryta bildi.
Ómirge on eki qursaq ákelip, on balasyn adam qataryna qosty. Tórehanovtar áýletiniń qara shańyraǵyndaǵy yntymaq-yrysty jarastyryp, balalarynyń jáne nemere-shóbereleriniń ajyramas birligin kúittedi. Ónege-tárbiesimen bizderge qiyndyqpen kúresýdiń ozyq úlgisin, aýyrtpalyqty jeńip shyǵýdyń aishyqty jolyn kórsetti. Osyndai aqyl-jigeri mol, parasatty anadan týǵanymdy maqtan tutamyn.
Ana degen jaratýshy qudiretke tán bar asyl qasietter anamnyń boiynda bar edi. Eń keremeti - qudai qosqan qosaǵy ákemizdiń de, Alla bergen balalarynyń da ne qalaitynyn aitpai-aq túsinetin jáne aitqyzbai isteitin edi. Árine, álemdegi asyl analardyń ornyna meniń anam júre alatynyna kámil senemin. Al anamnyń ornyna kim júredi? Eshkim de júre almaidy! Bir kem dúnie!
Artynda otaǵasy, urpaqtary, ózin qurmet tutqan el-jurty qaldy. Shúkir! Osy qalyń qaýym únemi duǵalarynan tastamai júretini kóńilge demeý!
Átteń ... seksenniń seńgirine jetip, gaýhar toidyń tórinde otyrsam degen arman údesine jete almady.
Ardaqty ana jatqan jeriń Jánnattyń tóri bolǵai!
Aibyn Ádephanuly Tórehanov
