Jańa Salyq kodeksiniń jobasynda sheteldik marketpleisterge qatysty salyq salymyn retteitin normalar da qarastyrylǵan. Mysaly, QQS tóleýshi retinde tirkelmegen nemese kameraldyq baqylaý nátijeleri boiynsha anyqtalǵan buzýshylyqty joimaǵan marketpleisterdiń saity buǵattalýy múmkin. Bul týraly Premer-ministrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarinniń depýtattar joldaǵan saýalǵa bergen jaýabynda aitylady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
2022 jyly taýarlar jáne onlain-qyzmetterdiń elektrondy saýdasymen ainalysatyn sheteldik kompaniialardan alynatyn qosymsha qun salyǵy (QQS) alyna bastalǵanyn aita ketelik. Qazir Qazaqstanda osyndai 105 kompaniia tirkelgen. Olardyń arasynda Apple, Amazon, Alibaba, Aliexpress, Adobe, Ebay, Google, iHerb, Huawei, Meta, Netflix, Nintendo, Pinduoduo, TaoBao, TikTok, Temu, Samsung, Sony, Zoom da bar.
"Salyq kodeksiniń 777-780-baptary boiynsha sheteldik marketpleister taýarlardy satý nemese elektrondyq qyzmetterdi kórsetý kezinde 12% mólsherleme boiynsha QQS aýdarady. Qarjy ministrligi sheteldik kompaniialardan 83,0 mlrd teńgeden astam somaǵa QQS boiynsha túsim túskenin naqtylaidy: 2022 jyly - 10,4 mlrd teńge, 2023 jyly - 24,3 mlrd teńge, 2024 jyly – 35,0 mlrd teńge, 2025 jylǵy 1 naýryzdaǵy jaǵdai boiynsha – 13,3 mlrd teńge", delingen depýtattyq saýalǵa berilgen jaýapta.
Serik Jumanǵarin elektrondyq saýda salasyndaǵy kompaniialarǵa memleket fiskaldyq qoldaý sharalaryn usynatynyn aitady. Salyq kodeksinde kiristerge qatysty korporativti jáne jeke tabys salyǵyn tóleýden bosatý qarastyrylǵan. Bul norma 2023 jyldyń 1 qańtaryna deiin óz kúshin saqtady.
"Qazirgi ýaqytta elektrondy saýda - bul qosymsha yntalandyrýdy qajet etpeitin qarqyndy damyp kele jatqan qyzmet túrleriniń biri. E-commerce sýbektileri úshin jáne onyń qatysýshylary úshin salyq jeńildikteri túrindegi memlekettik qoldaý máselesi jańa Salyq kodeksiniń jobasy sheńberinde de qaralatyn bolady. Elektrondyq kommertsiia úshin pármendi sharalar mynalar bolýy múmkin: infraqurylym men aqparattyq tehnologiialardy jetildirý boiynsha tásilderdi pysyqtaý", - dep túsindiredi Serik Jumanǵarin.
Ol depýtattardyń sheteldik marketpleisterdiń qazaqstandyq alańdarmen jáne óndirýshilermen kollaboratsiiasyna jónindegi suraǵyna da jaýap berdi.
"Sheteldik marketpleister taýarlardy satady jáne bizdiń elden tys jerlerde de qyzmet kórsetedi. Al QR zańnamasynyń kúshi Qazaqstan aýmaǵynda ǵana qoldanylady jáne onyń aýmaǵynan tys qatynastardy rettemeidi. Osylaisha, sheteldik marketpleisterdi qazaqstandyq alańdarmen jáne óndirýshilermen kollaboratsiiasy boiynsha mindettemeler belgileý múmkin emes", - dep atap ótti ol.
Serik Jumanǵarin bajsyz saýda shegin tómendetý nemese nólge teńestirý máselesi Eýraziialyq ekonomikalyq komissiianyń qaraýyna jatatynyn naqtylaidy. EEK Keńesiniń 2017 jylǵy 20 jeltoqsandaǵy № 107 sheshimine sáikes, quny 200 evrodan aspaityn jáne salmaǵy 31 keli bolatyn taýarlar jeke paidalanýǵa arnalǵan taýarlarǵa jatady dep sipattalady.
Aita keteiik, óz saýalynda "Aq jol" fraktsiiasynyń depýtattary sheteldik marketpleisterdiń Qazaqstanda fizikalyq túrde bolmaǵandyqtan, QR zańnamasyna sáikes salyqtar men bajdardy tóleýden jaltaratynyn atap ótken. Bul olarǵa qazaqstandyq óndirýshilerge qarsy ádiletsiz básekelestik turǵysynda artyqshylyqtarǵa ie bolýǵa múmkindik berýde.
"2023 jyly sheteldik marketpleister Qazaqstanǵa 505 mlrd teńgeniń taýar jetkizdi, bul rette biýdjetke 24 mlrd teńge, iaǵni ainalymnyń 4,8%-yn tólendi, bul kedendik bajdardan tolyqtai bosatylýyn jáne QQS-ty 2,5 ese az tólegenderin kórsetedi. Iaǵni, sheteldik marketpleisterdiń operatsiialarynan bir QQS-tan jaltarýdan biýdjet 2023 jyly 60 mlrd teńgeden astam qarajattan qaǵylǵan. Sarapshylardyń pikirinshe, importtalatyn taýarlar boiynsha qazaqstandyq marketpleisterdiń fiskaldyq júktemesi 16,3% -dy quraidy, iaǵni tórt ese joǵary", - delingen "Aq jol" saýalynda.
Aita keteiik, Qazaqstanda respýblikalyq biýdjet tapshylyǵy máselesi ózektilik tanytýda. Memlekettik qazynaǵa túsetin túsimderdi tolyqtyrý úshin Úkimet salyq reformasyn júrgizýge jáne qosymsha qun salyǵy boiynsha mólsherlemeni kóterýge nietti.
