Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Edil Jańbyrshin arhiv qujattarynyń qupiialyǵy men Ekinshi dúniejúzilik soǵysqa qatysqan qazaqstandyq jaýyngerlerdiń málimetterin tsifrlandyrý isiniń kesheýildep jatqanyn synǵa aldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Jańbyrshinniń aitýynsha, bir jyldan astam ýaqyt ótse de, ardagerlerge qatysty tolyqqandy tsifrlyq baza jasalǵan joq. Ol muraǵattardaǵy derekterdiń, Resei men ózge de TMD elderindegi qujattardyń jáne Germaniia sekildi elderde kontslagerlerde bolǵan qazaqstandyqtar týraly málimetterdiń áli júielenbegenin aitty.
"Myńdaǵan ardagerdiń erligi áli de tolyq zerttelmegen. Urpaqtary derekterdi óz betimen izdep júr. Bul aqparatty ashyq derekqorǵa ainaldyrý – bizdiń ortaq mindetimiz. Ol úshin arnaiy onlain platforma qajet", – dedi ol.
Sonymen qatar, depýtat Keńes dáýirindegi qandy saiasatqa qarsy jasalǵan kóterilisterge qatysty materialdar qupiia kúiinde saqtalyp otyrǵanyna toqtaldy.
"Adai kóterilisi, Qyzylordadaǵy Asan kóterilisi jáne basqa da aimaqtyq qozǵalystar týraly derekter ǵylymi ainalymǵa engizilmei otyr. IIM men UQK bir-birine siltep, máseleni sheshpei keledi. Muny zań arqyly retteý qajet", – dedi Jańbyrshin.
Ministrliktiń jaýaby
Mádeniet jáne aqparat vitse-ministri Aibek Sydyqov «2025-arhiv» jobasy aiasynda birqatar jumystar atqarylǵanyn málimdedi. Onyń sózinshe, Resei men basqa da elderdiń muraǵattarynan qujattar alynyp, sonyń negizinde ǵylymi monografiia men fotoalbomdar daiyndalǵan.
"Al ekinshi saýal boiynsha qujattar qupiia mártebesinde bolsa, qosymsha pysyqtap, jazbasha jaýap beremin", – dedi vitse-ministr.
Májilis tóraǵasynyń pikiri
Májilis tóraǵasy Erlan Qoshanov arhivterdiń áli qupiia kúide turǵanyna tańdanysyn bildirdi.
"Qupiia deitindei, 80 jyl ótti. 100 jylǵa taiap qaldy. Bul másele boiynsha qosymsha túsinikteme berý qajet", – dedi ol.
Depýtat Jańbyrshin zań jobasyna birneshe usynys engizdi. Atap aitqanda:
-
tarihi arhivterdiń qupiiasyn ashý;
-
Ekinshi dúniejúzilik soǵys ardagerlerine arnalǵan ashyq onlain baza qurý;
-
aimaqtyq kóterilister boiynsha ekspeditsiialar uiymdastyryp, derekterdi ǵylymi ainalymǵa engizý.
"Eger biz muny júzege asyrmasaq, tarih burmalanyp, halqymyzdyń mádenietine kúmán keltiredi. Al arhivterdi ashý arqyly ádilettilikti qalpyna keltirýge bolady", – dedi depýtat.
