Freedom Inside '26

Qazaqstan ministriniń sheteldik BAQ-qa bergen suqbatynan keiin munai baǵasy taǵy tómendedi

Qazaqstan ministriniń sheteldik BAQ-qa bergen suqbatynan keiin munai baǵasy taǵy tómendedi
videodan alyndy, sýrette QR Energetika ministri Erlan Aqkenjenov

"Qazaqstan munai óndirý kólemine qatysty sheshim qabyldaǵan kezde OPEK+ tobynyń múddelerine qaraǵanda ulttyq múddelerge basymdyq beredi", - dedi Energetika ministri Erlan Aqkenjenov Reuters agenttigine bergen suqbatynda. Osydan keiin álemdik naryqta Brent markaly munai baǵasy taǵy 2%-ǵa arzandady, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Ministr Qazaqstannyń OPEK + belgilegen kvotalarǵa sai bola almaýynyń eki sebebin atap ótti. Birinshisi – elimizdegi munai óndirisiniń 70%-yn quraityn barlyq úsh iri joba (Teńiz, Qashaǵan, Qarashyǵanaq) sheteldik kompaniialar qolynda. Ministr atalǵan kompaniialarmen kelissózder júrgizýge ýáde berdi, alaida Astananyń olarǵa asa bir yqpaly joq ekenin de naqtylai ketti.

Onyń ústine, Erlan Aqkenjenovtyń aitýynsha, pisip-jetilgen ken oryndaryna tehnikalyq sebepter boiynsha qol tigizý múmkin emes.

"Eger biz eski ken oryndaryn jaba bastasaq, bul - óz aiaǵymyzdy ózimizdiń atqanymen birdei", - dep atap ótti ministr.

Mine, osyndai málimdemelerden soń álemdik naryqta Brent markaly munaidyń baǵasy 2%-ǵa tómendedi. Al Bloomberg munai naryǵynda "baǵa soǵysynyń" shielenise túsýi qaýpi qoiýalana túskenin jazdy. Agenttiktiń málimetinshe, Saýd Arabiiasy óz tarapynan munai kólemin arttyra otyryp, baǵany túsirýge qulyqty, sóitip Qazaqstan sekildi belgilengen kvotany saqtamaityn elderdi jazalamaq.

Buǵan deiin bizge bergen suqbattarynda munai salasynyń mamany Oljas Baidildinov jáne ekonomist Arman Beisembaev ta arab elderi "qara altyn" óndirisin qasaqana arttyryp, Qazaqstandy jazalamaq nietti ekenin aitqan bolatyn.

Munai salasynyń mamany Baidildinov bul rette Qazaqstan shynymen de qolaisyz jaǵdaiǵa tap bolyp otyrǵanyn aitady. Iaǵni, OPEK aldynda óndiris kólemin qysqartýǵa ýáde beredi, biraq is júzinde ony ulǵaita beredi. Onyń aitýynsha, bul arada másele Qazaqstanda emes,munai óndirýshi salanyń qurylymynda.

"Óndiristiń 70%-y "kitterge" tiesili: Teńiz, Qarashyǵanaq, Qashaǵan halyqaralyq konsortsiýmdary. Olar eshqandai kelisimge qosyla almaidy. Eger alda-jalda qosylsa, olarǵa qatysty óz elderinde monopoliiaǵa qarsy tergeý bastalýy múmkin", - dedi sarapshy.

Oljas Baidildinovtyń aitýynsha, eger konsortsiýmdar óndiristi qysqartyp jatsa, olardy kartelmen sóz bailasyp, baǵaǵa áser etip jatyr dep aiyptaýy múmkin. Sondyqtan olar muny jasamaidy, al Qazaqstan óz betimen kelisimdi oryndai almaidy.

"Menińshe, túptiń túbinde Qazaqstan OPEK uiymnan shyǵyp tynady. Óitkeni Qazaqstan óz betimen ondaǵy kvotalardy oryndap, saqtaýǵa qabiletsiz", - deidi sarapshy.

Al Arman Beisembaev munai baǵasy qulasa, teńge de qunsyzdana beretinin naqtylaidy.  Eger munaidyń bir barreli 50 dollarǵa deiin tússe, onyń boljamynsha, 1 AQSh dollary 580 teńge bolyp qalady, onda da bul jyl sońyna qarai oryn alýy yqtimal jaǵdai.

"Bul arada myna nárseni basa aita ketkim keledi. Munai naryǵyndaǵy baǵa turlaýsyz. Ol bir baǵany únemi saqtap turmaidy. Ol birde ósse, birde tómendep otyrady. Qazirgi jaǵdaida, árine AQSh prezidenti Tramptyń tarif saiasaty naryqtarǵa teris yqpal etýde. Sonyń ishinde álemdik munai naryǵyna da. "Jyǵylǵanǵa judyryq" demekshi, OPEK+ uiymy da buǵan deiingi saiasatynan bas tartyp, munai óndirisi kólemin arttyratynyn jariialady. Ainalyp kelgende, osy eki faktor álemdik naryqtarda qazir daýyl týǵyzýda", - deidi ol.

Sarapshy naq osy eki faktor munai naryǵynda profitsit týdyratynyn boljaidy.

"Munaiǵa qatysty arab elderiniń sońǵy sheshimi jariialanǵan kezde Bloomberg basylymynda "OPEK osylaisha Qazaqstandy jazalaýda" degen maqala jariialandy. Iaǵni, baǵa joǵary ári qolaily kezde óndiristi qysqartpasańyzdar, onda túsireiik degeni ǵoi. Belgilengen kvotadan asyra munai óndirip jatqan basqa da elder bar. Onsyz da bizde munai óndirý qymbat, keide ony ózindik qunynan da tómen satyp jatamyz. Baǵa tómendese, shikizatty igerýshi elder usynysty eriksiz azaitady, kim taýaryn arzanǵa satqysy keledi deisiz. Sóitip baǵa birtindep rettelýi kerek", - deidi maman.

Buǵan deiin saitymyzda "Bir barreli – 15$". HVQ jariialaǵan boljam  munai óndirýshi elderdi ornynan qozǵap jiberdi" degen maqala jariialanǵan bolatyn.