Orystildi basylymdarǵa sholý jasap turý qajet, anyǵynda. Olar ne jazyp, ne qoiyp jatyr osy?
Olar qaýzaǵan dúnieler memlekettiń múddesine qaishy emes pe? Olar oqyrmandaryna ne usynyp otyr, áribirden soń?
«Ekspress K» degen basylym bar. Oryssha shyǵady. Oqyrmandary da táýir. Tanymal basylym negizi. Baitursynovty badyraityp turyp beripti bul joly. Joq, maqtamaǵan. Dattaǵan. Jerden alyp jerge salǵan.
Nege? Ne bolyp qaldy?
Oqydyq. Túsindik.
Maqalany birinshi betten bastap berýleri tegin emes eken. Shyǵys Qazaqstandaǵy birqatar bilim jáne mádeni oshaqtardyń ataýy ózgerip, qazaqshalanǵanyna qandary qaraiypty.
Jazylǵan dúnie qaz-qalpynda aýdaryp bereiik. Oqyńyzshy. Qysqa ǵana.
«Shyǵysta birqatar bilim jáne mádeni oshaqtardyń ataýy ózgeretin bolyp jatyr. Óńirdegi biraz mektepterge Abai Qunanbaev, Shákárim Qudaiberdiulynyń, Ahmet Baitursynov jáne basqa da tarihi tulǵalardyń aty berilmek eken. Iá, solai…
Al bul ýaqytta Semei qalasynyń biýdjetinde mektepterdegi eden jýýshylardyń shtatyn kóbeitý úshin qarjy jetpei jatyr. Shyǵys Qazaqstandaǵy barlyq mektepterde eden jýýshylar tapshy. Baiqaimyz, óńirdegi basshylyqqa mektepterdiń edenin tazalaýdan góri, olardyń ataýyn aýystyrǵan mańyzdy siiaqty…».
Maqalanyń taqyrybyn aitsańyzshy:
«Al Baitursynov eden jýa ma?» («A poly myt Baitýrsynov býdet?»).
Al suraq: ilgeride aty atalǵan tulǵalar men eden jýýshylardyń arasynda qandai bailanys bar? Baitursynov kimge, ne jazdy? Bárin qoishy, moiyndai salmai ma? Muny unatpaityndaryn. Óńirdegi kósheler, mektepter, mádeni oryndardyń qazaqshalanýyna qarsy ekendikterin. Ras qoi endi. Bul tiisýleri tegin emes qoi. Osy maqalany jazyp otyrǵan jýrnalistiń ishin it tyrnap jatyr.
Túnimen uiyqtai almai shyqqan bolar, qudai biledi. «Qalaisha? Qalai ǵana kúlli KSRO-ǵa eńbegi sińgen ataqty chekistiń aty berilgen mekteptiń ataýyn ózgertpek. Abai sonsha kim edi? Baitursynov sonsha kim edi? Joq, muny jazý kerek. Buǵan jol bermeý kerek…». Shamamen osylai oi túigen bolar dep boljaimyz.
Al eden jýýshylar bul arada syltaý ǵana…
P.S. Áli esimizde, Kerekýdegi Lebiajy degen aýdannyń ataýyn Aqqý dep aýystyratynyn estigende, astymyzda turatyn orys kempir aýyryp jatqan jerinen atyp turǵan. Toqsanǵan taqaǵan. Ólgeli júr. Sasyq… Bizdiń úige kelipti.
«Estidińder me, Aqqýy nesi? Eski ataýyn qaitarý kerek?» deidi.
Sol kempir butyna jiberip júrip, eldiń qolyn jinady. Ákimniń aldyna aparyp tapsyrdy
Dýman Byqai
Derekkóz: kaz365info.kz
