Qazaqstannyń mikronesieleý salasynda dabyl qaǵarlyq jaǵdai oryn aldy. Jyl basynan beri merzimi 90 kúnnen asqan nesieler kólemi birden 25,4%-ǵa ósip, sáýir aiynyń sońynda 126,8 mlrd teńgege jetti. Bul – atalǵan sektordaǵy qiyndyqtyń alǵashqy belgileri. Saldarynan jalpy berilgen nesielerdiń ishindegi problemalyq qaryz úlesi 6,5%-dan 7,5%-ǵa deiin kóterildi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul týraly Finprom.kz sarapshylary Ulttyq bank statistikasyna súiene otyryp habarlaidy. Ásirese, "jalaqyǵa deiin" beriletin qysqamerzimdi onlain-qaryzdar janǵa bata bastady. Mundai nesie, ádette 45 kúnge deiingi merzimge jáne 166 myń teńgege deiin (45 AEK sheginde) beriledi. Buryn shekti jyldyq tiimdi syiaqy mólsherlemesi 179% deńgeiinde bekitilgenge deiin, bul nesielerdiń paiyzdyq mólsherlemesi 2600%-ǵa deiin jetken. Birinshi kredittik biýro dereginshe, biyl jyl basynda osy segmenttegi nesielerdiń jalpy kólemi 89,2 mlrd teńgeni qurasa, onyń 22,7%-y – 90 kúnnen asyp ketken problemalyq qaryzdar.
"Taiaýda ǵana 6 mikronesielik uiymǵa qatysty tergeýler qoǵamda úlken rezonans týdyrdy. Nátijesinde Creditum men Sofi Finance litsenziialarynan birjola aiyrylyp, al "Sálem Kredit", Sf Offline, Hava Finance jáne POS Credit úsh aiǵa qyzmetin toqtatty. Bul qarjy daǵdarysynan zardap shekken azamattar sany – 327 myń, keltirilgen shyǵyn 30 mlrd teńgeni quraidy. Qarapaiym adamdardy qaryzdyń shyrmaýyna túsirgen bul uiymdar, kelisimsharttaǵy jasyryn komissiialar arqyly nesieniń ózin birneshe ese qylyp qaitarýdy talap etken", - deidi sarapshylar.
Problemalyq nesie úlesi boiynsha osy atyshýly uiymdar kósh bastap tur: POS Credit portfeliniń 89,9%-y, Hava Finance – 83,5%-y, Sf Offline – 80,6%-y, "Sálem Kredit" – 77,3%-y 90 kúnnen asqan merzimge sozylyp ketken. Osy qatarǵa Ath Finance (50%-dan astam) jáne Batys Kapital (42,6%) uiymdary da qosyldy. Sońǵysynyń litsenziiasy qazir úsh aiǵa toqtatylǵan.
Jalpy Qazaqstandaǵy barlyq MQU-lardyń nesie portfeli 2025 jyldyń alǵashqy úsh aiynda 9,5%-ǵa artyp, 1,7 trln teńgege jetti. Nesie alǵandardyń 82,9%-y – jeke tulǵalar (jeke kásipkerlerdi qospaǵanda). Bul sektordyń tutynýshylyq nesiege qatty táýeldi ekenin jáne diversifikatsiia deńgeiiniń tómendigin ańǵartady.
"Taǵy bir nazar aýdaratyn jait – jeke tulǵalar arasynda 90 kúnnen asqan nesie kólemi 8,2%-ǵa jetken. Al zańdy tulǵalar men jeke kásipkerler arasynda bul kórsetkish tiisinshe 4,8% jáne 4,1% deńgeiinde tur. Iaǵni problemalyq qaryzdar qarapaiym halyq arasynda kóbirek shoǵyrlanǵan. Qazir Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Ulttyq banktiń qaýlysyna ózgeris engizip, MQU-larǵa kúdikti klientterge nesie berýden bas tartý nemese operatsiialardy toqtata turý quqyǵyn berýdi usynýda. Bul sharalardyń maqsaty – qarjy alaiaqtyǵyna tosqaýyl qoiý. Biraq bul bastamanyń qanshalyqty tiimdi bolatynyn ýaqyt kórsetedi", - deidi Finprom sarapshylary.
Buǵan deiin saitymyzda elimizdegi bankterge klientterdi onlain tekserý kezinde biometriiany qoldaný mindettelgenin jazǵanbyz.
