Qazaqstanda Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrligi ázirlegen jańa Sý kodeksi kúshine endi,- dep habarlaidy Dalanews.kz
Kodekste alǵash ret «sý qaýipsizdigi» uǵymy engizildi. Bul halyq pen ekonomikany sý tapshylyǵy men lastanýdan qorǵaý, sondai-aq transshekaralyq sý resýrstaryndaǵy ulttyq múddeni qamtamasyz etý degendi bildiredi.
Ekojúielerdi saqtaý maqsatynda «ekologiialyq aǵyn» uǵymy engizildi – bul ózen-kólderdegi eń tómengi sý deńgeiin saqtaý talaby. Sý resýrstaryn basqarýda bas jáne basseindik josparlar ázirlenip, jurtshylyqtyń sheshim qabyldaýǵa qatysýy keńeitilmek.
Shaǵyn ózenderge tuiyq bóget salýǵa tyiym salynady. Sonymen qatar sýly-batpaqty alqaptar, muzdyqtar arnaiy qorǵaýǵa alynyp, sý qorǵaý aimaqtaryn anyqtaý mindeti jergilikti ákimdikterge júkteldi.
Klimattyń ózgerýine beiimdelý sharalary jeke taraýda qaralǵan. Bul — sý tasqyny men qurǵaqshylyqqa daiyndyq, sý qoimalaryn tereńdetý, egin ainalymyn engizý, jańbyr men erigen sýdy jinaý siiaqty baǵyttardy qamtidy.
Sý resýrstaryn tiimdi basqarý úshin ulttyq aqparattyq júie qurylyp jatyr. Qazirdiń ózinde onyń tórt modýli («Ákimshilik», «Sý paidalaný», «Transshekaralyq sý», «Kartografiia») pilottyq rejimde jumys isteidi.
Sýdy únemdeýge yntalandyratyn jańa tetikter de qarastyrylǵan. Sý paidalanýǵa ruqsat tek qaita sýmen jabdyqtaý jospary bolǵan jaǵdaida ǵana beriledi. Bul jospardy jasaýǵa eki jyl, al tolyq aýysýǵa bes jyl ýaqyt beriledi.
Aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan normalar da naqtylandy:
- Irrigatsiialyq kondominiým qurý tártibi belgilendi;
- Qar sýyn jinaý úshin 2 mln m³-ke deiingi toǵandardy arnaiy ruqsatsyz salýǵa bolady (tek tirkeý qajet).
Gidrotehnikalyq qurylystardyń qaýipsizdigi jeke taraýda retteldi. Olarǵa kópfaktorly tekserý, qaýipsizdik deklaratsiiasy, paidalaný tártibi men arnaiy reglamentter engiziledi.
Kodekste sý qubyry jáne káriz júielerin damytý, jerasty sýlaryn izdeý, qorǵaý men baqylaý, kóleńkeli naryqpen kúres sharalary da qamtylǵan.
Jańa Sý kodeksimen birge 13 zań men birneshe kodekske ózgerister engizildi. Atap aitqanda, Ákimshilik kodeks buzýshylyq úshin jaýapkershilikti kúsheitse, Jer jáne Ekologiia kodeksteri sý aimaqtaryn paidalaný men qorǵaý talaptaryn naqtylady.
«Jańa Sý kodeksin ázirleý kezinde biz bes negizgi qaǵidany basshylyqqa aldyq. Bul sýdy qorshaǵan ortanyń ajyramas bóligi, azamattardyń tirshilik áreketi men ekonomikalyq damýynyń negizi dep taný, sýdy qorǵaý jáne onyń sarqylýyn boldyrmaý, jerústi jáne jerasty sýyn keshendi paidalaný, sý únemdeý tehnologiialaryn engizý jáne klimattyń ózgerýine beiimdelý, sý qoryn qorǵaý jáne paidalaný jónindegi mindetterdi sheshýge jurtshylyqty tartý. Bul qujat elimizdiń sý salasyndaǵy jańa memlekettik saiasatyn qalyptastyrýǵa negiz bolady. Qujatty ázirleýge qatysqan Parlament depýtattary men sarapshylarǵa alǵysymdy bildiremin», – dedi Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministri Nurjan Nurjigitov.
