Tarihty bilý-paryz: QazUÝ stýdentteri saq qorǵanyna bardy
Is-sharanyń maqsaty-«Altyn adam» eksponatymen tanysyp kórý arqyly ulttyq qundylyqtarymyzdyń tarihy óte tereńnen ekenin túsinip, zerttep, zerdelep, ári qarai jerimizde ózge de kóptegen tarihymyzdan syr shertetin, qazaqtyń ulttyq bolmysy men mádenietin, turmys-salty men ónerkásibin pash etetin kóptegen eksponattardyń bar ekenin, ony zerttep, ózgelerge maqtanysh etip, elin, jerin, salt-dástúrin súietin ulttyq sanasy biik rýhani jastardy qalyptastyrý.
Arheologiialyq oljany tapqan tarih ǵylymdarynyń doktory Kemel Aqyshev basqa ǵalymdarmen keńese otyryp, bul bizdiń zamanymyzdan burynǵy IV ǵasyrda ómir isúrgen saq hanzadasy degen sheshimge keldi. «Altyn adamnyń» boiyndaǵy qarýy da, ústindegi kiimi de túgeldei derlik altynnan quiylǵan. Bul – kiimniń ishindegi adamnyń, onyń eliniń dáýletin kórsetse, ekinshiden, sol kezdiń ózinde-aq tústi metallýrgiianyń qyr-syryn meńgergen taipalardyń ómir súrgenin dáleldegendei. Atalmysh oljanyń kóshirmesi Almatydaǵy Ortalyq mýzeige qoiyldy, keiin qazaq eliniń basty simvoly retinde basqa elderge kórmelerge shyǵaryldy.Ekinshi «Altyn adam» 1999 jyly Atyraý oblysynyń Araltóbe qorǵanynan tabylǵan. Oljany qazý jumystaryn tarih ǵylymdarynyń kandidaty Zeinolla Samashev júrgizgen. Bolat semserine qarap, ǵalymdar bizdiń dáýirimizden burynǵy III ǵasyrda ómir súrgen sarmattardyń kósemi degen qorytyndyǵa keldi.
Al úshinshi «Altyn adam» 2003 jyly tabyldy. Tarih ǵylymdarynyń doktory, professor Ábdesh Tóleýbaev bastaǵan arheologter toby bul oljany Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Shilikti jazyǵynan qazyp alǵan.
Ǵalymdardyń paiymdaýynsha, bul «Altyn adam» b.z.b. VIII–VII ǵasyrlarda ómir súrgen. Meken etken jerine jáne ústindegi quima altynnan jasalǵan ań-qus belgilerine qaraǵanda, saq patshasyna keletin bul olja áli de zerttelýde.Tarihty bilý – urpaqqa paryz ekenin jadymyzda ustaý qajet.Is-sharaǵa qatysqan stýdentter úshin qyzyqty ári taǵylymy mol sapar boldy.Tarihy sonaý ǵasyrǵa sozylǵan ata-baba murasyn qorǵaý jáne bilý barshamyzǵa mindet.
Daýbasova S.Sh.
ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń zań fakýlteti qylmystyq quqyq,qylmystyq is júrgizý jáne kriminalistika kafedrasynyń oqytýshysy
