Bul paiymdy Qazaqstan dúngenderi respýblikalyq etnomádeni ortalyǵynyń tóraǵasy, Qazaqstan halqy Assambleiasy Keńesiniń múshesi Zainýddin Mahýseev aitty. «Taiaý tarihqa kóz júgirtsek te, dalaǵa qonys aýdarylyp jiberilgen kóptegen halyqtar qazaq halqynyń keń peiildiliginiń arqasynda aman qalǵanyn kóremiz. Bul qasietterdi Qazaqstandy mekendegen barlyq etnostar odan keiin boiyna sińirdi», - deidi ol.
Ortalyq tóraǵasy ózderin úlkender bala kezderinen kómek qolyn sozýǵa úiretkenin de atap ótti. Qazaqstanǵa kelgen árbir adam jergilikti halyqtyń meiirimdiligi men qonaqjailylyǵyna tánti bolýy beker emes.
Zainýddin Mahýseev eki jyl buryn Jambyl oblysynda oryn alǵan Qordai oqiǵasy barsha elimiz úshin qasiret bolǵanyn eske aldy. Qasym-Jomart Toqaev zardap shekken aýyldardy ózi aralap, turǵyndarmen kezdesti. Prezidenttiń mundai kóńili eldegi ultaralyq turaqtylyqtyń mańyzdylyǵyn taǵy bir pash etti.
«Árine, bul tragediia kúrdeli máselelerdiń betin ashty, sonyń biri – etnikalyq toptardyń shekaralas óńirlerde qonystanýy. Sarapshylardyń pikirinshe, qaqtyǵystyń órshýine dini faktor, olardyń mádeni oqshaýlanýy áser etýi múmkin edi, biraq onyń negizgi sebebi bolǵan joq. Munyń báriniń negizinde arandatýshylar ultaralyq arazdyqqa ainaldyrýǵa tyrysqan turmystyq janjal jatyr», - dedi dúngen ultynyń ókili.
Sol Qordai oqiǵasy etnosaralyq salada júrgizilip jatqan jumystarǵa ózindik túzetýler engizgenin atap ótken jón, bizdiń aldymyzǵa jańa mindetter qoidy. Bul baǵytta búginde barlyq memlekettik qurylymdar men qoǵamdyq birlestikter birtutas kúsh bolyp jumys isteýde. Etnosaralyq qatynastardy basqarýdyń búkil júiesinde tereń reforma júrgizildi, Qazaqstan halqy Assambleiasynyń qyzmeti qaita quryldy, Aqparat ministrligi janynan Etnosaralyq qatynastardy damytý jáne áleýmettik damý komiteti men Qoldanbaly etnosaiasi zertteýler institýty irge qalady. Etnosaralyq salada irgeli qoldanbaly áleýmettik saýalnamalarǵa engen zertteýler júrgizý boiynsha da kóp jumystar atqaryldy. Bul sharalarǵa sarapshylar, Assambleianyń Ǵylymi-saraptamalyq keńesiniń músheleri tartyldy.
«Nátijesinde etnostar jinaqy turatyn barlyq óńirler zerttelip, ultaralyq qaqtyǵystardyń bolýy múmkin oshaqtary anyqtalyp, quzyrly organdarǵa naqty usynystar berildi. Osy saladaǵy qaqtyǵystardan keiingi turaqtandyrýdy eskere otyryp, etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy jumysty odan ári úilestirýge basa nazar aýdaryldy. Osy taqyryp boiynsha birqatar analitikalyq materialdar men ádistemelik quraldar daiyndaldy.
Sonymen qatar, qazir etnomediatsiia institýtyn damytýǵa erekshe kóńil bólinýde. Máselen, Qoldanbaly etnosaiasi zertteýler institýty otandyq jetekshi sarapshylarmen jáne mediatorlarmen birlesip, etnomediatorlardy, kelissózderdi júrgizýshilerdi, daýlar men ultaralyq qaqtyǵystardy retteý boiynsha mamandardy daiyndaýǵa arnalǵan arnaiy kýrs ázirledi. Oqytý kýrsynyń pilottyq jobasy Jambyl oblysynda qazirdiń ózinde júzege asyrylyp jatyr. Aǵymdaǵy jyly osyndai jumystardy elimizdiń ózge óńirlerinde de júrgizý josparlanýda», - dedi Qazaqstan halqy Assambleiasy Keńesiniń múshesi.
Zainýddin Mahýseev paiymynsha, eń durysy, Qazaqstandaǵy etnosaralyq qatynastar azamattyq biregeilikti nyǵaita otyryp, «ártúrliliktegi birlik» qaǵidasyna negizdelýi kerek. Assambleia qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birliktiń qazaqstandyq modelin júzege asyrý barysynda biriktirýshi faktorlardy birinshi orynǵa qoiýy kezdeisoqtyq emes. Bul rette barlyq etnostardyń memlekettik tildi meńgerý máselesine erekshe mán berilip, óskeleń urpaqqa basa nazar aýdarylǵany abzal.
Tatý-tátti, birligi bekem halyq bolǵandyqtan, bárimiz de dostyqty joǵary baǵalaimyz jáne árqashan beibitshilikte ómir súrýge shaqyramyz. Búgingi tańda Qazaqstanda túrli etnostar birtutas otbasy bolyp ómir súredi jáne bul qaǵida Uly Dala turǵyndarynyń árbir júreginde mańyzdy quramdas bolyp qalýy tiis.
