Búirektiń jumysy buzylǵanda adamnyń aǵzasynda kaliidiń mólsheri joǵarylaidy. Ol tek búirek arqyly shyǵady. Al onyń qannyń quramyndaǵy mólsheri shekten tys ósip ketse, júrek kez-kelgen sátte toqtap qalýy múmkin...
Búirek transplantatsiiasy búgingi tańda Qazaqstannyń eki qalasynda – Astana jáne Almatyda jasalady. Sońǵy jyldary búirek almastyrý otasyn sheteldik mamandardyń kómegimen shymkenttik dárigerler de jasap júrgen jaiy bar. Al Syzǵanov atyndaǵy ulttyń hirýrgiia ortalyǵynda búirek transplantatsiiasy sonaý 1978 jyldan beri jasalyp keledi.
Ortalyqtaǵy búirek transplantatsiiasyn júrgizetin hirýrg Dinmuhamed Tájdinovtiń aitýynsha osy 30 jyldan astam ýaqytta 700-ge jýyq búirek almastyrý operatsiiasy oryndalypty. Elimizdegi tranplantatsiiasynyń bul túri basym kópshiliginde týystyq búirek almastyrýǵa jatady.
– Naýqastyń baýyrlary, áke-sheshesi bir búiregin jaqynyna berý arqyly, onyń ómir súrý sapasyn joǵarylatady. Budan keiin naýqas jasandy búirek apparatynyń kómegine júginbeitin bolady. Bizdiń ortalyq miyna qan quiylǵan nemese jol apatyna ushyraǵan azamattardy donor retinde qarastyratyny belgili. Sebebi bular – úshinshi dárejeli komaǵa ushyraǵan, bylaisha aitqanda beti beri qaraýy neǵaibyl, tirshilikten úmit úzgen jandar. Mundaida máiittik transplantatsiia júrgiziledi. Donor retinde qarastyrylatyn adamdardyń naýqastarǵa sáikestigin anyqtap, kórsetkishi sai kelgen jaǵdaida jańa búirekke muhtaj naýqasqa salamyz. Munyń barlyǵy donordyń týǵan-týysqanynyń kelisimimen ǵana júzege asady, – deidi ol.
Búirek almastyrý otasy týraly aitqanda biz naqty keiipkerge toqtala ketkendi jón kórdik. Sonyń biri – Láila Chechidze. Oǵan ortalyq dárigerleri biylǵy jyldyń 30 qazanda búirek transplantatsiiasyn jasaǵan eken. Dárigerlerdiń aitýynsha, dál qazir onyń jaǵdaiy jaqsy. Jańa búirek aǵzamen tolyqtai árekettesip, qalypty jumys isteýge kóshken.
– 2013 jyly qatty syrqattanyp, qulap tústim. Qan qysymym kóterilip, denem isinip ketti. Ne isterimdi bilmedim. Barmaǵan jerim joq. Sóitip júrgende dializge túsip qaldym. Eki jyl boiy qanymdy osy dializ arqyly tazartyp júrdim. Keiin Syzǵanov atyndaǵy ortalyqtyń kútý paraǵyna búirek transplantatsiiasynyń kezegine turdym. Analiz tapsyryp 3-4 ai boiyna kezek kúttim. Qudai qoldap kúnderdiń kúninde dárigerler kórsetkishi jaǵynan meniń aǵzama sai keletin donordyń tabylǵanyn aitty. Sóitip operatsiiaǵa jattym. Ortalyq dárigerlerine aitar alǵysym sheksiz. Ómirge qaita kelgendei boldym. Dál qazir jaǵdaiym jaqsy. Jamanshylyqtyń bári artta qaldy dep oilaimyn. Dárigerler maǵan ekinshi ret ómir syilady. Bastysy, munyń bári tegin, memleket esebinen júrgiziledi. Áitpese mundai otany qaltam kótermes edi, – deidi Láilanyń ózi.
[caption id="attachment_8495" align="alignleft" width="279"]
Qazirgi tańda el kóleminde búirek tranplantatsiiasyn qajet etetin, iaǵni eki búiregi de óz qyzmetin toqtatqan naýqastardyń sany – 3 myńǵa jýyq. Olardyń barlyǵy jasandy búirek apparatynyń kómegimen em alýǵa májbúr. Elimizde mundai naýqastarǵa kómek kórsetetin birneshe gemodializdik ortalyqtar ashylǵan. Naýqastar aptasyna 3 kún 4 saǵattan jasandy búirek apparatynyń kómegimen qanyn tazartyp, ondaǵy ýytty zattardy shyǵarady. Saiyp kelgende olar osy qurylǵyǵa táýeldi. Sebebi, búirektiń jumysyn dál osy jasandy apparat atqaryp turady. Al munyń birden-sheshimi búirek transplantatsiiasy.
Dýman BYQAI
