Soltústik Qazaqstan oblysynda reiderlikpen ainalysyp, sharýalardy tonap, egistikterdi órtep, mal barymtalaityn bandittik toptar paida bolǵan. Bul týraly, «Bars» sharýa-fermerlik qojalyǵynyń basshysy jáne «Salahadin» JShS-iń direktory Bari Amoev arnaiy baspasóz-máslihatynda málimdedi.
Maǵjan Jumabaev aýdanynda egin dalalaryn órtep, mal men tehnikany urlap, mehanizmder men agregattardy isten shyǵaryp, sharýashylyqtyń jumysshylary men olardyń otbasylaryna qoqan-loqy kórsetetin qylmystyq top paida bolǵan. Osy banditterden ótken ǵasyrdyń 80-shi jyldarynyń sońynan beri dándi daqyldar ósirip, mal sharýashylyǵymen ainalysyp kele jatqan Bari Amoev ta zardap shegip otyr.
Qazirgi kezde ol basqaratyn sharýashylyqtaǵy egistikteriniń aýmaǵy 20 myń gektardan asady. Qojalyqtyń aýyl sharýashylyq tehnikasy men materialdyq bazasy, óndiristik jáne qoima jailary da bar. Aýyl sharýashylyq kásiporny Petropavlovskten 200 shaqyrymdai jerdegi Maǵjan Jumabaev aýdanyndaǵy «Zolotaia niv»a aýylynda ornalasqan. Bari Amoevtyń aitýynsha ol jáne onyń advokattary quqyq qorǵaý organdary men memlekettik atqarýshy bilik qurylymdaryna kóptegen aryz, ótinish shaǵymdar túsirgen. Alaida, aýdandaǵy qylmys tiylýdyń ornyna órshi túsip, tipti shekten shyǵa bastady.
- Jergilikti qaraqshylar meni eki ret óltirmek boldy, kezdeisoq oqiǵalardyń saldarynan olardyń piǵyly júzege aspai qaldy. Máselen, 2000 jyly túngi ýaqytta úiimizdiń esigin syrtynan tirep qoiyp, órtep jiberdi. Denemdi kúiik shalǵanymen aman qaldym, - deidi Bari Amoev.
Osy iske kúdikti úsh adam ustalǵan. Olar: 1984 jyly týǵan Kenjebiev Nazymbek, 1997 jylǵy Papandopol Vitalii jáne onyń qurdasy Ali Sýleimanov. Olardyń bári de Molodogvardeiskoe aýylynyń turǵyndary. Úi órtegenderi úshin qylmyskerler 2021 jyldyń maýsym aiynda sot úkimimen úsh jylǵa bas bostandyǵynan aiyrylǵan edi. Sonymen birge qujattarda olar úidi emes, monshany órtegen dep kórsetilgen. Shyn máninde monsha úidiń ishinde ekenin sotqa deiin tergeý kezinde de, sot otyrysy kezinde de esepke alynbady.
https://youtu.be/XnOYqcsWczI?si=ZHQam5dzmi-7vCRQ
Tipti, adam óltirý týraly týra qaýiptiń bary týraly derekter de nazardan tys qaldy. 2022 jyldyń sáýir aiynda sot úkiminen keiin 10 ai otyryp shyqqan Kenjebiev Nazymbek órt úshin sottalǵan Vitalii Popandopoldyń ákesi Viktormen, 1966 jyly týǵan Jikemurat Býbeshovpen jáne «Býrjýi» degen laqap atpen tanylǵan Aleksandr Knitselmen birge Bari Amoevti uryp-soǵyp, densaýlyǵyna zaqym keltirgen. Al, biyl mamyr aiynda Bari Amoevtyń óndiristik jailary, qoimalary, tehnikasy men qural-jabdyqtary, 730 tonna astyǵy úsh birdei qasaqana órt qoiýdyń kezinde janyp ketti. Osy úsh órteýdiń biri boiynsha politsiia A. Kintseldi («Býrjýi») ustap, tergeý izoliatoryna qamady. Aldyn ala esepteý boiynsha órtten kelgen shyǵynnyń kólemi 700 million teńgeden asyp túsken. Órteýler egin egý naýqany qyzǵan shaqta júrgendikten, kóktemgi egis jumystary toqtap qalǵan.
- Men aýyl turǵyndarymen jii kezdesemin. Olardan únemi A. Kintsel («Býrjýi»), N. Kenjebiev, V. Papandopol jáne taǵy birneshe adam «Zolotaia niva» jáne «Molodogvardeiskoe» aýyldaryn qorqytyp ustap otyrǵany týraly shaǵymdardy kóp estimin. Osy top músheleri olarǵa moraldyq qysym kórsetip, uryp-soǵatyndyqtan aýyl turǵyndary meniń sharýashylyǵymda jumys istegileri kelmeidi, – deidi Bari Amoev.
Onyń aitýynsha, ol birneshe ret óz sharýashylyǵyna Qazaqstannyń ózge oblystarynan jumyskerlerdi otbasylarymen birge shaqyryp, olarǵa úi-jai berip, alǵashqy ýaqytta aqshalai kómektesip, mal berip, jańa jerde úirenisýine jaǵdai jasaǵan. Alaida, olardyń úilerine tún ishinde eńgezerdei jas adamdar kelip, balaǵattap, qorqytyp úrkitkendikten adamdar otbasylaryn alyp, úilerin tastap qashqan edi. Aýylda sharýashylyqta jumys istei alatyn eńbekke jaramdy adamdar bolǵanymen sharýa qojalyǵynyń basshysyna kombainerlerdi, shopyrlardy, mehanikterdi jáne basqa mamandardy Qazaqstannyń ózge óńirlerinen shaqyryp, olar ózderin qorǵai alatyndai bir jerge ornalastaryp qoiýǵa týra keledi.
- Bizdiń sharýashylyqta jumys isteitin adamdar jalaqyny ýaqtyly alyp turady. Jaqyn mańdaǵy sharýashylyqtarmen salystyrǵanda bizdiń jalaqy da joǵary, turǵyn úi men tamaq ta tegin. Alaida, olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý meniń qolymnan kelmeidi. Júgensiz ketkenderdi aýyzdyqtaý jalǵyz ýchaskelik politseidiń de qolynan kelmeidi, - dep muń shaqty Bari Amoev.
Tórt deneli jigit 70 jastaǵy Bari Amoevty uryp tastaǵannan keiin de jazaǵa tartylmady. Qylmyskerlerdiń keibiri shartty jaza alsa, keibirine sot úkimi de shyqqan joq. Shekten shyqqan qylmyskerler aýyl adamdaryn qorqytyp úrkitýin qoiar emes. Qazirgi Bari Amoevtyń advokattary birinshi jáne ekinshi sot instantsiialarynyń sot aktilerin kútýmen birge QR Joǵarǵy Sotyna kassatsiialyq shaǵym ázirlep jatyr.
