Terekti aýdany qarqyndy damýda
Onyń aitýynsha, aýdan biýdjeti 7 943,3 mln. tenge, onyń ishinde aýdan kirisi 1155,4 mln. teńgeni quraidy. Aýdan biýdjetiniń salyq túsimderi boiynsha jospary aǵymdaǵy jyldyń 9 aiynda 140,9 paiyzǵa asyra oryndalyp, 960,8 mln. teńgege jetti. Joǵary turǵan biýdjetten qaralǵan maqsatty transfertter men nesieler aǵymdaǵy jyly 2 212,0 mln. teńgeni qurady.
Aǵymdaǵy jyldyń 9 aiynda ónerkásiptiń óndiris kólemi 1113,6 mln. teńgeni qurap otyr. Ónerkásip óndirisi kóleminiń ósimi 104,2%-dy qurady. Ónerkásip óniminiń negizgi kólemi óńdeý salasyna tiesili. Óńdeýshi ónerkásiptiń qurylymynda munai óńdeý óndirisi shamamen 6,5%-dy qurasa, azyq-túlik ónerkásibiniń ónimderi – 78,8 %-dy quraidy.
Aýdandaǵy ónerkásip salasynyń negizgi kásiporyndary qatarynda aýyr distillianttyq suiyq otyn, gazoildyq fraktsiia, qaita aidaý qaldyqtary óndirisimen ainalysatyn «B.N GasOil Processing» JShS, alkagolsiz sýsyndar shyǵaratyn «Jaiykgidrogeologiia» JShS pen tazartylǵan jáne tazartylmaǵan qunbaǵys maiyn óndiretin «Terekti mai kombinaty» JShS bar.
Aldaǵy ýaqytta 200-den astam jumys ornymen qamtamasyz etetin, jylyna 0,8-1 mln.tonna munai ónimderin shyǵarýǵa baǵyttalǵan munai ónimderin qaita óńdeý zaýyty salynady.
Jyl basynan beri negizgi kapitalǵa salynǵan investitsiialar kólemi 3 mlrd. 083,1 mln. teńge qurady. Turǵyn úi qurylysyna salynǵan investitsiialardyń jalpy kólemi 1 mlrd. 089,3 mln. teńge, ótken jyldyń osyndai kezeńimen salystyrǵanda 6,4 esege ósim baiqaldy. Aýyl sharýashylyǵynyń negizgi kapitalyna salynǵan investitsiia kólemi ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 14,4 esege ósip otyr.
Byltyrǵy jyly injenerlik-kommýnikatsiialyq infraqurylym jumystary Aqjaiyq, Iýbileinoe, Toqpai, Jańa Ómir, Fedorovka aýyldarynda bastalyp, Aqjaiyq, Iýbileinoe, Fedorovka aýyldarynda aiaqtaldy. Biylǵy jyly bul jumystar Toqpai, Jańa Ómir aýyldarynda jalǵaspaq. Osy jobalar nátijesinde jeke turǵyn úi qurylysyn salam deýshilerge 1329 jer telimi beriledi.
Sonymen qatar, aýdanda kólik-logistika ortalyǵyn («NefteStroiServis LTD» JShS») salý josparlanýda.
Aýdan basshysy málimetinshe aýyl sharýashylyq salasynda da qarqyndy damý bar. Máselen, aýdanda 463 aýylsharýashylyq qurylymdary (440-y sharýa qojalyqtary, 23 JShS) jumys istep jatyr.
Aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 12 mlrd. 543,5 mln. teńgeni (102,7%) qurady. Egistik kólemi 117,2 myń gektar qurap, egis jumystary 121,2 gektar jerge júrgizildi.
Maily daqyldar salynǵan alqap kólemi 100%-ǵa, mal azyǵyna bólingen jer alańy 100%-ǵa oryndaldy. Sharýalar kúzdik bidaidy 23,806 myń tonna, qara bidaidy 8,964 myń tonna, 45,465 myń tonna jazdyq daqyldardy jinap aldy. Maily daqyldardan maqsarynynyń 8,8 myń tonna ónim jinaldy. Kúnbaǵystyń 3,7 myń tonna ónimi jinaldy.
Kókónis, kartop daqyldaryn mol alý úshin 137 ga astam jerge tamshylatyp sýarý júiesi engizildi («Jaina» JShS, «Balakirev V.A» sharýashylyqtary jańbyrlatyp sýarýdy óz alqaptarynda qoldanyp júr).
Alynǵan ónimdi sapaly saqtaý maqsatynda aýdanda jalpy qýaty 2 935 tonna kókónis qoimasy bar. Oǵan qosa, biyl syiymdylyǵy 1 700 tonna kartop saqtaý qoimasy iske qosyldy.
Aýdanda alma ósirý sharýashylyǵy da damyp keledi. Mysaly, Barbastaý aýylynda «Jerom» qojalyǵy 112 ga jerde alma aǵashtaryn otyrǵyzdy. «Vitamin» qojalyǵy 4 ga jerge qaraqat, 2 ga jerge tańqýrai, 1 ga jerge qulpynai otyrǵyzdy.
Mal qystatý naýqanyna qajettilik 116,2 myń tonna bolsa, sonyń qazir 121,0 myń tonnasy jinaldy. Iaǵni, jospardyń 104 paiyzy oryndaldy.
Múiizdi iri qara basy 106,4 paiyzǵa (44441 bas), qoi sany 105,9 paiyzǵa (60851 bas), eshki sany – 109,8 paiyzǵa (10276 bas), jylqy sany – 118,7 paiyzǵa (10511 bas), shoshqa - 110,3 paiyzǵa (3266 bas), qus - 103,1 paiyzǵa (48 164 bas) ósti.
Aýdan boiynsha qazir 3842 bas (jalpy mal basynyń 8,6 paiyzy) asyl tuqymdy mal bar. Onyń 3325-i etti, 517-si sútti baǵyttaǵy asyl tuqymdy mal. Biyldyń ózinde 385 bas asyl tuqymdy iri qara mal satyp alyndy, sonyń ishinde 175 bas qashar, 210 bas etti baǵyttaǵy qazaqtyń aqbas tuqymdy buqasy. Biyl «Sybaǵa» baǵdarlamasy boiynsha 4 sharýa qojalyǵy 123,5 mln.teńge nesie qarjyǵa 6 buqa jáne 372 analyq mal aldy.
«Aýyl sharashylyǵyn qarjylai qoldaý qory» aktsionerlik qoǵamy arqyly aýdan boiynsha barlyǵy 62 jeke tulǵa 201,75 mln. teńge nesie aldy (sonyń ishinde «Bereke» baǵdarlamasy arqyly 55 jeke tulǵa 166,75 mln. teńgege 872 mal basyn satyp alyp bordaqylaýǵa qoidy, «Yrys» baǵdarlamasy arqyly 5 jeke tulǵa 30,5 mln.teńgege 130 bas sútti baǵyttaǵy iri qara malyn satyp alyp sút óndirý jumystarymen ainalysyp jatyr. «Yntymaq» baǵdarlamasy arqyly 2 jeke tulǵa 4,5 mln. teńge nesie alyp 1 sút salqyndatqysh tanker satyp aldy). Pokatilovka aýylynda «Dostyq» aýyl sharýshylyq óndiristik kooperativi baǵasy 4,5 mln. teńgege 2 tonnalyq sút salqyndatqysh tanker satyp alyp, búgingi kúnge 6,2 tonna sút qabyldap qaita óndeýge tapsyrdy.
Búginde aýdanda quramyna 608 mal basymen 215 jeke tulǵa kiretin 14 aýyl sharýshylyq óndiristik kooperativteri jumys jasaýda. Aýdanda 23 asyl tuqymdy mal ustaityn sharýashylyq bolsa, onyń 20-sy etti iri qara ósirýmen, 3-ýi sútti baǵyttaǵy mal ósirýmen, 1-ýi Kóshim asyl tuqymdy jylqysyn ósirýmen ainalysady.
2017-2020 jyldar ishinde «Sybaǵa», «Qulan», «Altyn asyq» baǵdarlamalarynyń múmkindikterin paidalana otyryp, 2430 iri qara, 200 bas jylqy, 3500 qoi satyp alý josparlanýda.
Mal sharýashylyǵyn damytýdyń taǵy bir joly jaiylymdyq jerlerdi sýlandyrý baǵytynda «Jaiyq-Shalqar» kanalyn qalpyna keltirý jumystary bastaldy. Nátijesinde kókónis pen baqsha ónimderin egýmen ainalysýǵa múmkindigi beredi. Búgingi kúni «Jaiyq-Shalqar» kanalyndaǵy sý jinaýǵa arnalǵan qalqymaly sý sorý stansasynyń qurylys jumystary júrgizilýde.
Aǵymdaǵy jyldyń 9 aiynda aýdannyń arnaiy jer qoryna igerilmei jatqan jalpy kólemi 8 479 gektar quraityn 22 telimi qaitaryldy. Bul shara 25 qojalyqqa 15 228 gektar qosymsha jer berýge múmkindik týǵyzdy. Sonymen qatar, konkýrs negizinde berý úshin jalpy kólemi 7450 gektar quraityn, 17 aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer telimderine jerge ornalastyrý jobalary daiyndaldy. Aýyl sharýashylyǵyna bólingen jerlerdi tiisti maqsatta qoldanbaǵany úshin qaitaryp alýǵa bailanysty memleket biýdjeti 291 mln. 787 myń teńgege tolyqty. (2016 jyly – 7 mln. 004 myń teńge)
Aýdan basshysy odan ári kásipkerlik salasyna toqtaldy. Aýdan boiynsha 1496 orta jáne shaǵan biznes sýbektisi tirkelgen, bul kórsetkish byltyrǵy jylǵy kezeńmen salystyrǵanda 7,8 paiyzǵa artyp otyr. Sonyń 1287-i belsendi qyzmet jasaidy. (135-zańdy tulǵalar, 712-jeke tulǵalar, 440-sharýa qojalyqtary). Osy salada 4617 adam eńbek etip, nápaqa taýyp júr. Shaǵyn biznes sýbektileri 9 mlrd. 103,5 mln. teńgege ónim óndirgen. Osy salada 655 jańa jumys oryny ashyldy.
«Biznestiń jol kartasy» baǵdarlamasy aiasynda 102 mln. teńgege 3 joba qarjylandyrylyp, 13 jańa jumys oryndaryn ashý josparlanýda. (Podstepnoe aýyly – kúl-qoqys shyǵarý qyzmeti, quny 16 mln. teńge, Fedorovka aýyly – avtokólikterge gaz quiý stansasy qyzmeti, quny 66 mln. tg, Fedorovka aýyly – kólik jáne qoimalaý qyzmeti, 20 mln. tg).
Aýdan boiynsha 13 277 sharshy metr turǵyn jai paidalanýǵa berildi (ótken jylǵy kórsetkishiniń 97,8 paiyzyn qurady). Fedorovka aýylynda 142 mln. 866,9 myń. tengege 16 jalǵa beriletin turǵyn úidiń qurylys jumystary júrgizilip jatyr. Qurylys jumysy aǵymdaǵy jyldyń jeltoqsan aiynda aiaqtalmaq.
Fedorovka jáne Aqjaiyq aýyldaryndaǵy 3 qabatty kóp páterli turǵyn úilerdiń qurylys jumystary kelesi jyly bastalady. «Nurly jer» baǵdarlamasy boiynsha Fedorovka jáne Jańa Ómir aýylynda 3 qabatty turǵyn úi qurylysy nysanyna jobalyq-smetalyq qujattamalar daiyndalyp jatyr. Ár jobanyń quny 2,5 mln. teńgeni qurap otyr. Sonymen qatar, Fedorovka, Podstepnoe, Aqjaiyq jáne Jańa Ómir aýyldarynyń árqaisysynda úsh qabatty eki turǵyn úiden salý úshin jumys jobalaryn daiyndaýǵa konkýrs jariialandy.
Budan ári aýdan ákimi Terekti aýdany eldi mekenderiniń gazben qamtylýy 60 paiyzǵa jetkenin habarlady. Qazirgi tańda aýdandaǵy 52 aýyldyń 31-i kógildir otynmen qamtylǵan. 8462 úidiń 7205-si, iaǵni, 85,1% tabiǵi gaz paidalanady. Qazir aýdannyń Dolinnoe, Tóńkeris, Qonyssai, Qabyltóbe, Novaia Tochka, Súttigendi, Tasan-Shegen, Bekei, Donetsk, Bogdanovka, Pridorojnoe, Prirechnoe, Algabas, Sarsenovo, Shóptikól, Satym-Shegen, Bozai, Karabas, Dýana, Rybtseh aýyldaryn gazdandyrý boiynsha jobalaý jumystaryn júrgizilýde. Atalǵan jobanyń jalpy quny 25 mln. 021,0 myń. teńge qurady. Jobalaý jumystary aldaǵy qarasha-qańtar aiynda aiaqtalmaq.
Aýdannyń 17 eldimekeni ortalyqtandyrylǵan sý jelisimen qamtylǵan. Saryómir, Ańqaty, Novopavlovka, Aqjaiyq, Aqsýat aýyldary turǵyndaryn sapaly aýyz sýmen qamtý úshin jalpy somasy 771 mln. 610,5 myń teńgege sý qubyrlary qurylysy júrgizilýde. Osy jobalar júzege asqan kezde halyqtyń 51 paiyzy taza aýyz sý tutynatyn bolady. Búgingi kúni Saryómir aýylynda qurylys jumystary aiaqtalyp, aýyl turǵyndaryna paidalanýǵa berildi. Sondai-aq, búgingi kúni Jańa Ómir, Bogdanovka, Prirechnoe jáne Uzynkól aýyldarynyń sý qubyrlaryn qaita qurý jáne Jaiyq, Iýbileinoe aýyldary men Fedorovka aýylyndaǵy 528 jer telimine sý qubyrynyń qurylysy jobalary jasaqtalýda.
Aýdandyq mańyzy bar joldardy aǵymdyq jóndeý jáne kútip ustaýǵa 52 mln. teńge bólinip, jol tegisteý, jol belgilerin qoiý, jol jiegin qar men shópten tazartý jumystary júrgizildi. Aýdan ortalyǵyndaǵy Táýilsizdik kóshesine jalpy somasy 306 mln. 330,3 myń teńgege kúrdeli jóndeý jumystary jasalýda. Bul jumystar aldaǵy jeltoqsan aiynda tolyq aiaqtalady. Fedorovka aýylyndaǵy Rabochaia, Abaia, Dostyq, Tsentralnaia, Molodejnaia kóshelerin, Podstepnoe aýylyndaǵy 17 jáne 48 kóshelerin kúrdeli jóndeýge jobalyq-smetalyq qujattamalar jasaqtalyp jatyr. Budan bólek, aýdan ortalyǵyndaǵy Beibitshilik kóshesine uzyndyǵy 1,6 km, Podstepnoe aýylyna 445 metr jaiaý júrginshiler joly salyndy.
Brifingte aýdan basshysy áleýmettik sala, densaýlyq saqtaý salasyna da toqtaldy. Aýdanda 2 aýdandyq aýrýhana, 1 emhana, 6 dárigerlik ambýlatoriia, 6 feldsher-akýsherlik pýnkt pen 31 meditsinalyq pýnkt jumys jasaidy. Osy salada 57 dáriger, 272 orta býyn meditsina mamandary eńbek etýde. «Diplommen aýylǵa» baǵdarlamasynyń nátijesinde dárigerlerdiń jetispeýshiligi ázirge baiqalmaidy.
Jýyrda aýdanda kóp jyldar boiy sheshimin tappai kelgen másele de sheshildi. Aýdandyq ortalyq aýrýhanasynyń statsionar ǵimaratyna kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Bul jumystarǵa 479 mln. 839,3 myń teńge bólinip, nysan aldaǵy jeltoqsan aiynda paidalanýǵa berilmek.
2017 jyly densaýlyq saqtaý nysandaryna kúrdeli jóńdeý jumystaryn júrgizý úshin 14 obektige jobalyq-smetalyq qujattar jasaqtalýy josparlanǵan bolatyn. Qazirgi ýaqytta 8 nysannyń qujattary jalpy somasy 5 mln. 960 myń teńgege jasaqtalyp, vedomstvolyq saraptamaǵa joldanǵan.
Qazirgi tańda 162 adam jumyssyz sanatynda esepte tur. Bul ótken jylǵy sáikes kezeńnen 22 paiyzǵa kóp. Resmi jumyssyzdyq deńgeii – 1,0% qurap, bul ótken jylǵydan 0,3 pýnktke joǵary. Turmysy kedeilik sheginen tómen adamdar sany - 119 (29 otbasy), ótken jylǵymen salystyrsaq, 13,2 paiyzǵa azaiǵan.
«Nátijeli jumyspen qamtýdy jáne jappai kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasynyń» I-baǵyty boiynsha kásiptik oqýǵa 240 adam joldanyp, jospar 100%-ǵa oryndaldy. Baǵdarlamanyń II-baǵyty sheńberinde aýdan boiynsha 22 adam 113,9 mln. teńge nesie aldy, sonyń ishinde «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylai qoldaý qory» AQ-nyń oblystyq filialy arqyly 13 adam 75,9 mln.teńge, «Agrarlyq nesie korporatsiiasy» AQ arqyly 9 adam 38,0 mln.teńge nesie aldy. «Diplommen aýylǵa» baǵdarlamasy boiynsha 128 jas mamanǵa jalpy somasy 197 837,4 mln. teńgege áleýmettik qoldaý sharalary kórsetildi. Aýdan boiynsha 14 aýyldyq okrýgten 43 otbasy, onyń ishinde 223 adamǵa 10 mln. 944,8 myń teńge kóleminde shartty aqshalai kómek taǵaiyndalyp, 8 mln. 421,1 myń teńge tólendi.
Aýdanda 5 945 oqýshy oqityn 38 kúndizgi mektep (orta mektep-21, negizgi-8, bastaýysh-9) jumys isteýde. Mektepke deiingi bilim berýde 11 balabaqsha, 26 mektep janyndaǵy shaǵyn ortalyqta 1354 búldirshin tárbielenýde. Biyl 307 oqýshy 22 orta jáne 46 oqýshy keshki aýysymdaǵy mektepti bitirdi. Ulttyq biryńǵai testleýge solardyń 207 túlegi, iaǵni, 97,4% qatysty. (Onyń ishinde 166 oqýshy memlekettik tilde, 41 – orys tilinde oqyǵan)
Aýdanda birneshe áleýmettik nysandarǵa kúrdeli jóndeý jumystary josparlandy. Saryómir aýylyndaǵy Hamza Esenjanov atyndaǵy orta mektep ǵimaratyna kúrdeli jóńdeý jumystary bastaldy. Mektep qarasha aiynda paidalanýǵa berilý josparlanýda. Budan bólek, Aqsýat jáne Dolinnoe aýyldaryndaǵy mektepterdi kúrdeli jóndeýge jobalyq-smetalyq qujattamalar daiyndalyp, jóndeý jumystaryn kelesi jyly bastalady. Oǵan qosa, Podstepnoe aýylynda 300 oryndyq mádeniet úii ǵimaratynyń qurylys jumystary júrgizilýde. Qurylys jumystarynyń quny 319,6 mln. teńgeni qurap, qurylys jumystary qarasha aiynda tolyq aiaqtalmaq. Jańa Ómir aýylyndaǵy 300 oryndyq mádeniet úii qurylysynyń jobalyq-smetalyq qujattamasy jasaqtalyp jatyr. Bul jobanyń quny 6 mln. 800,0 myń teńgeni qurady.
Aýdannyń áleýmettik-saiasi ómirine toqtalǵan aýdan basshysy budan ári Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» maqalasynyń aýdanda iske asyrylý barysy týraly baiandady. Terekti aýdanynda 5 joba qolǵa alyndy. «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasyn iske asyrý boiynsha eńbegimen kózge túsken el aldynda qurmetke ie ustazdar, mádeniet qyzmetkeri jáne sporttyq salada eńbegi sińgen 24 azamat irikteldi. «Qazaqstannyń kieli jerleriniń geografiiasy» jobasy boiynsha tarihi týristik ekspeditsiiasy men jastar arasynda týriadasy, osyǵan qosa sakraldyq beldeýi obektilerin zerdeleý jáne dáripteý, el tarihyn jastarǵa jetkizý, tartymdylyǵyn arttyrý ekspeditsiiasy uiymdastyryldy. Sonymen qatar, oqýshylarǵa tarihi kieli jerlerge ekskýrsiialar uiymdastyrý jumystary josparlanýda, - dedi aýdan ákimi K.Jaqypov.
Terekti slaid brifing 2017
