Aqsha-nesie saiasatynyń qatańdatylǵanyna qaramastan, 2025 jylǵy qańtar-maýsym ailarynda bank sektory jalpyǵa 18,8 trln teńge nesie berdi, bul - ótken jylmen salystyrǵanda 2,2 trln teńgege nemese 13,1% artyq kórsetkish. Nesie berý kóleminiń artýynda korporativtik segmenttiń (+11,9%) de, bólshek segmenttiń (+14,4%) da úlesi bar. Bul rette jańa nesielerdiń basym bóligi bizneske (50,3%) emes, halyqqa (49,7%) berilgenin basa aita ketelik. Mundai málimetter Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy Taldaý ortalyǵynyń 2025 jyldyń I jartyjyldyǵy boiynsha Qazaqstannyń bank sektoryna jasaǵan sholýynda aitylady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Investitsiialyq suranystyń ósýine kásiporyndardyń qarjylyq-sharýashylyq qyzmetiniń jaqsarýy (óndiris +10,3%, kiris +9,6%), ishki tapsyrystardyń artýy jaǵdaiynda ainalym qarajatynyń keńeiýi, jeńildikpen qarjylandyrý quraldary men kólemderiniń artýy, óńdeý ónerkásibinde (mysaly, himiia ónerkásibi ónimderi men metallýrgiia óndirisi), kólik salasynda investitsiialyq jobalardyń iske asyrylýy jáne eldegi tirkelgen zańdy tulǵalar sanynyń kóbeiýi (+9,3 myń, 2025 jyldyń alǵashqy 6 aiynda) áser etýi múmkin", delingen sholýda.
Qaryz qarajatyna tutynýshylyq suranysqa jalaqynyń ósýi (+10,7%), jańa klientter aǵyny (+55 myń, biylǵy I toqsanda), bankter arasyndaǵy básekelestik, marketingtik aktsiialar men bólip tóleý baǵdarlamalarynyń keńeiýi, jeńildikpen ipotekalyq baǵdarlamalardyń artýy áser etti, bul paiyzdyq mólsherlemelerdiń ósýine qaramastan nesielerdiń qoljetimdiligi men tartymdylyǵyn arttyrdy.
"Jańa berilgen nesielerdiń aitarlyqtai artýy esebinen ekinshi deńgeili bankterdiń jiyntyq nesie portfeli 9,1% ósti, bul olardyń aktivteriniń jalpy ósiminen (+5,3%) edáýir artyq jáne bank sektorynyń naqty sektor men halyqty nesieleýge basymdyq berip otyrǵanyn kórsetedi. Osy jaǵdai aiasynda nesie portfelinen túsken paiyzdyq tabystardyń jiyntyq paiyzdyq tabystar qurylymyndaǵy úlesi 73,5%-ǵa deiin ósti (jyl basynda – 72,1%), bul qarjylandyrý qunynyń ósýine qaramastan, turaqty aqsha aǵynyn qamtamasyz etetin aktivterge basymdyq saqtalǵanyn kórsetedi", - deidi qaýymdastyq sarapshylary.
Problemalyq qaryzdardy kollektorlarǵa satýǵa tyiym salynǵanyna qaramastan, nesie portfeliniń sapasy joǵary deńgeide saqtaldy (NPL – 3,4%), al paiyzdyq tabystardyń artýy taza paidanyń (+19,2%) ósýine jáne bankterdiń kapitaldanýynyń (+5,1%) kúsheiýine yqpal etti.
Bul ekinshi jartyjyldyqta nesieleýdi keńeitý jáne negizgi biznestiń teńgerimdi ósýin qoldaý úshin qajetti menshikti qarajattyń qosymsha qoryn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Sektordyń kiristiligi salyq túsimderiniń ósýimen qatar júrdi: korporativtik tabys salyǵy (KTS) boiynsha tólemder 35,9%, iaǵni 187,2 mlrd teńgeden 245,7 mlrd teńgege deiin ósti, bul respýblikalyq biýdjetke KTS boiynsha barlyq túsimderdiń 12%-yn quraidy. Fiskaldyq júktemeniń qosymsha ósýi kapitaldaný qarqyny men joǵary nesieleý kólemderin saqtaý múmkindigine teris áser etýi múmkin.
2025 jyldyń I jartyjyldyǵynda bank sektory biznes pen halyqty belsendi nesieleýge súiene otyryp, turaqty ósý dinamikasyn kórsetti. Bul rette bankterdiń nesie portfelderi jiyntyq aktivterge qaraǵanda qarqyndy ósti, bul negizgi bizneske basymdyq berilip otyrǵanyn kórsetedi. Sonymen qatar, nesie portfeliniń sapasy baqylanatyn deńgeide saqtalyp, bankterge paiyzdyq tabysty joǵary deńgeide ustap turýǵa jáne paidalaryn arttyrýǵa múmkindik berdi.
"Ekinshi jartyjyldyqta nesieleýdiń oń dinamikasy saqtalady dep kútiledi, degenmen onyń qarqyny qalypty bolýy múmkin. Kreditteý dinamikasyna birqatar faktorlar kesheni tejeýshi áser etedi. Olardyń qatarynda qyrkúiek aiynan bastap EDB qorlandyrý shyǵyndaryn arttyratyn eń tómengi rezervter boiynsha jańa talaptardyń kúshine enýi de jatqyzylady. Makroprýdentsialdyq saiasatty qatańdatý jeke segmentterdiń ósim múmkindikterin shekteidi. Ulttyq valiýta baǵamy qubylmalylyǵynyń kúsheiýi biznes pen halyq úshin shyǵystar men investitsiialyq sheshimderdi josparlaýdy qiyndatady, bolashaq aqsha aǵyndaryn baǵalaýda dúdamal ahýaldy arttyrady. Salyq júktemesiniń ósýi kapitaldandyrý qarqynyn báseńdetedi jáne nesie portfeliniń keńeiý áleýetin tejeidi. Osy faktorlardyń jiyntyq áseri kredittik belsendilik qarqynyn báseńdetýge jáne memlekettik deńgeide keminde 20% deńgeiinde belgilengen kreditteýdi ulǵaitý jónindegi maqsatty baǵdarǵa qol jetkizýge qaýip tóndirýi yqtimal", delingen sholýda.
Buǵan deiin saitymyzda "Maýsym aiynda biznes te, halyq ta ókirtip kredit alǵan. Nege?" degen material jariialanǵan bolatyn.
