Qazaqstanda halyqtyń qartaıý úderisi kúsheıip keledi, dep habarlaıdy Dala News.
Sońǵy jyldary qartaıý ındeksi turaqty ósip otyr. Bul kórsetkish 100 balaǵa qansha egde adam keletinin kórsetedi. 2021 jyly ol 26,7 bolsa, 2025 jyly 32,9-ǵa jetken. Iaǵnı ár 100 balaǵa shamamen 33 qarttan keledi. Tórt jyl ishinde kórsetkish aıtarlyqtaı ósken jáne bul úrdis jalǵasyp jatyr.
Qalalarda qartaıý jyldamyraq júrip jatyr. 2025 jyly qala halqy boıynsha ındeks 34,9-ǵa jetken. 2021 jyly bul kórsetkish 28,8 bolǵan. Aýyldyq jerlerde de ósim bar. Ol 23,9-dan 29,6-ǵa deıin kóterilgen. Bul el boıynsha urpaqtar arasyndaǵy aıyrmashylyqtyń azaıyp jatqanyn kórsetedi.
Óńirler arasyndaǵy jaǵdaı da alańdatarlyq. Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan jáne Qostanaı oblystarynda kórsetkish óte joǵary. Bul óńirlerde qarttar sany balalar sanyna jaqyndap qalǵan. Qaraǵandy, Pavlodar jáne Aqmola oblystarynda da demografıalyq qurylym kúrdeli.
Al Mańǵystaý, Túrkistan oblystary, Shymkent pen Atyraý óńirlerinde halyq jasyraq. Biraq bul aımaqtarda da qartaıý úrdisi baıaý bolsa da ósip keledi.
Negizgi sebepterdiń biri týý kórsetkishiniń tómendeýi. 2025 jyly jalpy týý koefısıenti 16,4-ke deıin tómendegen. 2021 jyly bul kórsetkish 23,5 bolǵan. Iaǵnı tórt jyl ishinde týý deńgeıi shamamen úshten birine azaıǵan.
Balalar sany da baıaýlaı bastady. 2024 jáne 2025 jyldary 5,9 mln bolǵan kórsetkish 2026 jyldyń basynda 5,8 mln-ǵa túsken.
Al egde jastaǵy adamdar sany kerisinshe turaqty ósip keledi. 2016 jyly 65 jastan asqandar sany 1,2 mln bolsa, 2026 jyly 2 mln-ǵa jetken. Bul on jylda shamamen 60 paıyzǵa ósim degen sóz.
Sarapshylardyń aıtýynsha, bul jaǵdaı eńbek naryǵyna, densaýlyq saqtaý júıesine jáne áleýmettik qamsyzdandyrýǵa qosymsha júkteme túsiredi. Jumys isteıtin halyqqa salmaq artyp, bolashaqtaǵy jumys kúshi azaıýy múmkin.
Jalpy, bul úrdis tek Qazaqstanǵa tán emes, álemdik demografıalyq ózgeristerdiń bir bóligi. Alaıda sarapshylar máseleni der kezinde sheshpese, onyń saldary aýyr bolatynyn eskertedi.
