Iran Ormýz buǵazy arqyly ótetin kemelerdiń kedergisiz júrýi úshin buǵazdyń Omanǵa tıesili bóligin paıdalanýǵa ruqsat berýi múmkin. Bul týraly Reuters agenttigi málimdedi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Agenttik málimetinshe, Tegeran bul usynysty Vashıngtonmen júrgizilgen kelissózder barysynda jetkizgen. Eger taraptar qaqtyǵystyń qaıta tutanýyna jol bermeý jóninde ortaq kelisimge kelse, Iran Oman arqyly ótetin kemelerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etip, olarǵa shabýyl jasalmaıtynyna kepil bolýǵa daıyn ekenin bildirgen.
Qandaı jaıttar ázirge belgisiz?
Alaıda bul bastama qabyldanǵan jaǵdaıda barlyq kemege, sonyń ishinde Izraılmen baılanysy bar kemelerge de ruqsat berile me, joq pa – ázirge belgisiz. Sondaı-aq Irannyń osy aımaqta ornatýy múmkin teńiz mınalaryn zalalsyzdandyrý máselesi de naqtylanbaǵan.
Aq úı men Iran Syrtqy ister mınıstrligi Reuters saýalyna ázirge pikir bildirmegen. Batys elderiniń qaýipsizdik qurylymdaryndaǵy derekkózdiń aıtýynsha, bul usynys rasynda qarastyrylyp jatyr, biraq Vashıngtonnyń naqty ustanymy áli beımálim.
Mańyzy qandaı?
Reuters málimetinshe, bul usynys Irannyń keıingi aptalarda ustanyp kelgen qatań saıasatynan alǵashqy mańyzdy sheginis bolýy múmkin. Óıtkeni buǵan deıin Tegeran Ormýz buǵazy arqyly ótetin kemelerden arnaıy tólem alýdy kózdep, strategıalyq baǵytty tolyq baqylaýǵa alýǵa nıet bildirgen. Al halyqaralyq keme qatynasy salasynyń mamandary mundaı talaptardy teńiz quqyǵynyń halyqaralyq normalaryna qaıshy keledi dep baǵalaǵan.
Aıta keteıik, álemdik munaı tasymalynyń shamamen 20 paıyzy ótetin strategıalyq Ormýz buǵazy aqpan aıynyń sońynda AQSH pen Izraıldiń Iranǵa qarsy áskerı operasıalarynan keıin is júzinde jabylǵan bolatyn. Halyqaralyq energetıkalyq agenttik bul jaǵdaıdy álemdik energıa jetkizilimderi tarıhyndaǵy eń iri irkilisterdiń biri dep ataǵan.
Sáýir aıynyń ortasynda AQSH pen Iran arasyndaǵy tikeleı kelissózder nátıje bermegennen keıin Vashıngton 13 sáýirden bastap Iran porttaryna qatynaıtyn kemelerdiń Ormýz arqyly ótýine de shekteý engizdi. Soǵan qaramastan Bloomberg málimetinshe, 16 sáýir kúni AQSH sanksıasyndaǵy ári Iranmen baılanysty keminde eki keme buǵazdan ótip, Parsy shyǵanaǵyna kirgen.
Munaı baǵasy qalaı ózgerdi?
Osy geosaıası shıelenis aıasynda AQSH-tyń munaı eksporty rekordtyq deńgeıge jetti. Financial Times jazýynsha, sáýirdiń alǵashqy aptasynda AQSH táýligine 5,2 mıllıon barel munaı eksporttaǵan. Bul aldyńǵy aptamen salystyrǵanda bir mıllıon barelge artyq. Sonymen qatar munaı ónimderiniń eksporty 7,5 mıllıon barelge jetken.
Al álemdik naryqta Brent markaly munaıdyń maýsymdyq fúchersteri 16 sáýirde 96,31 dollarǵa saýdalanyp jatyr. Bul – aldyńǵy kórsetkishten 1,42 paıyzǵa joǵary. Al amerıkalyq WTI markaly munaı baǵasy 92,52 dollarǵa deıin kóterildi. Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys bastalǵannan beri Brent baǵasy bir kezeńde 120 dollardan asyp ketken edi.
