Eńbegi eleýli ǵalym

Eńbegi eleýli ǵalym
Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde Esenjol Aliiarov Qaniulynyń 60 jyldyq mereitoiyna arnalǵan  ǵylymi-tájiribelik konferentsiia ótti. Filosofiia jáne politologiia fakýltetiniń uiymdastyrýymen ótken jiyn  Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq  kaýipsizdigi máselelerine arnaldy.

«Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq kaýipsizdigi: Saiasat, ekonomika, aqparat» atty konferentsiia jumysyna QR UǴA akademikteri, QR Májilis depýtattary, QR JOO basshylary men kórnekti qoǵam jáne memleket qairatkerleri qatysty. Plenarlyq otyrysta Reseiden, Qyrǵyzstannan kelgen ǵalymdar baiandamalar oqyp, ǵalymnyń Ózbekstandaǵy áriptesteri onlain júiede bailanysqa shyqty.

QR UǴA akademigi, zań ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri Sartaev Sultan Sartaiuly: «Ómir degen alyp kúsh, tas buǵaýdy buzatyn. Bassa da jerdi qalyń muz, jaryp ony shyǵatyn. Ómirge degen yntalyq, shópke de álsiz kúshtiler. Kúshtiligi sonshalyq, jolynda jatsa, tas teser. Biz ózimizdiń bilimimizdiń negizinde, Konstitýtsiiamyzdy óristi jolǵa salýǵa tyrystyq, sol sekildi Esenjol ǵylym salasynyń damýyna aitarlyqtai óz úlesin qosty», - dep atap ótti.

Is-sharanyń shymyldyǵyn túre otyryp, mereitoi iesi memlekettiń ulttyq qaýipsizdigin saqtaý – búginde  ózekti taqyryptardyń biri ekenine basa nazar aýdardy. «Tek qana kórkem emes, qazaq intelegentsiiasyn qurýǵa belsene at salysqan, qazaq ziialy qaýymyn qalyptastyrýǵa septigin tigizgen aǵa býyn ókilderi – aldymyzda janyp turǵan jaryq juldyz sekildi jol kórsetip, baǵyt-baǵdar berip tur»,- dep Esenjol Qaniuly atap ótti.

Konferentsiiada Kavkaz aimaǵyndaǵy islam faktorlary jáne qaýipsizdik máseleleri: onyń Qazaqstanǵa áseri, qazirgi Qyrǵyzstandaǵy etnosaralyq qatynastardyń mán-jaiy, QR-nyń ulttyq qaýipsizdigi, zamanaýi talapqa sáikes Qazaqstannyń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi arnaiy «Qaýipsizdik kategoriiasynyń túsinigi men máni qandai?» jáne «Qaýipsizdikti zertteýdiń ideialyq - teoriialyq negizderi nede?» degen suraqtar talqylandy.

Úsh sektsiiaǵa bólingen bul plenarlyq otyrystyń «Memlekettik jáne qoǵamdyq qaýipsizdikti nyǵaitý saiasaty» atty birinshi sektsiiasynda QR-nyń aýmaqtyq damýyndaǵy saiasi-ákimshilik aspektileri, eldiń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi konfessiiaaralyq faktorlary, QR-nyń geosaiasi strategiiasynyń basymdyqtary, etnosaralyq birlik – Qazaqstannyń azamattyq ultynyń negizi týrasynda aitylsa, «Ulttyq ekonomikanyń turaqtylyǵy men damýy jónindegi suraqtar » dep atalatyn ekinshi sektsiiada qazaq ǵylymi-óndiristik birlestigine áleýmettik-kásipkerlik kózqaras, Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń damý tendentsiialary men problemalary, naqtylai aitqanda kapital men jumys kúshiniń qozǵalý erkindigi jáne importtyń eksporttan artýy saldarynan týyndaǵan problemalar, Uly Jibek jolynyń ekonomikalyq qaýipsizdigi, Ortalyq Aziiadaǵy ekonomikalyq damýdyń keibir aspektileri týraly máseleler qaraldy. Otyrys Qazaqstannyń aqparattyq keńistigin qalyptastyrýdaǵy «sandyq mádeniet», QR-nyń aqparattyq qaýipsizdigi: qaýipter men sheshilý joldary qaralǵan «Aqparattyq qaýipsizdik – ulttyq qaýipsizdiktiń negizgi elementi» atty úshinshi sektsiiamen aiaqtaldy.

QazUÝ, Baspasóz qyzmeti