Aldymen aitysker «Semeige barǵanda Rinat Zaiytovty ustap áketipti, áke-sheshesin de qamapty» degen sybysqa qatysty jaýap berdi.
«Kósheden kórgender solai aitqan bolýy múmkin. Rasynda da, 12-si kúni meni Semeide kóshede ustap, qamamaqshy boldy. Men jan-jaqqa qońyraý shaldym. «Halyq shýlaidy, sol kerek pe senderge» dedim. Aqyry bosatty.
Ol aradan shyǵyp, Óskemenge baryp edim, ol aradan da ustap aldy. Taǵy da qamamaqshy boldy... Negizi, bul arada úlken oiyndary bar ózderiniń...», – deidi aqyn.
Alaida quqyq qorǵaý organdarynyń ózin ne sebepti quryqtamaq bolǵanyn aqyn ashyp aitpaǵan. Bizdiń boljaýymyzsha, bul byltyrǵy jaǵdaiǵa qatysty bolsa kerek.
Ótken jyly Almatyda halyqtan tizerlep keshirim surap, partiia quratynyn aitqan aitysker tutqyndalyp, artynsha bosatylǵan edi. Osy jaǵdaidan keiin aqyn kóptiń kózine kórinbei ketken. Belgili bolǵandai, Semeide júrgeni anyqtalǵan.
Soǵan qaraǵanda Zaiytovty Semeide tutqynǵa almaq bolǵan syńaily. Alaida ol týraly kópshilik bile bermeidi. «Shynaiy» baǵdarlamasynda aǵynan jarylǵan Rinat osy jaitty shym-shymdap jetkizgen túri bar.
Partiia qurýdan ainyp qalǵan aqyn onyń sebebin: «men eshbir ózgeristi adamdardyń qantógisimen jasamaimyn» dep túsindirgen edi.
Keiinnen Ábliazov pen Qosanovqa shúiligip, álgi ekeýiniń elden keshirim suraýyn talap etken.
«Ábliazovqa, Qosanovqa aitarym, erkek bolsa elden keshirim surasyn. Eshqashan eshkimnen aqsha da, basqa da alyp, elimdi aldaǵan emespin. Solai bolyp qalamyn!
Men halyqty ózim aldanǵan ótirikke sendirgenim úshin aiyptymyn. Bar kinám sol. Sol úshin ekrannyń ar jaǵynan emes, halyqtyń aldynda keshirim suradym. Ol jasaǵanym qylmys emes shyǵar. Ultym úshin týǵanymdy ólgenshe dáleldep ótýge daiynmyn! Tek ýaqyt berińizder. Qalǵanyn keiin aitaiyn», – degen edi Zaiytov.
Heiterlerdi kim aitaqtatyp otyr?
Zaiytov jelide ózin jamandaityn heiterdi ustap alǵanyn aitty. Biraq álgi adam aqynǵa óz isi úshin ókinbeitinin betine aitypty.
– Jelige kóp kirmeimin. Óitkeni eń birinshi kezekte, odan ata-anamnyń júregi aýyrady. Meni jamandaityndar da bar. Keiin olardy heiter dep ataitynyn bildim. Máselen, bir reperlerdi kórsetedi, sodan meni kórsetedi, sóitip, bular – Naimandar, osyndai nashar jigitter», – deidi. Búkil Naimanǵa sóz tiip turǵan soń álgini taýyp aldym.
Sóitsem: «Men heitermin, bul meniń jumysym, onda turǵan túk joq» dep betime bajyraiyp qarap tur. Sonda aqshaǵa jamandap beredi eken adamdy. Sondai da qyzmet túrleri bar eken. Árine, onyń artynda kimder turǵanyn bilemin ǵoi. Ol tek oryndaýshy ǵana, sodan oǵan kóp shúilikpedim.
Sol sekildi Birjan Baitýov ta ótkende meni jamandap suhbat beripti. Qasymdaǵy jigitter «anaǵan jaýap bermeisiń be?» deidi. Biraq men bilemin ǵoi onyń artynda kim turǵanyn. Sondyqtan únsiz qaldym. «It úredi, kerýen kóshedi» degen...
«Jyl adamy?». Ol ataqqa laiyq bolý kerek
Sondai-aq «Jyl adamy» degen ataq berilgende Zaiytov buǵan nege razy bolmaǵanyn aitty.
Eske salsaq, byltyr Zaiytov otandyq basylymnyń tańdaýy boiynsha «Jyl adamy» dep tanylǵan. Alaida aitysker aqyn buǵan ózinen góri basqa azamattardyń laiyǵyraq ekenin aitady.
«Jyl adamy» sol ataqqa laiyq bolýy kerek. Jalpaq tilmen aitqanda, «aqymaqtyǵymen» ózi baryp qana túspei, artynan bálenbai million adamdy ertip, taqyrǵa otyrǵyzǵan adamdy qalai «Jyl adamy» deidi (aqyn bul arada Ámirjan Qosanovqa daýys berýdi úndep, saiasatkerdiń sailaýaldy naýqanyna atsalysqanyn meńzep otyr. red).
Halyqtyń aldyndaǵy azǵantai abyroiymdy apardym da, bir qorqaq alaiaqtyń óz degenine jetý jolyna qurban ettim.
Mine, sol jyly maǵan «Jyl aqymaǵy», «Jyl ańqaýy» degen ataq berýge bolar edi. Mysaly, men úshin Qytaiǵa qarsy turǵan adamdar «Jyl adamy» boldy, AQSh-qa baryp qazaqtyń Kók týyn jelbiretken Dimash – «Jyl adamy». Degenine jete alǵan adamdar osyndai ataqqa laiyq, – deidi Zaiytov.
Aqyn saiasatpen qosh aityspaidy
Aitysker saiasatpen ainalysýǵa áli de dámeli. Partiia qurmaq áýselesi júzege aspasa da, Zaiytov kúnderdiń-kúni saiasatqa qaita ainalyp soqpaq.
«Alda saiasatpen ainalyspaimyn dep aita almaimyn, óitkeni saiasat báribir menimen ainalysady. Partiia quramyn degen oiym bolyp edi...
Kez kelgen ýaqytta men oiymdy ashyq ári erkin bildire beremin. Al qazir «nege mitingige barmaimyn, nege saiasattan jyraqtap kettim» degenge kelsek, men bul baǵytta ne istesem de ol halyqqa paida ákelmeidi, soǵan kózim jetip turǵandyqtan, ázirge tynyshpyn», – deidi aqyn.
Aityskerler arasynda alaýyzdyq bar ma?
«Aitysta eki komanda bary, bireýi Bekbolat Tileýhanǵa, bireýi Júrsin Ermanǵa tiesili ekendigi týraly» alypqashpa sózge qatysty da Rinat Zaiytov pikir bildirdi.
Ol bul eki komanda qataryna óziniń jatpaitynyn, sondyqtan bul sózdi ne rastap, ne joqqa shyǵara almaityndyǵyn jetkizdi.
«Meniń oiymsha, Bekbolat Tileýhan da, Júrsin Erman da ózdiginen aitysqa yqpal etkisi kelip, ústemdigin júrgizgisi kelip otyrǵan adamdar emes. Bir anyǵy – áiteýir bireý óz saiasi baǵdarlamasyna «Aitysty» qural retinde paidalanǵysy keledi.
Iaǵni maqtatqysy kelgen adamdy maqtatyp, jamandatqysy kelgen adamdy jamandatyp degendei...
Al men ondai oiyn oinaǵym kelmeidi. Bul eki adamǵa da jek kórýshilik sekildi sezimim joq, ekeýin de qurmetteimin. Eki jaqta júrgen aqyndarmen de aralasamyn, sóilesemiz.
Jalpy, áý basta, meniń teatrdan ketip, «Aitysqa» kelýimniń sebebi ujym ishindegi usaq-túiek áńgimege qatysqym kelmeýinen edi. Rasynda da, 2000 jyldardyń basynda aitysta individýalizm jaqsy damydy. Keiin «Aitys» saiasi quralǵa ainalǵannan keiin aityskerler eriksiz toptala bastady. Bir-birine aidar taǵyp, jala jaba bastady. Sóitip, bereke ketken soń men de odan alshaqtai berdim...», – deidi ol.
Aqyn «Aitysty» ózinshe jasaǵysy kelip júrgenin, osyndai bir tyń jobasy baryn da aitty. Bul joba eldi eleń etkizetinine Zaiytov senimdi.
«Qazir aityskerler arasynda mynandai bir úrdis bar. Olar topqa bólingen. Sodan keiin «Aitys» ótkizse bir top oǵan basqalaryn shaqyrmaidy, tek óziniń tobyndaǵylardy shaqyrady.
Al men uiymdastyratyn «Aitysta» barlyq top ókilderiniń aityskerleri qatysady, onyń árqaisysynyń óz shyndyǵy bar. Onyń bárin halyq estýi kerek dep bilemin. Árkim ózin halyq aldynda dáleldesin. Odan keiin men aityskerlerdiń sahnadaǵy otyrysyn, taǵy basqasyn basqasha ózgertkim keledi. Jańa standart engizgim keledi...», – deidi ol.
