Asa qamqor, erekshe meiirimdi Allanyń atymen bastaimyn!
Astana qalasynda tuńǵysh ret I respýblikalyq imamdar forýmy ótti. Din qairatkerleriniń, ziialy qaýym ókilderiniń basyn bosqan bul basqosý taǵylymdy tarihymyzdan oryn alyp, urpaq úshin ulaǵat bolady degen senimdemiz.
Imamdar forýmynyń mańyzdy tusy men mazmundy sáti – tálimdik qujattardyń qabyldanýy. Dini men dástúrin san ǵasyrdan beri saqtaǵan, musylmanshylyǵy myǵym bolǵan babalarymyzdyń búgingi urpaǵy siz ben bizdiń rýhaniiatymyzdyń baǵdarshamy ispetti, negizgi qujatymyzdyń biregeii – Qazaqstan musylmandarynyń Tuǵyrnamasy.
On úsh bólimnen turatyn osy qujatta negizgi dini ustanymdar qatarynda eń áýeli senim máselesin aiqyndadyq. Tól mázhabymyz, dástúrli jolymyz Ábý Hanifa mázhabyna qatysty kózqarasy men ustanymy Tuǵyrnamamyzdyń birinshi bóliminde nyq aitylǵan.
Biz táýelsizdik jyldarynda syndarly sátterdi bastan ótkerip kelemiz. Qazir qadamymyz – nyq, baǵytymyz – belgili, dini saladaǵy jolymyz – aiqyn, tájiribemiz mol. Jat aǵymdarǵa tótep berer kúshimiz ben biliktiligimiz jetkilikti. Tek táýekelge bel býyp, imandylyq jolynda tabandylyq tanytýymyz tiis.
Biz – zaiyrly elmiz. Ereksheligimiz de, artyqshylyǵymyz da osynda. Zaiyrly el – dinsiz el degendi bildirmeidi. Kerisinshe, azamattardyń dini senimine erkindik beriledi. Osynaý igilikke shúkir etip, ózge de din ókilderiniń senimine de qurmetpen qaraý – musylmandyǵymyzdyń belgisi.
«Islam jáne zaiyrly qoǵam» dep atalatyn ekinshi bólim halqymyzdy taǵattylyq jolyn tańdaýǵa, birligimizge bekem bolýǵa úndeidi.
Bul – Táýelsiz elimizdiń árbir azamaty úshin dini men dilin, tirshiligin úilestirip, ómir súrýge, eshkimdi alalamai, jalqy emes, jalpy jurtshylyǵymyzǵa arnalǵan tálimi men taǵylymy mol tolyqqandy ámbebap qujat deýge bolady. Tuǵyrnama Ǵulamalar Keńesiniń birneshe ret talqylaýynan ótip, maquldandy. Tálimdik qujatymyz – teris aǵymdarǵa toitarys bere alatyn, imani immýnitetimizdi kúsheitetin dástúrli baǵdarymyz.
Tuǵyrnama birtutas musylman úmbetiniń birligin kózdeidi.
Meshit – rýhani-imandylyq ordasy. Sol qulshylyq úiiniń kórkem minezimen úlkenge qurmet, kishige izet kórseter, qoǵamnyń rýhani jetekshisi – imamdar ekeni sózsiz. Imamdyq qyzmettiń uǵymy keń, mazmuny tereń. Ol otbasydan bastap, búkil buqaranyń izgilik pen imandylyq jolyn ustaýynyń uiytqysy.
Qudaisyz qoǵam qurýdy kóksegen keshegi Keńestik ideologiia kezeńinde halqymyzdyń rýhani tutastyǵyn bir arnaǵa toǵystyryp, igilikke úndegen de osy din qyzmetkerleri edi. El arasynda «Ishan», «Molda», «Haziret» degen atpen tanylǵan dini tulǵalarymyz dini aǵartý salasynda da jetekshi ról atqardy, tabandy eńbek etti.
Paiǵambarymyzdan bastaý alǵan, ádiletti musylman ámirshileri – Ábý Bákir, Omar, Osmandar, odan beri Imam Aǵzam men onyń shákirtteri jalǵastyrǵan imamdyq qyzmet – eki dúnieniń abyroiyna bóleitin saýapty da jaýapty mindet. Dini qyzmet keshegi kóshpeli qazaq topyraǵynda da kórinis tapty.
Degdarlyq pen bekzattylyq úlgisi bolǵan dástúrli islamdy ýaǵyzdaǵan Maral Ishan, Naýan Haziret, Sádýaqas Ǵylmani syndy dini qairatkerlerimiz dinimizdiń órkendeýine ólsheýsiz úles qosty. Rýhani tulǵalarymyzdyń búgingi jalǵasy – osy otyrǵan imamdarymyz ben ǵalymdarymyz dep esepteimin.
[caption id="attachment_9781" align="alignright" width="448"]
Paiǵambarymyzdyń: «Imam – basshy ári qaramaǵyndaǵy adamdarǵa jaýapty», – degen hadisi din qyzmetkerine zor jaýapkershilik júkteidi. Búgingi imamnyń kelbeti, tulǵasy qandai bolý kerek? HHI ǵasyrdyń din qyzmketkerine artylǵan jaýapkershiliktiń ólshemi qandai?
Kópten kútken tálimdik qujatymyz osy saýaldarǵa jaýap beredi. Sonymen qatar, imam-moldalardyń tulǵasyn arttyrý baǵytynda qatań talaptar qoiady. Halyqtyń qaiyrymdylyq baǵytta bergen qarjy-qarajat máselesinde de ashyq jumys isteýge, bura tartpai, búkil isinde búkpesiz qyzmet etýdi mindetteidi. Dini aǵymdar áreketine de tosqaýyl qoiýda tabandylyq tanytyp, kúsh-jiger jumsaýǵa jeteleidi.
Jańa zamannyń imam-moldalary ǵalamtor, zamanaýi aqparat almasý jáne bailanys quraldaryn jetik meńgerýi, sheshendik óner men sóileý ádebin igerýi tiis. Ózin jan-jaqty damytyp, ýaǵyzdy tarihymyzben sabaqtastyryp, saltymyzben ushtastyryp, bi-sheshenderimizdiń, aqyn-jyraýlarymyzdyń saliqaly sózderimen úilestirip aitýy qajet.
Jańa zamannyń imam-moldalary ǵalamtor, zamanaýi aqparat almasý jáne bailanys quraldaryn jetik meńgerýi, sheshendik óner men sóileý ádebin igerýi tiis. Ózin jan-jaqty damytyp, ýaǵyzdy tarihymyzben sabaqtastyryp, saltymyzben ushtastyryp, bi-sheshenderimizdiń, aqyn-jyraýlarymyzdyń saliqaly sózderimen úilestirip aitýy qajet.
Bul qujatymyz ár azamattyń ar-namys kodeksi ispetti.
Halqymyzdyń 70 paiyz bóligin musylman qaýymy quraidy. Bul – úlken kórsetkish. Alaida osy kórsetkishtiń búgingi áleýeti qandai, sipaty qaisy, sapasy qandai dárejede? Bul másele Dini basqarma basshylaryn da tolǵandyrady.
Asylynda, shynaiy musylmannyń ómiri imandylyqqa, adamgershiliktiń biik shyńyna negizdelýi tiis.
Osynaý talap-tilek deńgeiden bizdiń musylmandar qanshalyqty kórinip júr? Ǵulamalar Keńesi shynaiy musylmannyń tulǵalyq beinesin aiqyndaityn tálimdik qujat daiyndady. Bul qujatymyzda musylmannyń durys senimde bolýy, bilim alýy, Otanyn qorǵaýy, dinaralyq kelisimdi saqtaýy, qoǵamǵa paidasyn tigizýi, ysyrapqa jol bermei, eńbekqor bolýy, táni men jan tazalyǵy, kórkem minezdi bolýy, otbasy qundylyǵy, t.b. jaǵdaiattar qamtyldy.
Osy tálimdik qujat musylman qaýymynyń, jurtymyzdyń júrer joly, dini ustanymy, birlikke bastaityn jalpyǵa ortaq ómirlik qaǵidasy deýge bolady.
Qazaqstan musylmandary dini basqarmasynyń I respýblikalyq forýmynda «Qazaqstan musylmandarynyń Tuǵyrnamasy», «Imamnyń tulǵalyq kelbeti», «Din qyzmetkeriniń etikasy», «Musylmannyń tulǵalyq beinesi» atty tálimdik qujattarymyz biraýyzdan qabyldandy.
Alla Taǵala halqymyzdyń, musylman úmbetiniń berekesi men birligine syzat túsirmei, irgeli el, joraly jurtqa ainalǵan memleketimizdiń mártebesin máńgilik etkei. Táýelsiz Qazaqstanymyzdyń tuǵyry biik bolsyn! Máńgilik elge umtylǵan ultymyzdyń qadamy qutty, duǵasy qabyl, imany kámil bolǵai! Ámin.
JELI
BIR SAǴATTYQ ÓMIRIŃ QALSA, NE ISTER EDIŃ?
Bir kisiden:
– Bir saǵattyq ómiriń qaldy dese, ne ister ediń? – dep suraǵan eken, ol:
– Bir saǵat boiy tek qana namaz oqyr edim. Alladan jarylqaý surar edim, - dep jaýap beripti.
Osy suraqty ekinshi kisige qoiǵanda, ol:
– Bar malymdy kembaǵaldarǵa taratyp, saýap jinap qalar edim, - depti.
Al úshinshi adam:
– Men alǵashqy jarty saǵatymdy bilim alýǵa jumsar edim de, qalǵan jarty saǵatymdy sol bilimdi basqalarǵa úireter edim, - depti.
Osy úsheýiniń áreketiniń ishinde eń qaiyrlysy, Alla Taǵalaǵa unamdysy – sońǵy kisiniki eken. Sondyqtan bilim úirenip, ony elge taratý – ár musylmannyń paryzy. Biraq, mundaǵy bilim dep otyrǵanymyz paidaly-paidasyz aqparattar jiyntyǵy emes, Allany taný, taqýalyqty arttyrý jolyndaǵy izdenis.
Aqyret kúninde islami kózqarastan ada, Allany tanýdan alys jatqan «ǵylymǵa» búkil ǵumyryn sarp etip jiǵan ilimi esh paida bermeidi.
Nurbaqyt MELLETULY
