Saiasattanýshy Edýard Poletaevtyń aitýynsha, «eýraziia álemi» pikir saiys klýbynyń jetekshisi, saiasattanýshy: TMD keńistiginde turatyn jastardyń sany (15-29 jas aralyǵyndaǵy) 60 mln. adamdy quraidy eken.
«Bular táýelsiz elderde ómirge kelgen urpaq. Alaida TMD-daǵy birqatar elderde halyq qartaiyp jatyr. Atap aitar bolsam, Armeniia, Resei, Belarýstiń turǵyndary qartaiyp jatqan halyqtardyń qatarynda. Bul elderdegi jas 65-ten asyp jyǵylatyn turǵyndardyń sany jalpy halyq sanynyń 7 paiyzyn quraidy.
Qazaqstan, Ázirbaijan, Qyrǵyzstan jáne Ózbekstanda bul kórsetkish 4-7 paiyzdyń tóńireginde toqtap tur. Bul elderde qartaiýdyń az aldynda tur», – deidi ol.
Óz kezeginde Halyqaralyq biznes ýniversitetiniń mamany Polina Ábýǵalieva TMD «postkeńestik keńistiktegi jastar» atty uǵymǵa óz kózqarasymdy bildire ketti.
TMD keńistigindegi jastardy biriktirý óte qiyn. Bizdegi ómirge, ortaǵa, saiasatqa, mádenietke kelgendegi kózqarasymyz bólek. Aitalyq, qazaq jastardyń álemge kózqarasy orys nemese qyrǵyz jastaryna múlde uqsamaýy múmkin.
Jalpy TMD jastarynyń birigýi múmkin ekenin moiyndaýymyz qajet. Bizderdiń bolmysyz, bitimimiz bólek. Sondyqtan «postkeńestik keńistiktegi jastar» degen uǵymnyń bolashaǵy joq dep bilemin. Sebebi, árqaisysymyz ártúrli oilaimyz, mundaida birigý de bolmasy anyq», – dedi ol.
Saiasattanýshy Marat Shibutovtyń aitýynsha elimizde jylyna 82 myń túlek oqý bitirip, olardyń 27 myńy ǵana jumys tabady eken.
«Olardyń ishinde 8 myń adam ǵana óz mamandyǵy boiynsha jumysqa ornalady. Saiyp kelgende, bizdegi adam kapitaly aidalaǵa ketip jatyr. Adam kapitaly jumys isteý úshin óz kásibin búge-shigesine deiin biletin adamdar qoǵamnan ózine tiesili oryn tabýy kerek», – deidi ol.
Sharanyń shymyldyǵyn túrgen professor Asqar Nurshanyń aitýynsha, búgingi býynnyń aǵa býynnan alar úlgi-ónegesi joqqa tán.
«Aǵa býynnyń is-tájiribesi búgingi zamanda iske alǵysyz bolyp qalǵanyn moiyndaýymyz qajet.
Ótken dáýirdegi kóptegen kásipter kelmeske ketti. Ómirdiń ózi ózgerdi. Talǵam ózgerdi. Talap kúsheidi. Eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaiǵa zer salsaq, mamannyń jumys ótiline de qarap otyrǵan joq.
Iá, bálkim jastar belsendi shyǵar. Sebebi, ómirdiń aǵysy jyldamdap jatyr. Belsendilik ómirdiń qarqynyna ilese almaýda. Jastarda daǵdarý bar.
Olarǵa neni bilgisi, neni oqysyǵy keletin, qandai alýǵa umtylý qajettigin anyqtai almaýda, sebebi erteńgi kúni alǵan bilimi qajetsiz qalýy ǵajap emes», – degen pikir bildirdi.
