«Otyrar jádigerleri» kitaby jaryqqa shyqty.
Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń "Bolashaqqa baǵdar:rýhani jańǵyrý" baǵdarlamalyq maqalasy aiasynda bolashaq urpaqtyń ótkenge baǵa berip, qunyn qasterleýge jol salatyn derekter altyn qazynasyn salmaqty kitap etip memleket jáne qoǵam qairatkeri Qýanysh Aitahanov jáne ádebiet zertteýshisi, QR Mádeniet qairatkeri Abdýlla Jumashev jinaqtaǵan albom-kitap Otyrar órkenieti qalyptastyrǵan zattyq-turmystyq jáne rýhani mádeniet jaily syr shertedi.
Onda Ábý Násir ál-Farabi jáne onyń arǵy-bergi izbasarlary men tasbaspa muralary, olardyń ózi jáne otbasy tutynǵan qolóner buiymdary men turmystyq zattary, sharýashylyq qural-saimandary, Otyrardyń qupiia kómbeleri, sondai-aq, 1930 jylǵa deiin Arystanbab kesene-meshiti janynda rýhani aǵartý oshaǵy bolǵan shaǵyn musylman kitaphanasy, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń kieli óńirge saparlary men ziialy qaýymmen kezdesýi, kúni búginge deiingi ulylardyń ulaǵatty izin sýytpai, óz aiańymen jalǵap kele jatqan keiingi býynnyń da ótkenge iz qaldyrar isteri týraly sóz bolady.
Ejelgi Otyrar qalasynyń dúniejúzilik órkenietke qosqan úlesi, ondaǵy alar orny búkil álemge aian. Qazaqtyń birtýar perzentteriniń arheologiialyq qazba nátijeleri men derekterdi toptastyra otyryp kelshekke qaldyrǵan jaýhar muralary tarihi jinaqtama arqyly Otyrar ólkesine ǵana emes, barsha túrki jurtyna tarala bastady.
"Ǵalymdardyń aitýy boiynsha jazba derek, deregi eń az elmiz, biraq eskertkishterge eń bai elmiz. Biz jazba deregimiz jiyrma paiyz desek, 80 paiyz tarihymyz eskertkishterde tur. Elimizdiń qaisy bir tóbesi men jádigerleriniń syryna úńilseńiz tunyp turǵan tarihy bar. Al Otyrar jaily az aitylyp, jazylyp jatqan joq. Biraq, sol derekterdiń báriniń basyn qosyp, keler urpaqtyń enshisine qaldyrý jumysy Otyrar aýdanynyń týmasy, memleket jáne qoǵam qairatkeri Qýanysh Aitahanovtyń bastamasymen júzege asty. "Otyrar jádigerleri" jyly shaǵyn kitap retinde jaryq kórdi. Al biyl derekter men tarihi qundylyqtar jaily aqparattar tolyqtyrylyp, úlken entsiklopediia túrinde jaryqqa shyqty. Qýanysh Aitahanuly Otyrar aýdanyn basqarǵan jyldary osy usynysyn jetkizgen bolatyn. Otyrardyń tarihi qundylyqtarymen qatar, osy ólkeden shyqqan aqyn-jazýshylar da engizildi. Elbasynyń Otyrarǵa saparlary jaily da tolyq baiandalady.Bul kitapta 40 jyldyq eńbek bar. Qýanysh Aitahanuly bir jyl kóleminde jazyp shyqty", - deidi "Rýhaniiat Ábý Násir ál-Farabi" mýzeiiniń negizin qalaýshy, ádebiet zertteýshisi, QR Mádeniet qairatkeri Abdýlla Jumashev.
Otyrardy ulylardyń Otany dep bosqa aitpaidy. Ulylardyń basynda Ábý Nasyr ál-Farabi turǵany belgili. Ál Farabidiń qasynda taǵy da otyz ál Farabi bolǵan deidi. Onyń bári tegin emes. Al olardyń sarqyty - keshegi Ózbekáli, Shámshiler. Kúni búgin kúlli túrki jurty bas suǵyp, jádigerin tamashalap júrgen "Otyrar" memlekettik arheologiialyq qoryq-mýzeiiniń negizin qalaǵan Asantai Álimov atty mýzei janashyry bolatyn. Ol kisini "Mýzei adam" dep ataitynbyz. Mýzeidegi jádigerlerdi aianbai jinaqtap, keler urpaqqa tabystady. Mýzei úshin naǵyz berilgen jan edi. Sol Asantai Álimovtiń tálimin alǵan birden-bir shákirti - Abdýlla Jumashev. Bar ǵumyryn izdeý, eńbektený, jinaqtaýǵa arnap keledi. Qýanysh aǵa ekeýi Otyrardan shyqqan barlyq aqyn-jazýshylardy túgendep, kitapqa engizgenine qýandym. Búgingi asyl dúnieni keleshek urpaq oqidy. Qasietti jerde týǵan sheshen sóz zergerlerin de tarih betinen tanityn bolady. Eli úshin aianbai, bar jan-tánin salatyn Qýanyshtai, Abdýlladai janashyr aǵalary bar el baqytty. Kitapta búgingi qos tulǵanyń qoltańbalary erekshe sairap tur",-deidi Qazaqstannyń halyq aqyny Áselhan Qalybekova. "Otyrar jádigerleri" kitap-albomyna ot aýyz, oraq tildi qazaqtyń arqaly aitysker aqyn qyzy Áselhan Álisheriqyzynyń "Jádigerlerim" óleńi engen.
1000 dana taralymmen jaryq kórgen "Otyrar jádigerleri" kitap-albomyna jýyrda ǵana Túrkistan qalasy men Otyrar aýdanynyń mádeni-rýhani tynys-tirshiligimen tanysýǵa Ulybritaniia, Indoneziia, Italiia, Qytai, Koreia, Polsha, Frantsiiadan arnaiy kelgen jýrnalister de qyzyǵýshylyq tanytyp, oń pikirlerin bildirip syiǵa alǵan bolatyn.
Otyryqshy mádeniettiń oshaǵy, álemdik mádenietterdiń irgeli ortalyǵy, dúniede teńdesi joq uly oishyl Ábý Násir ál-Farabidiń týǵan jeri, Qoja Ahmet Iasaýidiń uly ustazy, babtardyń baby Arystanbabtyń, Orta Aziiany bilegen ataqty ámirshi Ámir Temirdiń aqyrǵy demin alyp, Alla amanatyn tapsyrǵan mekeni, ult murasy jaiyn oilaǵan Ózbekáli Jánibekovtei qoǵam qairatkeri, ánimen qazaqtyń ulttyq bolmysyn aiqyndap, ánuranyn týdyrǵan Shámshi Qaldaiaqovtai, ótkir oi men oramdy sózden óleń órip, tulǵasy shynshyldyq biiginde erek Muhtar Shahanovtai uly urpaǵy bar Otyrar dalasynyń darhan tarihy el kelesheginiń rýhani bailyǵyn kóksegen, halyq súiispenshiligine bólengen qos tulǵa-Ońtústiktiń Qurmetti azamaty, «Parasat», «Qurmet» ordenderiniń iegeri, ǵalym, memleket jáne qoǵam qairatkeri Qýanysh Aitahanov pen
ádebiet zertteýshisi, QR Mádeniet qairatkeri Abdýlla Jumashevtardyń eńbegimen jalǵasyn tapty.
Otyrar aýdany ákimdiginiń baspasóz qyzmeti
