Qazaqstanda halyqtyń qartaiý úderisi kúsheiip keledi, dep habarlaidy Dala News.
Sońǵy jyldary qartaiý indeksi turaqty ósip otyr. Bul kórsetkish 100 balaǵa qansha egde adam keletinin kórsetedi. 2021 jyly ol 26,7 bolsa, 2025 jyly 32,9-ǵa jetken. Iaǵni ár 100 balaǵa shamamen 33 qarttan keledi. Tórt jyl ishinde kórsetkish aitarlyqtai ósken jáne bul úrdis jalǵasyp jatyr.
Qalalarda qartaiý jyldamyraq júrip jatyr. 2025 jyly qala halqy boiynsha indeks 34,9-ǵa jetken. 2021 jyly bul kórsetkish 28,8 bolǵan. Aýyldyq jerlerde de ósim bar. Ol 23,9-dan 29,6-ǵa deiin kóterilgen. Bul el boiynsha urpaqtar arasyndaǵy aiyrmashylyqtyń azaiyp jatqanyn kórsetedi.
Óńirler arasyndaǵy jaǵdai da alańdatarlyq. Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan jáne Qostanai oblystarynda kórsetkish óte joǵary. Bul óńirlerde qarttar sany balalar sanyna jaqyndap qalǵan. Qaraǵandy, Pavlodar jáne Aqmola oblystarynda da demografiialyq qurylym kúrdeli.
Al Mańǵystaý, Túrkistan oblystary, Shymkent pen Atyraý óńirlerinde halyq jasyraq. Biraq bul aimaqtarda da qartaiý úrdisi baiaý bolsa da ósip keledi.
Negizgi sebepterdiń biri týý kórsetkishiniń tómendeýi. 2025 jyly jalpy týý koeffitsienti 16,4-ke deiin tómendegen. 2021 jyly bul kórsetkish 23,5 bolǵan. Iaǵni tórt jyl ishinde týý deńgeii shamamen úshten birine azaiǵan.
Balalar sany da baiaýlai bastady. 2024 jáne 2025 jyldary 5,9 mln bolǵan kórsetkish 2026 jyldyń basynda 5,8 mln-ǵa túsken.
Al egde jastaǵy adamdar sany kerisinshe turaqty ósip keledi. 2016 jyly 65 jastan asqandar sany 1,2 mln bolsa, 2026 jyly 2 mln-ǵa jetken. Bul on jylda shamamen 60 paiyzǵa ósim degen sóz.
Sarapshylardyń aitýynsha, bul jaǵdai eńbek naryǵyna, densaýlyq saqtaý júiesine jáne áleýmettik qamsyzdandyrýǵa qosymsha júkteme túsiredi. Jumys isteitin halyqqa salmaq artyp, bolashaqtaǵy jumys kúshi azaiýy múmkin.
Jalpy, bul úrdis tek Qazaqstanǵa tán emes, álemdik demografiialyq ózgeristerdiń bir bóligi. Alaida sarapshylar máseleni der kezinde sheshpese, onyń saldary aýyr bolatynyn eskertedi.
