Saiasattanýshy Edýard Poletaevtyń pikirinshe elimizdiń tranzittik áleýeti zor. Alaida bul máseleni endigi jerde Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasynda sheshý qajet. «Bul tarapta biz ózimizdiń tranzittik áleýetimizdi jańa deńgeige kóterý kerekpiz. Mysalǵa, bizge áli de bolsa Qytai taýaryn Eýropaǵa tasymaldaý ári aýyr, ári shyǵyndy. Degenmen, jaǵymdy jańalyqtar da joq emes. Qytai sheteldik investorlarǵa ashyqtyq tanytyp otyr. Al qytai kásipkerleri Qytaidyń óz ishindegi naryq tym tarylyp ketkendikten, biznesterin shet aimaqtarǵa, atap aitqanda bizge jaqyn óńirlerge kóshirýde. Mysalǵa, ázirgi kúni Úrimshi men Shyńjańǵa qomaqty investitsiialar salynyp jatyr. Al bul óz kezeginde Qazaqstannyń tranzittik áleýetin arttyrary anyq. Eýraziialyq odaq aiasynda «Jibek joly» jobasyn jandandyrýǵa Qytaidyń ózi qoldaý bildirip otyr. Al bul degenimiz Qazaqstanǵa teńiz joly ashylady degen sóz» dedi saiasattanýshy.
Ótken jyly Qazaqstan óz territoriiasy arqyly tranzitten 2 mlrd.286 mln. dollar tabys túsirse, ózge eldiń territoriiasy arqyly ótkeni úshin 2 mlrd.268 mln. teńge tóledi.
Al Qazaqstandaǵy shekaralyq áriptestik Qaýymdastyǵynyń ókili Marat Shibuttyń keltirgen derekterine qaraǵanda Qazaqstannyń tranzittik shyǵyndary men túsimderiniń arasynda bálendei aiyrmashylyq joq. «Eger 2002-2013 jyldaǵy aralyqty alar bolsaq, munyń 5 jyly biz úshin tabysty boldy. Al 8 jyly aitarlyqtai nátije bergen joq. Al ótken jyly Qazaqstan óz territoriiasy arqyly tranzitten 2 mlrd.286 mln. dollar tabys túsirse, ózge eldiń territoriiasy arqyly ótkeni úshin 2 mlrd.268 mln. teńge tóledi. Saiyp kelgende, tabys pen shyǵys tepe-teń tústi. Biz tabysymyzdyń negizi, Qazaqstan territoriiasy arqyly ótetin reseilik jáne qytailyq gaz tranziti. Bul shamalap aitqanda 1 mlrd. 96 mln.dollar. Kelesi kezekte temirjol tasymaly keledi. Bul – 850 mln.dollar. Al avtokólik transporty 250 mln. dollardy quraidy. Áýe transportynyń tabysy mardymsyz. Bar bolǵany 86 mln. dollar ǵana» dedi Shibut. Al saiasattanýshy Andrei Chebotarev «dál qazir irandyq baǵyttaǵy áriptestikti arttyrǵan jón» dedi. «Nege deseńizder, Resei jaqynda ǵana Iranmen aradaǵy saýda-ekonomikalyq bailanystardy arttyrý týraly kelisimge qol qoidy. Mundai jaǵdaida munai jáne taýar almasý protsesi júredi. Aitalyq, Iran aýmaǵynan munai, al Reseiden taýar degendei. Bul jobanyń Ázirbaijan territoriiasy arqyly júzege asýy neǵaibyl. Menińshe, bul iske Qazaqstan aralasady. Onyń ishinde, Aqtaý porty negizgi nysanǵa ainalmaq. Sondyqtan bul biz úshin tiimdi» dedi Sosyn aldaǵy ýaqytta Qazaqstan men Irannyń arasynda shiki munai almasý otseratsiiasy júzege asýy múmkin. Biraq, qashan jáne qai ýaqytta ekenin dóp basyp aitý qiyn. Bul júie bir kezderi, naqtyraq aitsam 2007 jyldary boldy. Ol jyldary Qazaqstan Aqtaý arqyly Irannyń soltústigine munai jetkizetin. Biletin bolsańyzdar, bul óńirde (Irannyń) otyn jetispeidi» dedi ol. Óz kezeginde «Almagest» konsaltingilik kompaniiasynyń bas direktory Aidarhan Qusaiynov, Eýraziia ekonomikalyq odaǵynyń tranzittik áleýeti tek bir ǵana elge, atap aitqanda Resei tirelip turǵanyn aitty. Bul tarapta reseilik transporttyq monopolister Qazaqstannyń tynysyn qazirden-aq taryltyp jatyr. Saiyp kelgende, Qazaqstan bul arada odaq sheńberinen shyǵyp, túrli baǵytta damýdyń joldaryn qarastyrý kerek. Al osynaý jiyndy túiindegen saiasattanýshy Anton Morozov: «Qazaqstandaǵy, iaǵni bizdegi kólik joldarynyń uzaqtyǵy 128,3 myń shaqyrymdy quraidy. Mundaǵy oblystyq mańyzy bar joldardyń uzyndyǵy 73,9 myń shaqyrym. Al respýblikalyq mańyzdaǵy joldarǵa quiylatyn investitsiia kólemi bizde 2 mlrd. dollardy quraidy. Saiyp kelgende, munyń bári tranzittik joldar emes pe? Alaida mynadai másele bar...bul birinshi kezekte sapa. 2013 jyldyń derekterine qaraǵanda Qazaqstan joldarynyń tek 20 paiyzy ǵana syn kóteredi» dedi óz sózinde.
