Qazaqstan naryǵynda az ýaqytta tanymal bolǵan, jastar men balalardyń súıikti sýsynyna aınalǵan Wedrink brendi keıingi kúnderi áleýmettik jelide qyzý talqyǵa túsip jatyr. Jelide ónim qaýipsizdigine qatysty kúmándi aqparattar jeldeı esken. Ásirese quramynda “shoshqa DNQ-sy bolýy múmkin” degen boljamdar kópshiliktiń úreıin týǵyzdy. Atalǵan aıyptaýlar qanshalyqty negizdi? Taralǵan aqparat shyndyqqa janasa ma? Dalanews.kz redaksıasy máseleniń mán-jaıyn anyqtap, quzyrly memlekettik organdar men mamandardan resmı jaýap aldy.

Jelidegi dúrbeleń

Instagram jáne Threads platformalarynda Wedrink sýsyndaryna qatysty teris pikirler qarsha boraǵan. Qoldanýshylar ónimdi "hımıalyq qospalarǵa toly", “densaýlyqqa baıaý áser etetin tátti ý" dep aıyptap jatyr.

Budan bólek, ónim quramynda shoshqa DNQ-sy jáne haram sanalatyn "karmın" boıaǵyshy bolýy múmkin degen boljamdar da kezdesedi.

Sondaı-aq birqatar qoldanýshy Wedrink-tiń QMDB tarapynan berilgen halal sertıfıkaty joq ekenin alǵa tartqan.

Tipti áleýmettik jelide brendke qarsy petısıa bastaý týraly usynystar da paıda bolǵan.

“Halyq bul brendke qarsy petısıa kóterýi kerek. Qarańyzdarshy, ondaǵan bala kezekte tur. Eki jyldan keıin olardyń ata-analary “qyzymnyń asqazanynda 4-satydaǵy qaterli isik bar” nemese “ulymda mı isigi anyqtaldy” dep emge halyqtan aqsha jınap júrmesine kim kepil? Bul brend ulttyq qaýipsizdikke naqty qaýip tóndirip otyr”, – delingen danday.amokachi jarıalaǵan jazbada.

Sondaı-aq avtor máselege quzyrly organdardyń aralasýyn talap etken.

“Buny sanıtarlyq qyzmet, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, ásirese UQK qatań tekserýi kerek”, – dep jazdy ol.

Sonymen qatar jazba avtory Wedrink núktelerine qatysty qatań sharalar qoldanýdy usynǵan.

“Jaı ǵana boıkot jarıalaý jetkiliksiz. Bul nysandardy tolyq jabý kerek jáne olarǵa ruqsat bergen jaýapty tulǵalardy jaýapqa tartý qajet”, – delingen jazbada.

Sarapshy pikiri

Halal ónimderdi zertteýshi maman Asqar Esqaıyr da Wedrink óniminiń sertıfıkaty men quramyna qatysty kúmán baryn jetkizdi. Onyń sózinshe, kompanıa ıelengen "AHIK" sertıfıkaty Qazaqstanda akredıtasıadan ótpegen.

“Bul mekemeniń Qazaqstanda sertıfıkat berýge quqyǵy joq. Sondyqtan oǵan sený qıyn. Sondaı-aq qyzyl tústi konsentrattar men sút untaqtarynyń quramy tolyq ashyp kórsetilmegen. Emúlgatorlar men turaqtandyrǵyshtardyń tegi belgisiz bolǵandyqtan, ónimdi tolyq halal dep aıta almaımyz", – deıdi sarapshy.

Wedrink kompanıasynyń jaýaby

Wedrink kompanıasynyń ózi áleýmettik jelilerde taraǵan aqparattarǵa qatysty resmı málimdeme jasap, bul aıyptaýlardy joqqa shyǵarǵan. Kompanıa ókilderi ónimderi barlyq qajetti sapa jáne qaýipsizdik talaptaryna saı ekenin, sondaı-aq jalǵan aqparattyń iskerlik bedelge nuqsan keltiretinin málimdegen. Sonymen qatar qajet bolǵan jaǵdaıda zań aıasynda sharalar qabyldanatynyn eskertken.

Resmı saıttaǵy derekter

Kompanıanyń resmı paraqshasyna súıensek, Wedrink – Qytaıdaǵy Runxiang Catering kompanıasyna tıesili halyqaralyq jeli. Brend álem boıynsha myńdaǵan núktesi bar ekenin alǵa tartqan.

Qazaqstan naryǵynda da jeli qarqyndy keńeıip jatqany ashyq derekterde rastalǵan. Máselen, tek Almaty qalasynyń ózinde ondaǵan, al keı derekterde 100-den astam núktesi bary kórsetiledi.

Áleýmettik jelide taraǵan pikirlerdiń ishinde brendtiń bıznes-modeline qatysty da túrli boljam aıtylyp jatyr. Máselen, Threads platformasyndaǵy qoldanýshylardyń biri Wedrink jelisiniń Qazaqstan boıynsha shamamen 300-ge jýyq núktesi bar ekenin alǵa tartyp, franshıza quny orta eseppen 12 mıllıon teńgeni quraıtynyn jazǵan.

Degenmen bul málimetterdiń resmı túrde rastalmaǵanyn atap ótken jón. Áleýmettik jelidegi mundaı pikirler kóbine jeke boljam men sýbektıvti baǵalaýǵa negizdeledi.

Dalanews redaksıasynyń zertteýi

Redaksıa júrgizgen taldaý barysynda birneshe mańyzdy jaıtqa nazar aýdardyq.

Birinshiden, ónimniń naqty quramy týraly tolyq aqparat joq. Saıtta sýsyndar jalpy sıpattalǵanymen, olardyń quramyndaǵy qospalar men taǵamdyq qundylyǵy jóninde naqty derek berilmegen.

Ekinshiden, shıkizattyń qaıdan jetkiziletini jáne qandaı standarttarmen tekseriletini týraly málimetter shekteýli.

Úshinshiden, sýsynnyń resmı saıtynda memlekettik til tolyq nazarǵa alynbaǵan. Negizgi kontent orys, aǵylshyn jáne qytaı tilderinde usynylǵan. Qazaqstan zańnamasy turǵysynan tutynýshyǵa arnalǵan aqparat memlekettik tilde de usynylýy tıis, sondyqtan bul jaǵdaı talaptardyń tolyq saqtalmaǵanyn kórsetedi.

Qazirgi tańda Wedrink ónimderine qatysty resmı zerthanalyq saraptama júrgizilmegen. Ónimniń halal mártebesine qatysty da naqty qorytyndy joq.

QMDB ne deıdi?

Dalanews.kz redaksıasy máseleniń aq-qarasyn anyqtaý úshin Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasyna, Sanıtarıalyq-epıdemıologıalyq baqylaý komıtetterine resmı saýal joldady. Alaıda QMDB bul ónimderge qatysty naqty aqparat bermedi.

“Atalǵan kásiporynnyń ónimderi QMDB tarapynan tekseristen ótpegendikten, naqty aqparat bere almaımyz. Sonymen qatar ónimderge zerthanalyq saraptama jasamaǵanymyzdy habarlaımyz”, – delingen basqarma jaýabynda.

Sanıtarıalyq-epıdemıologıalyq baqylaý komıtetiniń pikiri

Al Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Sanıtarıalyq-epıdemıologıalyq baqylaý komıteti Wedrink ónimine qatysty áleýmettik jelide taraǵan aqparatty joqqa shyǵardy.

Komıtettiń málimetinshe, Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq aýmaǵynda sút ónimderin ótkizý úshin arnaıy talaptar saqtalady.

“Sút ónimderin EAEO aýmaǵyna ákelý jáne ótkizý úshin ónimniń sáıkestigi týraly deklarasıa bolýy qajet” dep atap ótti vedomstvo.

Áleýmettik jelide qyzý talqylanǵan másele boıynsha da komıtet naqty ustanym bildirdi.

“Wedrink sýsyndarynyń quramynda shoshqa DNQ-sy anyqtalǵany týraly aqparat shyndyqqa sáıkes kelmeıdi. Qazirgi ýaqytqa deıin mundaı ónimder anyqtalǵan joq”, – delingen resmı jaýapta.

Sonymen qatar vedomstvo ónimderdiń qaýipsizdigi turaqty baqylaýda ekenin jetkizdi.

“Baqylaý satyp alý sheńberinde ónim úlgileri zerthanalyq tekserýden ótkiziledi. Eger tehnıkalyq reglament talaptarynyń buzylýy anyqtalsa, ónimdi alyp qoıý jáne keri qaıtaryp alý sharalary qabyldanady”, – dep túsindirdi komıtet.

Sondaı-aq tekseris nátıjeleri ýákiletti organnyń resmı saıtynda jarıalanatyny atalyp ótti.

Almaty qalasynyń sanıtarıalyq-epıdemıologıalyq baqylaý departamenti ne deıdi?

Almaty qalasynyń sanıtarıalyq-epıdemıologıalyq baqylaý departamenti de Wedrink ónimine qatysty áleýmettik jelide taraǵan kúmándi aqparatty rastamady jáne naqty zerthanalyq tekserý júrgizilmegenin málimdedi.

“Wedrink” saýda belgisindegi ónimge qatysty zerthanalyq zertteýler men sanıtarıalyq-epıdemıologıalyq saraptama júrgizilmegen”, – delingen jaýapta.

Sonymen qatar vedomstvo ónimniń qaýipsizdigine jaýapkershilik óndirýshi men ımporttaýshyǵa júkteletinin eske saldy.

“Ónimniń qaýipsizdigi óndirýshige nemese ımporttaýshyǵa júkteledi jáne ol sáıkestigin rastaıtyn qujattar negizinde aınalymǵa jiberiledi”, – dep túsindirdi departament.

Almaty qalasy boıynsha bul ónimge qatysty turǵyndardan shaǵym túspegeni de aıtyldy.

“Atalǵan ónim boıynsha ótinishter tirkelmegen”, – delingen resmı jaýapta.

Degenmen baqylaý tetikteri bar ekeni atap ótildi. Departament málimetinshe, tekserýler profılaktıkalyq baqylaý, jospardan tys tekserý nemese tergep-tekserý formatynda júrgizilýi múmkin.

“Jospardan tys tekserý naqty qaýip tóngen jaǵdaıda ǵana taǵaıyndalady”, – dep naqtylady vedomstvo.

Sondaı-aq ónimder turaqty túrde baqylaý satyp alý arqyly tekserilip otyrady.

“Baqylaý satyp alý nátıjesinde ónimniń zań talaptaryna sáıkestigi zertteledi”, – delingen jaýapta.

Eger zerthana nátıjesinde ónim quramynan shoshqa DNQ-sy anyqtalsa, qatań sharalar qabyldanady.

“Sáıkes kelmeıtin ónimdi alyp qoıý jáne keri qaıtaryp alý týraly jedel sheshim qabyldanady”, – dep eskertti departament.

Budan bólek, mundaı jaǵdaıda ózge memlekettik organdar da iske qosylady. Atap aıtqanda, ónim deklarasıasyn toqtatý máselesi qaralyp, aqparat tıisti organdarǵa joldanady.

Departament ónimder Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaqtyń tehnıkalyq reglamentterine saı bolýy tıis ekenin de atap ótti.

“Tamaq ónimderi qaýipsizdikke jáne tańbalaýǵa qoıylatyn talaptarǵa sáıkes bolýy qajet”, – delingen jaýapta.

Sondaı-aq ımporttyq ónimder kedendik baqylaýdan ótetini, onda qujattar men tańbalaý talaptary tekseriletini aıtyldy.