Freedom Inside '26

Alty aidaǵy eldiń ekonomikalyq damýy qorytyndylandy

Alty aidaǵy eldiń ekonomikalyq damýy qorytyndylandy
Ashyq derekkózderden

QR Ulttyq ekonomika ministrligi aǵymdaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵyndaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń ekonomikalyq damýynyń qorytyndylary týraly habarlady.

Ulttyq statistika biýrosynyń jedel derekteri boiynsha jalpy ishki ónimniń (JIÓ) naqty ósýi aǵymdaǵy jylǵy qańtar-mamyrdaǵy 3,2%-pen salystyrǵanda jedeldeýdi kórsetip, 3,3%-ti qurady. Dinamikanyń jaqsarýy taýarlar óndirisinde de (3,5%-ten 3,6%-ke deiin), sondai-aq qyzmet kórsetý sektorynda da (3,1%-ten 3,3%-ke deiin) baiqalady.

Ótken jylmen salystyrǵanda ekonomikanyń ósý qarqynynyń baiaýlaýy ekonomikanyń edáýir sektorlarynyń damýyna, onyń ishinde saýda, kólik, logistika jáne t.b. shekteýshi áser etken 10 óńirdegi sý tasqyny saldarynyń áserimen, sondai-aq munai óndirýdiń 1,6%-ke qysqarýymen bailanysty.

JIÓ qurylymynda ekonomika ósýiniń basty faktorlarynyń biri ónerkásiptik óndiris bolyp tabylady, onyń kólemi 2,8%-ke ulǵaidy.

Óńdeý ónerkásibinde turaqty ósý (5,1%-ke) saqtalýda, ol taý-ken óndirý ónerkásibindegi (0,3%-ke) ósýden edáýir ozyq qarqynmen ósip keledi.

Óńdeý ónerkásibiniń salalary arasynda mashina jasaý óndirisiniń 9,4%-ke, metallýrgiianyń 8,3%-ke, himiia ónerkásibiniń
5,3%-ke, farmatsevtikalyq ónimniń 14,8%-ke jáne jihaz óndirisiniń 28,3%-ke ósýi qamtamasyz etildi.

Qurylys jumystarynyń kólemi 2,7 trln teńgeni qurady jáne bes aidaǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 0,5 protsenttik tarmaqqa jedeldep, 8,6%-ke ósti.

Aǵymdaǵy jyldyń qańtar-maýsym ailarynda 4,6 mln sharshy metr kóppáterli úi paidalanýǵa berildi, bul ótken jyldyń sáikes kezeńinen 5,9%-ke joǵary.

Aýyl sharýashylyǵy maýsymdyq ósýdiń belsendi kezeńine kirdi. Aýyl sharýashylyǵynda ónim óndirý 3,4%-ke ósti, bul aǵymdaǵy jylǵy qańtar-mamyrdyń kórsetkishinen 1,8 protsenttik tarmaqqa joǵary.

Kólik salasy men aqparat jáne bailanys sektoryn damytý ekonomika ósýiniń mańyzdy quramdas bóligi bolyp qala berýde. Aǵymdaǵy jyldyń qańtar-maýsym ailarynda kólik jáne qoimalaý qyzmetteri 7,3%-ke, aqparat jáne bailanys qyzmetteri 8,7%-ke ósti.

Naqty sektordaǵy ósý saýda kóleminiń ósýimen qatar júrýde. Ishki saýda kólemi 3,9%-ke ulǵaidy jáne a.j. qańtar-mamyrmen salystyrǵanda 0,8 protsenttik tarmaqqa jedeldedi.

Ekonomikanyń shikizat emes salalarynda investitsiialyq belsendilik ósýde. Óńdeý ónerkásibinde (9,4%-ke), aqparat jáne bailanysta (2,4 ese), ǵylymi jáne tehnikalyq qyzmette (58%-ke), kólikte (33,7%-ke), bilim berýde (24,1%-ke), qarjylyq qyzmette (22,1%-ke) jáne jyljymaityn múlikpen operatsiialarda (4,5%-ke) negizgi kapitalǵa investitsiialardyń ósýi baiqalady.

Besinshi ai qatarynan iskerlik belsendilik indeksiniń ósýi baiqalýda, ol maýsym aiynyń qorytyndysy boiynsha 51,4-ti qurady.

Aǵymdaǵy jyly infliatsiialyq protsesterdiń baiaýlaýynyń turaqty úrdisi baiqalýda. Aǵymdaǵy jylǵy maýsymda jyldyq infliatsiia ótken jyldyń maýsymymen salystyrǵanda 8,4%-ke deiin tómendedi (a.j. qańtarda 9,5%).

Azyq-túlik taýarlaryna baǵanyń ósýi 5,4%-ke, azyq-túlik emes taýarlarǵa 7,4%-ke deiin baiaýlady. Aqyly qyzmetter baǵasynyń ósýi 13,8%-ti qurady.

Bul rette aǵymdaǵy jylǵy maýsymda infliatsiia deńgeii ótken aiǵa qaraǵanda 0,4%-ke deiin baiaýlady, bul 2021 jyldan beri eń tómengi kórsetkish bolyp tabylady.

Infliatsiiany tejeýge infliatsiia deńgeiin baqylaý jáne tómendetý boiynsha sharalar keshenin iske asyrý oń áser etýde.

Ótken jylmen salystyrǵanda saýda balansy jaqsarýda.

Aǵymdaǵy jyldyń qańtar-mamyr ailarynda aldyn ala derekter boiynsha syrtqy saýda ainalymy 55,3 mlrd AQSh dollaryn qurady.

Onyń qurylymynda taýarlar eksporty 1,8%-ke ósip, 32,5 mlrd dollardy qurady, onyń ishinde óńdelgen taýarlardyń eksporty
0,8%-ke, 10,5 mlrd AQSh dollaryna deiin artty.

Import 7,2%-ke qysqaryp, 22,9 mlrd AQSh dollaryn qurady.

Oń saýda balansy 9,6 mlrd dollaryn qurady jáne 2,3 mlrd dollarǵa nemese ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 32,4%-ke nyǵaidy.

Eldiń halyqaralyq rezervteri ósýde.

Jyl basynan beri jalpy halyqaralyq rezervter 5,4 mlrd dollarǵa ósti jáne aǵymdaǵy jyldyń 1 shildesine 101,3 mlrd AQSh dollarynan asty.

Onyń ishinde Ulttyq qordyń valiýtalyq aktivteri 1,4 mlrd dolllarǵa, 61,4 mlrd dollarǵa deiin, al Ulttyq Banktiń altyn-valiýta rezervteri 4 mlrd dollarǵa, 39,9 mlrd AQSh dollaryna deiin ósti.