«Jańa jylǵa deiin Zelenskiidiń kúni bitedi-mys», «Resei Ýkrainany bombalap tas-talqan etedi-mys» degen tárizdi paiymdaýlar aqiqattan múlde alys. Naqty jaǵdai qandai?
Ýkraina armiiasy men halqynyń jeńiske degen motivatsiiasy zor, óitkeni olar óz atamekeni men týǵan jerin qorǵaýda. Soǵys bastalǵan alǵashqy aptada ǵana 5 mln-ǵa jýyq ýkraindyq Otan qorǵaý úshin maidanǵa suranyp áskeri komisariattarǵa barǵan. Orys áskerinde beibit eldi mekenderdi tonaýdan basqa motivatsiia joq.
Resei áskeri Ýkrainanyń negizinen orystar turatyn shyǵys tarapyndaǵy qalalar men eldi mekenderdi basyp alyp, beibit turǵyndaryn qyra bastaǵan soń buryn basy qosyla bermeitin Ýkraina halqy qazir Resei agressiiasyna qarsy tas túiin birikti. Patriotizmi kúsheidi. Ýkraina táýelsizdigin qorǵaýǵa qatysyp júrgen qazaq jigitteri de bar.
Resei agressiiasynan keiin ýkrain tili eldegi jetekshi, basty tilge ainaldy. Orystardyń ózi ýkrain tilinde sóileitin boldy.
Qazir Ýkrainanyń maidandaǵy armiiasynyń sany 700 myńnan asty. Bir mln zapastaǵy áskeri daiyn tur. Ai saiyn shetelderde 10 myńnan astam ýkrain áskeri daiyndyqtan ótedi. Olar jańa soǵys tehnikasyn meńgerýdi úirenýde.
Ýkraina jeti aida Reseidiń turaqty (regýliarnaia) armiiasyn talqandady. Reseidiń 60 myńnan astam soldaty men ofitseriniń kózi joiyldy. 200 myńnan astam áskeri jaralandy, 30 myńdai áskeri qyzmetkeri habar-osharsyz ketti. (Djavelin snariady tigen tank ekipajynan eshqandai iz qalmaidy). Turaqty armiiasy talqandalǵan Resei endi amalsyz mobilizatsiia arqyly rezervtik armiiasyn urysqa qosyp jatyr. Jaǵdaiynyń qiyndap bara jatqanyn sezgen Resei biligi Ýkrain tarapynan kún saiyn derlik kelissózge otyrýdy, soǵys qimyldaryn tym bolmasa úsh aiǵa toqtata turýdy surap ólip barady.
Ýkraina Qarýly Kúshteri qyrkúiek aiynyń ortasynan bastap qorǵanys qimyldarynan endi batyl shabýyl áreketterine kóshti.
Búgingi kúnge deiin Herson, Zaporoje, Lýgansk men Donbass óńirinde 1700-den astam eldi meken azat etildi.
Jaý ýaqytsha basyp alǵan aýmaqtarda ýkrain partizandarynyń qozǵalysy qanat jaiyp barady. Olar dushpan kommýnikatsiialaryna aitarlyqtai ziian keltirýde. Ýkrain artilleriiasyna jaýdyń áskeri qoimalary, janarmai beketteri, shtabtary men áskeri kazarmalary týraly kordinattar berýde.
Orys armiiasynda tájiribeli ofitserler jetispeidi. Kósheden ustalǵan jastardan, 40-50 jastaǵy «divan batyrlarynan», túrmeden shyǵarylǵan qylmyskerlerden jasaqtalǵan quramalary «zeńbirek jemine» ainalyp jatyr. Buryn orystardyń kúnine ortasha eseppen 120-150 soldaty qaza tabatyn bolsa búginde kúnine 450-500 soldaty ajal qushýda.
Jantalasqan Resei odaqtas memleket retinde Belorýs jerine 70 myń áskerin shoǵyrlandyryp jatyr. Soltústikten tap bermek. Biraq Ýkraina armiiasy Belorýs shekarasynda osy qaýipke qarsy áskeri jattyǵý ótkizip, qazir «kelseń kel» dep saqadai sai otyr. 70 myń polietilen paket daiyn.
Ýkraina Eýroodaqqa kandidat el retinde qabyldandy.
Ýkraina Reseidiń energojúiesinen shyǵyp, Eýropanyń energojúiesine qosyldy.
Ýkrainanyń eń zamanaýi qarý-jaraqtarmen jaraqtanýy jyldam júrip jatyr. AQSh-tyń arnaiy lend-liz zańy boiynsha orasan kólemde kómek júzege asyrylýda. AQSh-tyń 800-den astam áskeri zaýyty Ýkrainaǵa jumys isteýde.
Eýroodaq elderi de qolynan kelgenshe kómek jasaýda. Qyzyq bolǵanda kólemdi «kómek» Reseiden jasalyp otyr. Óz erkimen tutqynǵa berilgen orys soldattary aidap ákelgen tankter men zytqan reseilikter maidan dalasyna tastap ketken tankterdiń sany qazir 500-den asyp ketti. Olar qazir orys áskerine qarsy shaiqastarda qoldanylýda.
Ýkraina Qarýly Kúshteri qazir Eýropadaǵy eń tájiribeli, eń myqty armiiaǵa ainaldy.
Ýkraina qazir álemdegi eń tanymal memleket. Kiev 2022 jyly álemde shetel prezidentteri men halyqaralyq uiymdardyń basshylary eń kóp kelgen qala bolyp otyr.
NATO qaitadan álemdegi eń yqpaldy áskeri uiymǵa ainaldy. Onyń qatary Shvediia jáne Finliandiia siiaqty eki elmen tolyqty. Ýkraina NATO quramyna múshelikke ótýge resmi ótinish berdi.
Ústimizdegi jylǵy 14-qazanda BUU Bas Assambleiasy Resei Federatsiiasynyń basqynshylyq jolmen DNR, LNR, Herson, Zaporoje oblystaryn ózine qosyp alý maqsatynda ótkizgen referendýmyn, ÝKrainaǵa agressiiasyn aiyptaǵan qarar qabyldady. Ony álemniń 143 memleketi qoldady. Resei, Belorýssiia, KHDR, Nikaragýa men Siriia siiaqty bes memleket qarsy shyqty. Qazaqstan qalys qaldy.
Endi Birikken Ulttar Uiymynda Reseidi «terrorizmniń sponsory» dep taný týraly zań jobasy qarastyrylmaq.
Kievte orystardyń drondyq shabýyldaryna tosqaýyl qoiatyn antidrondyq «shatyr» júiesi qoldanyla bastady.
Reseidiń irandyq ushaqsyz apparattarynan qorǵaný úshin Ýkrainaǵa amerikalyq-norvegiialyq NASAMS zymyrandyq keshenderi jetkizilýde. Ol 40 shaqyrymdyq radiýsta bir jolǵy zalppen dushpannyń áýedegi 54 shabýyl quralyn joiyp jibere alady.
Búgin 19-qazanǵa deiin (soǵystyń 239-shy kúninde) Ýkraina Reseidiń 65 850 soldaty men ofitseriniń kózin joidy. 2559 tankicin órtedi, 268 ushaǵy men 246 tikushaǵyn atyp túsirdi. 5178 jaýyngerlik mashinasyn, 359 zalptyq atystyń reaktivtik júiesin (RSZO), 5178 brondy jaýyngerlik mashinasyn, 183 áýe shabýylynan qorǵanys quraldaryn, 1215 ushqyshsyz áýe apparatyn, 316 qanatty zymyranyn joiyp jiberdi.
Qazir Chehiianyń talaby boiynsha basqynshylyq soǵysqa uryndyrǵan Reseidiń Pýtin, Patrýshev, Medvedev, Bortnikov, Shoigý, Lavrov siiaqty basshylaryn Gaagada qylmystyq jaýapqa tartatyn arnaiy halyqaralyq tribýnal qurylýda.
Kórip otyrǵandaryńyzdai Ýkrainadaǵy soǵys Reseidiń paidasyna sheshilip jatqan joq. Initsiativa ýkraindar jaǵynda!
Marat Báidildauly, jýrnalist
