Túrkistan oblysynda turǵyndardy taza aýyz sýmen qamtý máselesi – óńir basshylyǵynyń kún tártibindegi basty basymdyqtardyń biri. Óńirdi aýyz sýmen qamtamasyz etý máselesi oblys ákimi Nuralhan Kósherovtiń jiti baqylaýynda. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 2025 jyldyń sońyna deiin halyqty 100 paiyz taza aýyz sýmen qamtamasyz etý jónindegi tapsyrmasynyń oryndalý barysy qatań baqylaýda.
Respýblika kóleminde eldi mekenderdi aýyz sýmen qamtamasyz etý deńgeii qalalar men aýyldyq eldi mekenderdiń qamtylý paiyzy boiynsha eki negizgi kórsetkish arqyly baǵalanady. Túrkistan oblysy bul baǵytta belsendi jumys júrgizip jatqan óńirlerdiń qatarynda. Oblystaǵy qalalar ne 542 myńǵa jýyq turǵyn 100% aýyz sýmen qamtylǵan. Sonymen qatar 756 aýyldyq eldi mekenniń 98,1%-y ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtamasyz etilgen. Alaida, aýyz sý sapasy, jetkizilý ýaqyty, infraqurylymnyń tozýy jáne keibir eldi mekenderde sýdyń múldem bolmaýy sekildi sheshilýi tiis ózekti máseleler de bar. Ótpeli kezeńde alternativti sý jetkizý sharalaryn uiymdastyrý mindetteldi.
Oblystyq energetika jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń málimetinshe, Shardarada eski sý tazartý júiesiniń tozýy jaz mezgilinde halyqqa turaqty sý berýge kedergi keltirip otyr. Bul máseleni sheshý úshin jalpy quny 16,9 mlrd. teńge bolatyn «Shardara toptyq sý qubyry» jobasy iske asyrylýda.
Sol siiaqty, Saryaǵash qalasynda da halyq sanynyń artýy, sondai-aq jaz mezgilinde aýyz sýdy mólsherden tys tutyný (keide tipti aǵyn sýdyń ornyna paidalaný) saldarynan, «Qaplanbek» sý tazartý stantsiiasynyń qýattylyǵy jetkiliksiz bolyp otyr. Osy máseleni sheshý maqsatynda R-1 kanalynan magistraldy sý qubyrynyń qurylysy júrgizilýde. Buǵan qosa, sý tazartý stantsiiasynyń jobasy josparlanǵan.
Oblysta biyl jalpy 66 sý nysanynyń qurylysy júrgizilýde. Bul jobalarǵa biýdjetten 45,8 mlrd teńge bólingen. Oblys ákimi bul qarjylardy tiimdi ári der kezinde igerýdi tapsyrdy. Sondai-aq biylǵy basty kórsetkish – 30 eldi mekende sý júieleriniń qurylysyn tolyq aiaqtap, aýyz sýǵa qosý. Bul úshin biýdjetten 19,7 mlrd teńge bólinip, merdigerlermen shart jasalǵan.
Aýyz sýdy kestemen alatyn aýyldardyń máselesi – jiti nazarda. Jalpy, oblysta 756 aýyldyq eldi meken sý qubyryna qosylǵan bolsa, sonyń ishinde 192 eldi mekenge aýyz sý kestemen beriledi. Onyń negizgi sebepteri retinde jer asty sýlarynyń tómendeýi, sý tazartý qondyrǵylarynyń qýaty jetkiliksizdigi, infraqurylymnyń tozýy, sýdyń únemsiz paidalanylýy ataldy. Mysaly, Saýran aýdany Oranǵai aýylynda tartylǵan sý júieleri qaraýsyz qalyp, jabdyqtar urlanǵan.
