Bishimbaevtyń kinási dáleldenetinine senimdi boldym - prokýror

Bishimbaevtyń kinási dáleldenetinine senimdi boldym - prokýror
ulysmedia.kz.
Azamattyq nekedegi áieli Saltanat Núkenovany óltirdi degen aiyppen sottalǵan eks-ministr Bishimbaev isinde prokýrorlardyń pozitsiiasyn kópshilik jaqsy qabyldady. Sot otyrysynan keiin Saiahat Nurbekov shy...

Azamattyq nekedegi áieli Saltanat Núkenovany óltirdi degen aiyppen sottalǵan eks-ministr Bishimbaev isinde prokýrorlardyń pozitsiiasyn kópshilik jaqsy qabyldady. Prokýror Saiahat Nurbekov shyǵarylǵan úkimge, jalpy Bishimbaev pen Baijanov isine qatysty pikir bildirdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.

Saiahat Nurbekovtiń sózinshe, buǵan deiin áielderdi zorlaý, sybailas jemqorlyq, esirtki saqtaý, ótkizý sekildi qylmystyq ister boiynsha memlekettik aiypty qoldaǵan. Onyń prokýratýrada qyzmet etkenine 6 jyl bolǵan. Sonymen qatar, osy jyldar ishinde 300-den asa iske memlekettik aiyptaýshy retinde qatysqan. 

Prokýror Bishimbaevqa basynda basqasha aiyp taǵylǵanyn aitty.

"Qylmystyq kodekstiń 99-babynyń 1-bóligimen tirkeldi. Keiin 99-baptyń 2-bóliginiń 5-tarmaǵy "Asa qatygezdikpen adam óltirý" bolyp saralandy. Keiin "Qorlaý" baby qosyldy", - dedi ol ulysmedia.kz-ke suhbatynda.

Sot otyrystary ashyq túrde tikelei efirde ótkizildi. Memlekettik aiyptaýshy munyń júgi qanshalyq aýyr bolǵanyna jaýap berdi.

"Sot otyrysyn tikelei efirde júrgizý bizge alǵashynda qiyn boldy, ýaiymdadyq. Biraq odan keiin sot otyrysy barysynda bul formatqa da úirendik. Óitkeni ózimizdiń qyzmet barysynda da kez kelgen jaǵdaiǵa árdaiym daiyn bolýymyz kerek.

Ashyq sot otyrysyna da, jabyq sot otyrysyna da qatysqanmyn. Jabyq sot otyrysynyń bir ereksheligi ol jerde sotqa qatysýshy taraptardan basqa ózge eshkim qatyspaidy. Iaǵni prokýror, advokat, sottalýshy, sýdia jáne hatshy (qatysady - esk.). Bul ashyq sot otyrysy bolǵandyqtan BAQ ókilderi, týysqandary emin-erkin qatysty. Saltanat Núkenovanyń sýretteri, dene jaraqattary bar jerlerde jábirlenýshi tarap ótinishhat keltirip, BAQ ókilderine kórsetpeý maqsatynda surandy, sol jerleri jabyq ótti", - dedi prokýror.

Saiahat Nurbekovtyń pikirinshe, zań júzinde Bishimbaevqa ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý jazasy taǵaiyndalmaýyna sebepter bolǵan.

"Halyq ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn taǵaiyndaýdy surady. Alaida sońǵy 5 jylda respýblika kóleminde osy tektes, iaǵni áielderine qatysty qatigezdikpen adam óltirgen adamdarǵa 15 jyldan 18 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jazalary taǵaiyndalǵan. Bishimbaevqa ómir boiynan bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn taǵaiyndaý úshin 10 alqabidiń barlyǵy bir aýyzdan daýys berýi qajet jáne sýdia daýys berýi qajet bolatyn. Al biz Bishimbaevqa jaza suraý barysynda atalǵan sot praktikasyn nazarǵa alyp, Bishimbaevtyń buryn sotty bolǵanyn, onyń qylmysty masań kúide jasaǵanyn eskerip, oǵan osy bapta kózdelgen 20 jyl, iaǵni eń joǵarǵy bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn suradyq. Al "Qorlaý" baby boiynsha eń joǵarǵy 7 jyl bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn surap, túpkilikti jazalardy ishinara qosý arqyly 24 jylǵa bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn usyndyq.

Qylmystyq-protsestik kodekstiń baptaryna sáikes bas bostandyǵynan aiyrý jazasynyń eń joǵarǵy shegi 25 jyldan aspaidy. Al praktika boiynsha ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý jazasy eki nemese odan da kóp adam óltirgenderge qatysty qoldanylady jáne buryn adam ómirine qatysty asa aýyr qylmys jasaǵandarǵa taǵaiyndalady. Memlekettik aiyptaýshylar sotqa "osyndai jaza taǵaiyndaýdy usynamyz" dep tek usynady. Al túpkilikti sheshimdi alqabi men sot sheshedi", - dep túsindirdi ol ulysmedia.kz-ke suhbatynda.

Prokýror áý bastan Bishimbaevtyń kinási dáleldenetinine sengenin jetkizdi.

"Men atalǵan is tirkelgen kúnnen bastap, iaǵni protsess prokýrory bolǵandyqtan onyń kinási dáleldenetinine senimdi boldym. Atalǵan qylmystyq quqyqbuzýshylyqty Bishimbaevtyń jasaǵanyna senimdi boldym. Ol alqabi suraitynyn bildik, óitkeni tergep-tekserýdiń sońynda tergeýshi Bishimbaevty qylmystyq ispen tanystyrý barysynda "sotta meniń qylmystyq isimdi alqabilerdiń qatysýymen ótkizýdi suraimyn" degen jazbasha ótinishhat bildirgen. Bishimbaev nege alqabi suraǵanyn bilmedim. Múmkin jazasyn jeńildetýge tyrysqan shyǵar", - dedi aiyptaýshy.

Saiahat Nurbekovtiń sózine sensek, 16 jylǵa deiin Bishimbaev túrmeden shyqpaidy.

"Qylmystyq kodekstiń 72-babyna sáikes Bishimbaev asa aýyr sanatyndaǵy qylmys jasaǵany úshin sottalǵan. Ol shartty túrde merziminen buryn bosatylý úshin úshten eki bóligin, iaǵni 16 jyldan keiin ǵana merziminen buryn bosatý týraly ótinishhatpen shyǵa alady. Alaida bul másele sot otyrysynda qaralady. Sot Bishimbaevtyń túzelgenine, túzelmegenine mán beredi. Onyń mekeme ishinde qandai da bir quqyqbuzýshylyq jasaǵan-jasamaǵanyn, sonymen qatar, jábirlenýshiniń pikirin eskere otyryp, sot bosatýy múmkin nemese bosatpaýy da múmkin. 16 jyldan keiin shyǵyp ketedi degen másele emes. Ol jerde de sot mán-jaidy tekseredi, qaraidy, sóitip túpkilikti sheshim qabyldaidy", - dedi ol ulysmedia.kz-ke suhbatynda.

Bishimbaevtyń advokattary apelliatsiiaǵa berýge nietteri bar ekenin málim etti. Degenmen bir niýans bar eken.

"Bishimbaev jaza merzimine shaǵym keltire almaidy. Bul (esk.) - alqabilermen qaralǵan qylmystyq isterde shyǵarylǵan úkimniń qaita qaraý erekshelikteri. Iaǵni ol alqabilerdi tańdaýǵa, sot otyrysynda qandai da bir Qylmystyq-protsestik zańnamanyń buzylýyna shaǵym keltire alady. Al ózine taǵaiyndalǵan 24 jyl jaza boiynsha shaǵym keltire almaidy. Alqabiler qaramasa, (24 jyl jaza boiynsha shaǵym - esk.) keltire alatyn edi", - dedi prokýror.

Sondai-aq, ol qylmystyq iste atalǵan keibir zattai dálelder tabylmai ketkenin aitty.

"Baijanov qylmysty jasyrý baby boiynsha kináli dep tanyldy. Ol óziniń týys aǵasy Bishimbaevtyń jasaǵan qylmysyn bile tura dáleldemeldi joiýǵa baǵyttalǵan is-áreketter jasaǵan. Nashatyr tabylǵan joq. Saltanattyń kiimderi bar. Olar zattai dáleldeme retinde tanylǵan. Biraq nashatyr spirt joq. Baijanovtyń aitýy boiynsha, Baijanovtyń kómekshisi Baijanovqa dárihanadan ákelip bergen. Baijanov ony Bishimbaevqa bergen. Ári qarai qaida ketkeni belgisiz", - dedi Nurbekov.

Eske salaiyq, byltyr Qýandyq Bishimbaev áieli Saltanat Núkenovany óltirdi degen kúdikpen qamaýǵa alynǵan edi. Oqiǵa 2023 jyly 9 qarashada Astana qalasyndaǵy BAU meiramhanasynda boldy.

Bishimbaevqa eki bap boiynsha aiyp taǵyldy:

  • asa qatygezdikpen kisi óltirý (15 jyldan 20 jylǵa deiin nemese ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý);
  • qorlaý (4 jyldan 7 jylǵa deiin bas bostandyǵyn shekteý nemese osy merzimge bas bostandyǵynan aiyrý).