Bul – kezdeisoq emes. Óz jerinde urpaq órbitip, ósip-óngisi keletin ult uldaryn ajalǵa aidap salǵan Kremldiń yrqynan shyǵýǵa tyrysýda. Iakýttardyń sana-seziminde buryn-sońdy bolmaǵan transformatsiia júrip jatyr.
Al osynaý qozǵalystyń bastaýynda turǵan iakýt belsendisi, rok-ánshi Aihal Ammosov jyl basynda Reseiden Qazaqstanǵa bas saýǵalaýǵa májbúr boldy. Iakýtiiadaǵy azattyq simvolyna ainalyp úlgergen Ammosov "orys álemimen" aqyryna deiin arpalysýǵa bel býyp otyr.
Ata-anasynyń azan shaqyryp qoiǵan aty – Igor eken. Eseie kele túr-tulǵasynyń Igorekpen múlde úilespeitinin, munyń zorlyqpen tańǵan esim ekenin túsingen. Aihal saha tilinde áidik, áigili degen maǵyna beredi.
"Holod" jýrnalyna suhbat bergen Ammosov orystandyrý saiasatynyń zardaby iakýt halqynyń súiegine ótip ketkenin aitypty.
– Soǵystan qashqan iakýttardyń kópshiligi Qazaqstandy panalady. Munda kelgennen keiin ózimizdiń máńgúrt ekenimizdi túsindik.
Resei bizdi qoidai órgizip, qozydai kógendegen eken. Sóz saptaýymyz, júris-turysymyz, isher as, kier kiimimizge deiin orystyń isi sińipti. Iakýt kóshelerinde men sekildi "Igor" men "Ivandar" órip júr. Olar bul esimderdi basqynshylardyń kúshpen tańǵanyn bilgisi de kelmeidi.
Qazaqtar? Biz olarǵa qyzyǵa qaraimyz. Óz tilinde imenbei, erkin sóilesedi. Kóshe ataýlaryn ulttyń arǵy-bergi tarihyndaǵy qairatkerlerge qaitarǵan. Bizde bunyń biri de joq. Iakýtterdiń búgingi býyny máńgúrttik deiin aiyqpas dertke shaldyqqan. El biligi Kremldiń qazanyn asyp, otyn jaǵyp otyr... – dep qynjylady Aihal.
Áitse de iakýttardan kúder úzýge áli erte. Elde Pýtindi qamshynyń astyna alýǵa ázir aýditoriianyń shoǵyry ulǵaiyp keledi.
– Propagandanyń ýyty óne-boiyna tarai qoimaǵan aqyl-esi túzý iakýttar Pýtinniń shapqynshylyǵyn aqtamaidy. Halyqtyń sabyr sýy sarqylyp, janartaýdai atqylaýǵa shaq tur. Biraq baǵdar berer, jol bastar kóshbasshy joq. Pýtinniń tusyndaǵy Resei iakýttyń bas kóterer belsendilerin qynadai qyrdy, – deidi Ammosov.
2009 jyly Saha Respýblikasy (Iakýtiia) táýelsizdikten bas tartty. Bas tartýǵa májbúr boldy. Qazir ol Reseidiń quramyndaǵy shaǵyn federaldy aimaq, etnikalyq top.
DALA ekojúiesine qarasty Dalanews.kz saitynda osyǵan bailanysty: "Iakýtiia táýelsizdikten aiyryldy. Qalai? Nege?" degen taqyryptaǵy saraptama jaryq kórgen.
Dalainside rok-ánshimen kólemdi suhbat qurýǵa talpynady. Bizge jetken málimet boiynsha Aihal Qazaqstanda uzaq aialdaǵysy kelmeidi, sondyqtan asyǵý qajet. FSB iakýttyń rok-ánshisin qolǵa túsirý úshin jantalasýda.
➡️ Dalainside arnasy Resei dinaralyq qaqtyǵystyń aldynda turǵanyn tápsirlepti, tolyq aqparat siltemedi:
https://t.me/dalainside/1239
https://dalanews.kz/news/88447-satqaliev-tagy-da-zhazyq-zherde-surindi
https://dalanews.kz/del-qazir/88386-kudebaevtyng-qashuyna-qyrgyzdyng-robi
https://dalanews.kz/news/88358-qazaqstandy-putinning-qupiia-odaqtasy
https://dalanews.kz/news/88339-turkistanga-berilgen-status-madeni-m
https://dalanews.kz/aimak/88328-turkistan-oblysynda-soltustik-ongirl
