Álemdik naryqta munai baǵasy ósýin jalǵastyrýda. 19 mamyrda keshkisin ICE Futures elektrondyq saýda birjasynda Brent markaly munaidyń maýsym fiýchersteriniń quny 1,6%-ǵa kóterilip, 1 barreli 78 dollar boldy. Treiderler Taiaý Shyǵystaǵy jaǵdaidy demderin ishterine tarta, áli baqylaýda. Investorlar nazary, ásirese Iran-Izrail qaqytyǵy saldarynan álemdegi munaidyń úshten bir bóligi jóneltiletin Ormýz buǵazynyń zardap shegý-shekpeýine basa aýýda. Al Goldman Sachs, Citigroup jáne JPMorgan syndy halyqaralyq qarjy institýttary bul buǵaz zardap shekse, "qara altynnyń" baǵasy sharyqtai jóneletinin boljaidy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Goldman Sachs sarapshylary eger geosaiasi jaǵdai burynǵy qalypty jaǵdaiǵa oralsa, Brent munaiynyń bir barreli 2025 jyldyń IV-toqsanynda, tipti 60 dollardan da tómen túsip ketýi múmkin dep sanaidy. Al, eger Iranda munai tasymalynda problemalar týyndasa, onda baǵa 90 dollardan asaǵa joǵarylaýy yqtimal.
Citigroup sarapshylary Ormýz buǵazy blokadada qalyp ketse ári munai tasymalyndaǵy úzilister arasy uzap ketse baǵa 90 dollarǵa deiin kóterilýi múmkin ekenin aitady. Al qatań stsenariilerde baǵa shyǵy 120-130 dollardy igreýi yqtimal.
"Óndiris kóleminiń ósimi jáne Qytai tarapynan suranystyń tómendeýi aqyrynda baǵanyń sabasyna túsirý rólin atqarýy múmkin. Iaǵni, bul rette baǵa ósimi qysqa merzimdi sipatqa ie bolatyn siiaqty", - deidi Citigroup sarapshylary.
JPMorgan sarapshylary Ormýz buǵazy arqyly ótetin arna jabylsa nemese Taiaý Shyǵysta iri soǵys oty tutansa munaidyń bir barreliniń quny 130 dollarǵa deiin kóterilýi múmkin dep eskertedi.
Aita ketsek, 13 maýsymǵa qaraǵan túni Izrail Iranǵa qarsy áskeri operatsiiany bastap, eldegi áskeri jáne ǵylymi kásiporyndarǵa áýeden shabýyl jasady. Saldarynan onnan astam Irannyń joǵary dárejeli áskeri jáne atom salasynyń jetekshi ǵalymdary opat boldy. Natanzedegi Irannyń iadrolyq baǵdarlamasynyń negizgi nysany da zaqymdandy. Izraildiń alǵashqy soqqylarynan keiin Brent markaly munaidyń quny 13%-ǵa kóterilip, alty aida alǵash ret 78 dollardan asty. Iran kek alý operatsiiasyn jariialady, sodan beri taraptar bir-birine soqqy berýde. Tegeran Ormýz buǵazyn jabýdy qarastyryp jatqanyn aitty, al ol arqyly álemdik munaidyń, kondensattyń jáne munai ónimderiniń 15-20% jáne suiytylǵan tabiǵi gazdyń 30%-dan astamy ótedi. Irandyq sarapshylardyń baǵalaýy boiynsha, mundai jaǵdaida naryqqa shikizat jetkizilimi kúrt tómendep, munaidyń bir barreliniń baǵasy 250 dollarǵa deiin kóterilýi múmkin. 17 maýsymda Irannyń Press TV telearnasy Ormýz buǵazy mańynda Iran jaǵalaýynda órtke oranǵan úsh munai tankeriniń fotosýretimen bólisti.