QR Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komiteti bazalyq mólsherlemeni +/- 1 p.t. dálizimen jyldyq 16,5% deńgeiinde belgileý týraly sheshim qabyldady. Iaǵni, bazalyq mólsherleme deńgeii burynǵy qalpynda ózgerissiz qaldyryldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Ishki ortada bazalyq mólsherlemeniń dezinfliatsiialyq áseri iske asyrylyp jatqan altyn-valiýta operatsiialaryn «ainalaý» sharalary, minimaldy rezervtik talaptardy (MRT) qaita qaraý jáne tutynýshylyq kreditteýdi tómendetýge baǵyttalǵan makroprýdentsiialyq shekteýlerdi engizý esebinen kúsheietin bolady. Úkimet jariialaǵan kommýnaldyq qyzmet tarifteriniń ósý qarqyny men merzimin qaita qarastyrý qosymsha oń áserin berip, aqyly qyzmetter baǵasynyń ósýin retteýge múmkindik beredi. Úkimetpen aradaǵy úilestirý sharalaryn kúsheitý infliatsiialyq qysymdy tómendetýde erekshe ról atqarady. Bul eń aldymen fiskaldyq shoǵyrlandyrýdy jáne makroekonomikalyq balansty nyǵaitýǵa baǵyttalǵan birlesken sharalardy iske asyrýmen bailanysty. Qazirgi jaǵdaida ustamdy qatań aqsha-kredit saiasaty Ulttyq Banktiń qosymsha sharalarymen birge infliatsiianyń ósýin tejeitin bolady. Jeke kreditteý naryǵyn «salqyndatý» boiynsha qabyldanyp jatqan mikro jáne makroprýdentsiialyq sharalardyń áseri birtindep kúsheiedi dep kútilýde. Infliatsiialyq faktorlardyń qalyptasqan balansy, onyń qazirgi qarqyndy dinamikasy, proinfliatsiialyq úrdister men syrtqy ortadaǵy belgisizdik bazalyq mólsherlemeni qazirgidei deńgeide 2025 jyldyń sońyna deiin saqtaý yqtimaldyǵyna aitarlyqtai sebep bolyp otyr", delingen Ulttyq Banktiń atalǵan sheshimge qatysty túsiniktemesinde.
Sonymen birge, Aqsha-kredit saiasaty komiteti qajet bolǵan jaǵdaida bazalyq mólsherlemeni kóterý múmkindigin de joqqa shyǵarmaidy.
Ulttyq Banktiń málimetinshe, jyldyq infliatsiia maýsymda 11,8% boldy. Barlyq komponent boiynsha baǵada ósim baiqalady.
"Tariftik reformalardy iske asyrý aiasynda retteletin qyzmetterdiń, sol siiaqty naryqtyq qyzmetterdiń qymbattaýy esebinen qyzmet sektory (16,1%) burynǵysha baǵa ósimine sebep bolyp otyr. Sonymen qatar importtyq taýarlar men aýylsharýashylyq ónimderiniń negizgi túrleri qymbattaýyna bailanysty azyq-túlik infliatsiiasy (10,6%) da aitarlyqtai úles qosty", - deidi quzyrly qarjylyq uiym.
Infliatsiianyń ailyq dinamikasy 0,8%-ǵa deiin baiaýlady. Infliatsiianyń ornyqty bóligindegi kórsetkishter birshama ósti: bazalyq infliatsiia – 0,9%, maýsymdyq faktorlardy eskermegendegi infliatsiia 1,0% boldy.
"Bul tariftik reformalardyń jalǵasýy, fiskaldyq yntalandyrý jáne jeke kreditteýdiń joǵary ósý qarqyny qoldap otyrǵan ornyqty tutynýshylyq suranys aiasynda infliatsiialyq qysym saqtalǵanyn kórsetedi. Aldaǵy 12 aiǵa halyqtyń infliatsiialyq kútýleri tómendedi, biraq olar áli de joǵary jáne qubylmaly. Saýalnamada belgisizdik saqtalýda. Naryqtaǵy kásibi qatysýshylardyń infliatsiia boiynsha biylǵa kútýleri 10,7%-dan 11%-ǵa deiin ózgerdi. Negizgi saýda-seriktesimiz Reseide infliatsiianyń baiaýlaýyna bailanysty syrtqy infliatsiialyq qysym birshama álsiredi. Azyq-túliktiń (dándi daqyldardy esepke almaǵanda) álemdik baǵasy joǵary bolyp qalyp otyr. Damyǵan ekonomikalarda infliatsiia jyl basynan beri tómendep keledi, alaida, ortalyq bankter belgisizdik kúsheiip kele jatqanyn aitady. Osyǵan bailanysty jetekshi ortalyq bankter óz saiasatynda saq jáne ustamdy. EOB ekonomikalyq belsendilikti qoldaý úshin mólsherlemelerdi tómendetý úrdisin toqtatqan joq. Alaida, baǵa qysymyna táýekel artqanyn atap ótti. Al FRJ saýda jáne fiskaldyq saiasattaǵy ózgeristerge bailanysty belgisizdik jaǵdaiynda mólsherlemelerdi tómendetýdi toqtatty. Infliatsiianyń baiaýlaýyna bailanysty Resei Banki maýsym aiynda negizgi mólsherlemeni 20%-ǵa deiin tómendetip, 2026 jyly infliatsiiany nysanaǵa qaitarý úshin qajet aqsha-kredit sharttarynyń qatańdyǵyn qamtamasyz etetinin atap ótti. Sonymen birge, syrtqy sektorda qarjy jáne shikizat naryqtarynda joǵary qubylmalylyq bar. Bul saýda kelispeýshilikteri men geosaiasi shieleniske, onyń ishinde Taiaý Shyǵystaǵy jaǵdaiǵa bailanysty oryn alyp otyr. Bul jaǵdaida munai baǵasy optimistik stsenarii deńgeiine jaqyn qalyptasyp keledi", delingen Ulttyq Bank habarlamasynda.
2025 jylǵy qańtar-mamyr ailarynda ekonomikadaǵy ósim 6%-dy kórsetti. Joǵary ósý qarqyny kólik salasynda (23,1%), qurylysta (15,4%), saýdada (7,8%) baiqalady, sonymen qatar taý-ken (7,8%) jáne óńdeý (6%) ónerkásibinde iskerlik belsendilik artyp keledi.
Taýarlar men qyzmetterge ishki suranys joǵary. Oǵan tutynýshylyq kreditteýdiń joǵary qarqyny da yqpal etedi (mamyr aiynda j/j 32,4%). Bólip tóleý quralynyń suranysta bar ekeni, belsendi marketingtik aktsiialar, kredit alýdyń ońailyǵy jáne ornyqty joǵary infliatsiialyq kútýler sekildi suranysty qoldaityn birqatar faktor da saqtalyp otyr. Jeke investitsiialar, sol siiaqty biýdjet qarajaty esebinen investitsiialyq belsendilik úzdiksiz qarqyn alyp keledi (qańtar-mamyr ailarynda – 18,2%).
Proinfliatsiialyq táýekelder negizinen ishki faktorlar esebinen qalyptasady jáne fiskaldyq yntalandyrý, belsendi tutynýshylyq kreditteý men joǵary infliatsiialyq kútýler aiasynda ornyqty ishki suranysqa negizdelgen, sondai-aq tariftik jáne salyq reformalaryn iske asyrýǵa jáne olardyń janama áserine bailanysty. Syrtqy táýekelder álemdik saýdadaǵy belgisizdik pen geosaiasi shielenistiń ósýi aiasynda saqtalyp otyr. Bul qarjy, taýar jáne shikizat naryqtaryndaǵy qubylmalylyqtyń ósýine bailanysty.
Aita ketsek, QR Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komitetiniń bazalyq mólshereme boiynsha kezekti josparly sheshimi 2025 jylǵy 29 tamyzda Astana qalasynyń ýaqytymen saǵat 12:00-de jariialanady.
