Týrizmdi damytý úshin sapaly jol qajet

Týrizmdi damytý úshin sapaly jol qajet
Biyl Shyǵys Qazaqstan oblysynda aýdandyq jáne oblystyq mańyzy bar joldar men eldimekenderdiń kóshelerinde 28,4 mlrd.teńgege 97 joba júzege asyrylýda. Onyń ishinde 392 shaqyrymdy qamtityn 90 joba aiaqtalady.

Oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar 392 km joldardy jáne eldi mekenderdiń kóshelerin jóndeýge 20,4 mlrd teńge qarastyrylǵan, onyń ishinde: uzyndyqtaǵy Óskemen-Almaty avtomobil joly baǵytyndaǵy Jibek joly kóshesiniń 5,3 shaqyrymyna jóndeý jumystary júrgizilýde.

Oblystyń avtomobil joldarynyń jalpy jelisi 5265 shaqyrymdy quraidy, onyń ishinde respýblikalyq mańyzy bar joldar 1238 shaqyrymdy, oblystyq joldar 1587 shaqyrymdy, aýdandyq joldar 2440 shaqyrymdy quraidy. Oblystyq mańyzy bar joldardyń 186 shaqyrymyn, aýdandyq mańyzy bar joldardyń 72 shaqyrymyn, eldimeken kósheleriniń 134 shaqyrymyna jóndeý jumystary júrip jatyr.

-«Oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar 242 shaqyrym joldarǵa 7,7 mlrd teńgege ortasha jóndeý jumystary júrgizilýde. Negizgi jóndeý jumystary Óskemen-Tarǵyn-Samar (38 km), Kúrshim-Qaljyr (30 km), Sibir kólderi (25 km), Jańa Buqtyrma kentine kireberis (2 km), Aqjar (18), Zaisan-Shilikti (27,5 km), Aqjar-Shilikti (15 km) aýyldaryna kireberis baǵyttary boiynsha oryndalady, sondai-aq, iri eldi mekenderdegi basqa da kirme joldar jasalady», - dedi Jolaýshylar kóligi jáne avtomobil joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurbek Turarov.


Sondai-aq biylǵy jyly "Omby - Maiqapshaǵai" a/j asfaltbeton jabyny boiynsha kólik júrgizilip, 2024 jyly tas jolda qaita jańartý jumystarynyń aiaqtalýy josparlanýda. Bul trassany halyqaralyq dep ataýǵa tolyq negiz bar. Óitkeni ol úsh eldiń: Qazaqstan, Resei Federatsiiasy men QHR-nyń ekonomikalyq jáne týristik damýyna serpin berýde. Shyǵys Qazaqstan oblysy arqyly 231 shaqyrymy ótedi. 162,4 km-de jol-qurylys jumystary aiaqtalǵan. "QazAvtoJol "UK" AQ atap ótkendei, bul jolda jolaýshylar úshin barlyq jaǵdailar jasalady.Máselen bes demalys aimaǵy (ár 50 shaqyrym saiyn) ornatylady, olar jyly dárethanalarmen, shaǵyn arhitektýralyq nysandarmen (besedkalar, oryndyqtar, ýrnalar, estakadalar jáne t.b.) jáne týrister men júk kólikterine arnalǵan basqa da kerek-jaraqtarmen jabdyqtalady. Qurylysshylar barlyq jumystar merziminde aiaqtalatynyna sendirdi. Qazir nysanda 300-den astam jol tehnikasy men qajetti adam sany eńbek etýde. Paidalanýǵa berilgennen keiin ruqsat etilgen qozǵalys jyldamdyǵy 110 km/saǵ quraidy, al bolashaqta júk kólikteri úshin aqy alýdy engizý josparlanýda.

Mamandar atap ótkendei, "Omby - Maiqapshaǵai" tas jolyndaǵy jumystardyń sapasyn birden 5 uiym baqylaýda ustaýda (Tapsyrys berýshi, ulttyq sapa ortalyǵy, bas merdiger, tehnikalyq jáne avtorlyq qadaǵalaý). Jol ekonomikalyq áriptes elderdi bailanystyratyn jáne Shyǵys Qazaqstanǵa keletin týrister sanyn edáýir arttyrýǵa múmkindik beretin tranzittik dálizge ainalady.

Aita keteiik, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń avtomobil joldarynyń jalpy jelisi 5265 shaqyrymdy quraidy. Onyń ishinde respýblikalyq mańyzy bar 1238 shaqyrym. Shyǵys Qazaqstannyń jergilikti turǵyndary men qonaqtarynyń joldardyń sapasyna qatysty syni pikirleride árine oryndy. Al bul aimaqtyń imidjine teris áser eteri sózsiz. Keler 2024 jyldy oblys ákiminiń tikelei bastamasymen ShQO-da joldar jyly dep jariialanyp, joldardy jóndeý boiynsha aýqymdy is-sharalar josparlanýda. Ol úshin qarjylandyrýdy eki esege ulǵaitý kózdelinip otyr. Óz kezeginde Óńir basshysy beiindi basqarmalardyń basshylarymen jáne basqa da jaýapty tulǵalarǵa, birinshi kezekte negizgi tranzittik marshrýttarǵa, onyń ishinde shekara mańyndaǵy aýdandar men týrizmdi damytý aimaqtarynyń joldaryna nazar aýdarý qajet ekenin basa aitty. Eń bastysy joldyń sapasyna asa mán berilmek. Buǵan jaýapty basqarmalar, qalalar men aýdandardyń ákimderi de nazar aýdarýy tiis. Shyraily Shyǵys Qazaqstan oblysynda ǵasyr qurylysyna balanǵan 2021 jyly El prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tikelei tapsyrmasy boiynsha Kúrshim aýdanynda Buqtyrma sý qoimasy arqyly ótetin kópir qurylysy qarqyndy júrýde. Kópirdiń uzyndyǵy 1316 , eni 12,2 metr, 2 jolaqty bolmaq. Kópir Kúrshim aýdany Quiǵan aýylynyń janynda salynýda. Búginde nysan qurylysyna qoldanyp jatqan materialdar, Elimizdegi jol sapasyna jaýap beretin biregei mekeme Jol aktivteriniń ulttyq sapa ortalyǵynyń mamandarynyń tikelei baqylaýynda. Elimizdegi eń uzyn kópirdiń qurylysy oidaǵydai aiaqtalsa, parommen qatynap júrgen tek Kúrshimdikterdiń ǵana emes, búkil óńir jurtshylyǵynyń áleýmettik-ekonomikalyq jaǵdaiyna, tynys-tirshiligine oń áser etetini sózsiz. Logistikalyq qarym-qatynas jolǵa qoiylyp, týrizmniń damýyna da tyń serpin bermek. Kúrshimdegi kópir qurylysy 2024-shi jyldyń qazan-qarasha ailarynda aiaqtaýly josparlanyp otyr.

Iá, Elimizde, óńirde joldardyń qurylysy qarqyndy júrýde. Alaida qazirgi tańda osy salada maman tapshy. Ásirese bilikti kadrlarǵa suranys joǵary. Búginde jol salasynda eńbek etip, asfalt tósep, kópir salyp júrgenderdiń ortasha jasy shamamen 45pen 50 diń aralyǵynda. Atalǵan máselege tereń úńilgen ulttyq jol aktivteri sapasy ortalyǵy "2 myń mektep" jobasyn iske qosty. Maqsat atalǵan salaǵa qajetti kadrlardy mektep jasynan qyzyqtyryp, osy mamandyqqa qushtar qylý.


-«Úshinshi jyl qatarynan biz oqý oryndaryn aralap júrmiz. Elimizde oqýshylarmen 5 myńnan astam kezdesý ótkizildi, olarǵa bul mamandyǵynyń qanshalyqty tartymdy ekenin túsindiremiz. Jalaqysy da jaqsy. Jumysta kóp», - deidi Ulttyq jol aktivteri sapasy ortalyǵynyń ShQO filialynyń direktory Erjan Ýsmanov myrza.

Iá sapaly jol salý úshin bilikti mamandar qajet. Jol muratý jetý. Biraq qandai jolmen, sol mańyzdy búginde.

Qýanysh Rahmetollauly