«ECOJER» Assotsiatsiiasynyń atqarýshy direktory Qýanysh Baltabaev «Kongrestiń maqsaty – ekologiia, turaqty damý, «jasyl» investitsiialar úlesin arttyrý, ekologiialyq mádeniet pen qoǵamnyń habardarlyǵyn arttyrý máseleleri boiynsha usynystar men usynymdar ázirleý úshin barlyq múddeli taraptardyń kúsh-jigerin biriktirý jáne tájiribe almasý» dep oiyn ortaǵa saldy.
Is-sharaǵa ministrlikterdiń ókilderi, QR Parlamentiniń depýtattary, ónerkásiptik kásiporyndardyń basshylary, eko-belsendiler, halyqaralyq damý institýttarynyń ókilderi jáne basqalar qatysady.
Sońǵy kezderi adamzattyń antropogendi áseri qorshaǵan ortaǵa orasan zor ziianyn tigizip otyr. Kongresstiń bir ereksheligi, ekologiialyq problemalarǵa áielder arqyly memleket nazaryn aýdartý. Onyń ústine, álemdik statistikalyq zertteýler áielderdi qazirgi tańda ekologiialyq problemalardyń kóbirek alańdatatynyn zerttegen. BUU syndy halyqaralyq uiymdardan bastap, Eýropa komissiiasy, Eýropa damý banki búgingi tańda genderlik teńdikke jiti kóńil bólýde.
Kongresstiń birinshi sessiiasyn «Ekologiiadaǵy áielder men turaqty bastamalar» dep aldyq. Men sizge, bir ǵana mysal aitaiyn. Máselen, sońǵy jyldary Qazaqstannyń kóptegen aimaqtary shóleittenip, eroziiaǵa ushyraýda. Saldarynan aýyl sharýashylyǵy salasynda problemalar týyndaýda jáne bul saladaǵy jumystarǵa kóp jaǵdaida áielder tartylady eken. Áielderdiń reprodýktivti densaýlyǵy ekologiiaǵa, jumys oryndaǵy jaǵdaiǵa bailanysty ekenin eskerip, ekologiialyq problemalarǵa memleket nazaryn aýdartqymyz keledi. Sebebi áiel saýlyǵy – ult saýlyǵy. Osy sessiiadan keiin biz múmkindiginshe atalǵan máselelerdi sheshetin durys saiasat qabyldaimyz dep senemin, – dedi «ECOJER» Assotsiatsiiasynyń atqarýshy direktory Qýanysh Baltabaev.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Áielderdiń qoǵamdaǵy rólin keńeite túsý – memleketimizdiń aldynda turǵan negizgi mindettiń biri» degen edi. Osyǵan orai Kongresstiń spikeri – «KazEnergy» adam kapitalyn damytý Assotsiatsiiasynyń atqarýshy direktory Lázzat Ahmýrzinandan ekologiiadaǵy áielder róliniń mańyzdylyǵy týraly pikir suraǵan edik.
Osyǵan bailanysty, óndiris oryndarynda jumys isteitin áielderdiń múmkindikteri artty jáne olardyń eńbekaqysy joǵary bolýy múmkin. Árine, bir jaǵynan áielderdiń mundai densaýlyǵyna ziian, ári, qaýip tóndiretin oryndarda jumys jasamaǵany abzal.
Ekinshiden, qazirgi jumys oryndary avtomattandyrý jáne tsifrlandyrý tehnologiialarymen qamtamasyz etilip jatyr. Degenmen, ár jumys oryndaryndaǵy tehnologiialardyń damýy ár túrli bolǵandyqtan, densaýlyqqa qaýip tóndiretin jumys oryndaryn tańdaý ár áieldiń óz qalaýy bolǵany durys. Osyǵan bailanysty memleket, áielderge óndiristik kásiporyndarynda jumys jasaý qandai kásibi aýrýlar týdyratynyn aiqyndaýy qajet, – dedi Lázzat Ahmýrzina.
«Áielderdiń ekologiiaǵa degen janashyrlyǵynyń basym bolýynyń ózi tabiǵi instikti» degen spikerimiz memleket ekologiia saiasatyna áielderdiń belsendi aralasýyna barlyq múmkindikterdi qarastyrýy tiis dep sanaidy.
«Ózi ómir súrip otyrǵan ortanyń tazalyǵy, jegen tamaǵynyń tabiǵi qundylyǵy, kigen kiiminiń sapasy, balasyna arnalǵan qospa taǵamdardyń quramynda himikattyń bar - joǵy, kúndelikti tutynatyn azyq-túlik, jemis-jidek quramyndaǵy boiaǵyshtar, jasandy ósirý dárileri bar-joǵy syndy máseleler áiel nazarynda. Sol sebepti álemdegi jáne jergilikti ekologiialyq máseleler áielderdi erlermen salystyrǵanda kóbirek alańdatyp otyr. Sondyqtan ekologiialyq saiasatqa áielderdiń aralasýyn memleket nazarǵa alýy tiis» dedi ol.
