Freedom Inside '26

Bilik qazaq mektepterine qamqorlyq kórsetýi kerek

Bilik qazaq mektepterine qamqorlyq kórsetýi kerek
"Egemen Qazaqstanǵa" suhbat bergen ǵalym Rábiǵa Syzdyqovanyń suhbatyn súisinip oqyp shyqtyq. Til tazalyǵyna qatysty kóptegen máselelerdi qaýzaǵan eken. Suhbatynyń sońyn ádemi aiaqtapty. "Qazaq halqynyń saq­­­talýy tiliniń saqtalýyna bai­lanys­ty" deidi Rábiǵa Syzdyqova. 

"Meniń oiymsha, balabaqshada, bastaýysh mektepte aǵylshyn tilin múlde oqytpaý kerek. Latyn jazýyna negizdelgen qazaq sózderin saýatty jazyp, oqyp daǵdylana qoimaǵan balaǵa aǵylshyn tilin úiretýge bolmaidy. Tildik sanada aǵyl­shyn tiliniń áripteri saqtalyp qalǵan balalar keiin qazaq tilin úirengen kezde ol tańbanyń basqasha dybystalatynyn qabyldai almai, shatastyratyn bolady.

Bala bastaýysh mektepte qazaq tili boiynsha saýatty jazyp, ábden daǵdylanǵan soń ǵana shet tilderdi úiretýge bolady. Mektep tabaldyryǵyn attaǵan bala ana tilinde ǵana sóileýi kerek. Bala bastaýyshta orys tilinde de emes, aǵylshyn tilinde de emes, tek qana ana tilinde oqýy kerek.
Úsh tildi birden oqytqanda bala­nyń ana tili bolmaidy.

Ana tili bolmaǵan adamnan eshqan­dai aqyn da, jazýshy da, sýret­shi de shyqpaidy. Ǵalym shy­ǵar, maman shyǵar, tipti ataq­ty adam da shyǵar. Biraq on­da eshqandai mádeni azyq bol­mai­dy. Aǵylshyn tilinde tamasha jaz­syn, orys tilinde óleń shyǵar­syn, biraq ol – ana tili emes. Sondyqtan Úki­met, bas­shy­­lar, oqý-aǵartý sala­syn­daǵy­­lar qazaq mektebin qolǵa alyp, qamqorlyq kórsetýi kerek. Qazaq mektebin kóbeitý kerek. Bala ana tilin bastaýysh mek­tep­­ten meńgerip, keiin basqa til­di qosý kerek.

Ainalasyn ana tilin­d­e tanyp, ár zattyń qazaqsha ataýyn bilgen soń ǵana onyń orys­­­shasyn, aǵylshynshasyn úi­­r­enýi ońai. Qazaq halqynyń saq­­­talýy tiliniń saqtalýyna bai­lanys­ty. Jahandaný zama­nynda ana tilimizdiń bolashaǵyna, taza­ly­ǵy­na erekshe mán berýimiz qajet". 

Derekkóz: egemen.kz