Ulttyq Bank bul sharalar júiedegi qaýip-qater táýekelderin tómendetý úshin qolǵa alynyp otyrǵanyn naqtylaidy. Kapitaldyń sektorlyq kontrtsikldi býferin engizý jaiyna Ulttyq Banktiń Qarjylyq turaqtylyq jáne zertteýler departamentiniń direktory Oljas Kýbenbaev toqtaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qarjylyq turaqtylyq jónindegi keńesi kezekti otyrysyn qorytyndylap, kapitaldyń sektorlyq kontrtsikldi býferin engizý týraly sheshim qabyldady. Bul sektoraldyq KKB halyqty kreditteýge qatysty engiziledi jáne halyqty kreditteý segmentinde táýekel ólshengen aktivterdiń 2%-y mólsherinde belgilenedi.
Bul rette, ekinshi deńgeili bankter atalǵan talapty 2026 jylǵy 1 sáýirden bastap oryndai bastaidy. Osylaisha, bankterge kapitaldy jinaqtaý jáne jańa sektorlyq KKB talaptaryn oryndaý úshin 12 ailyq ótpeli kezeń beriledi. Bul talap bankter úshin qoldanystaǵy jetkiliktilik normativine qosymsha retinde engiziledi.
"Qazirgi ýaqytta bank sektorynyń jaǵdaiy turaqty dep baǵalanady: ótimdilik qory jetkilikti, kredittik portfeldiń sapasy joǵary, kapital deńgeii jetkilikti jáne kiristilik kórsetkishteri turaqty. Alaida, halyqty kreditteý naryǵynda "qyzyp ketý" belgileri baiqalady, bul kreditteýdiń basqa baǵyttarmen salystyrǵanda jeke tulǵalardyń kredittik portfeli qarqyndy ósip kele jatqanymen dáleldenedi", - deidi Oljas Kýbenbaev.
Osylaisha, sońǵy úsh jylda halyqty kreditteý kórsetkishi jylyna orta eseppen 27%-ǵa ósse, jeke kásipkerlerdi qosa alǵanda, biznesti kreditteý qarqyny orta eseppen 17%-dy qurady. Halyqty kreditteýdiń negizgi ósimine ortasha mólsherde jylyna 31%-ǵa ósken tutynýshylyq kredit berý kórsetkishi yqpal etti.
Kreditteýde "qyzyp ketý" belgilerin anyqtaý úshin halyqaralyq tájiribede keńinen qoldanylatyn taǵy bir kórsetkish – kreditterdiń JIÓ-ge araqatynasynyń uzaqmerzimdi trendten aýytqýy nemese JIÓ-ge shaqqandaǵy kredit GEP-i. Atalǵan kórsetkishtiń oń aimaqqa aýysýy, ádette, kredittik tsikldiń ósý kezeńinde júielik táýekelderdiń jinaqtalýyn kórsetedi.
Kýbenbaev Qazaqstanda ótken jyldyń aldyn ala derekteri boiynsha JIÓ-ge shaqqandaǵy kredit GEP-i 2,3% deńgeiinde qalyptasqanyn aitady. Al halyqty kreditteý segmentinde bul kórsetkish 6,8% deńgeiinde baǵalanady.
"Banktik qadaǵalaý jónindegi Bazel komiteti bul kórsetkish 2%-dan asqan jaǵdaida jalpy kontrtsikldik kapital býferin iske qosýdy usynady. Osyǵan bailanysty, halyqaralyq tájiribeni eskere otyryp, jekelegen kredit segmentterine kontrtsikldik býferdi qoldaný múmkindigin qarastyrý týraly sheshim qabyldandy. Sektorlyq KKB júielik táýekelderdi tómendetýdiń makroprýdentsialdy quraly retinde Bazel komiteti usynǵan jalpy kontrtsikldi kapital býferiniń modifikatsiiasy sanalady. KBK jáne onyń modifikatsiialary bankterge qolaily kezeńde "qaýipsizdik qoryn" jinaqtaýǵa jáne ony keiin turaqsyzdyq kezeńinde paidalanýǵa múmkindik beredi. Eki qural da "qyzyp ketý" qaýpin seiiltýge baǵyttalǵan: KKB – jalpy kreditteý, sektorlyq KKB – kreditteýdiń jekelegen segmenti", - deidi ol.
KKB jáne onyń modifikatsiialary, sonyń ishinde sektorlyq KKB jáne tsiklge beitarap oń KKB, bankterdiń júielik táýekelderge tózimdiligin arttyrý úshin halyqaralyq tájiribede keńinen qoldanylady. Mysalǵa, KKB jáne onyń modifikatsiialary 20-dan astam Eýropa elderinde, sondai-aq Grýziiada, Armeniiada, Reseide jáne keibir Aziia elderinde engizilgen.
Sektorlyq KKB qalyptastyrý bank sektorynyń bolashaqtaǵy yqtimal daǵdarystyq qubylystarǵa tózimdiligin arttyrady. Sonymen qatar, joǵary kiristilik kórsetkishteri men berilgen ótpeli kezeń bankterge sektorlyq KKB talaptaryn ishki resýrstar esebinen oryndaýǵa múmkindik beredi.
Ulttyq Bank júielik táýekelderdi baqylai túsedi jáne qajet bolsa, býfer parametrlerin ózgerip jatqan jaǵdailarǵa sáikes beiimdeidi.
Buǵan deiin Ulttyq Bank BJZQ úshin dollar satyp alý úrdisin qaita jalǵastyratyndaryn málimdegen edi. Sondai-aq bank jáne mikroqarjy uiymdary aktivteriniń elektrondy saýdasy tártibine ózgerister engizildi.
