Qazaqstanda áleýmettik qoldaý deńgeii Ortalyq Aziia elderimen salystyrǵanda aitarlyqtai joǵary. Máselen, eldegi ortasha zeinetaqy kólemi 157 myń teńgeni quraidy. Bul kórshi memlekettermen salystyrǵanda áldeqaida joǵary kórsetkish, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Chernyi lebed, rak i shýka" telegram arnasy birneshe eldegi jaǵdaidy salystyryp, taldaý jasaǵan.
"Mysaly, Qyrǵyzstanda ortasha zeinetaqy shamamen 60 myń teńge, Ózbekstanda 61 myń teńge, al Tájikstanda nebári 22 myń teńge deńgeiinde", - deidi derekkóz.
Áleýmettik tólemder
Júktilik jáne bosaný boiynsha tólemder de Qazaqstanda anaǵurlym joǵary. Elde bul tólemder eńbek ótili men aýdarymdarǵa bailanysty 164 myńnan 1,1 mln teńgege deiin jetedi. Al Qyrǵyzstanda — shamamen 43 myń, Ózbekstanda — 34 myń, Tájikstanda — 11 myń teńge kóleminde ǵana.
Qazaqstandaǵy negizgi áleýmettik qoldaý túrleri
Eldegi áleýmettik júie túrli ómirlik jaǵdailardy qamtidy. Negizgi tólemder qatarynda:
- bala týýyna bailanysty birjolǵy járdemaqy - 164 myń teńgeden bastap;
- bala kútimine ai saiynǵy tólem - 38 myń teńgege deiin;
- kópbalaly otbasylarǵa beriletin járdemaqy - 69 myń teńgeden joǵary;
- múgedektik boiynsha tólemder - 111 myń teńgege deiin;
- asyraýshysynan aiyrylý jaǵdaiyndaǵy tólem - shamamen 55 myń teńge.
Sonymen qatar ataýly áleýmettik kómek pen az qamtylǵan otbasylarǵa qosymsha qoldaý sharalary qarastyrylǵan.
Qosymsha qoldaý sharalary
Áleýmettik saiasat aiasynda qoǵamdyq kólikti sýbsidiialaý da mańyzdy oryn alady. 2026 jyly bul maqsatqa Astanada 62,3 mlrd teńge, al Almatyda 107,6 mlrd teńge bólinýi josparlanǵan. Bul qarajat metro men áleýmettik mańyzy bar baǵyttardy qarjylandyrýǵa baǵyttalady.
Budan bólek, jergilikti biýdjetter esebinen kommýnaldyq tarifterdiń ósýin óteý jáne basqa da áleýmettik sharalar iske asyrylady.
Kórshi elderdegi jaǵdai qandai?
Ortalyq Aziia elderinde áleýmettik qoldaýdyń negizgi baǵyttary uqsas bolǵanymen, tólem kólemi men qarjylandyrý deńgeii ártúrli.
Máselen, Qyrǵyzstanda bala týýyna beriletin járdemaqy shamamen 21 myń teńge bolsa, ai saiynǵy tólemder 6 myń teńge kóleminde. Ózbekstanda da tólemder kólemi salystyrmaly túrde tómen — shamamen 30–40 myń teńge aralyǵynda. Al Tájikstanda áleýmettik tólemder kólemi eń tómen deńgeide qalyp otyr.
Jalpy alǵanda, Qazaqstan áleýmettik tólemder kólemi boiynsha aimaqta kósh bastap tur. Degenmen, sarapshylar naqty baǵalaý kezinde ár eldegi baǵa deńgeii men satyp alý qabiletin de eskerý qajet ekenin aitady.
