رەسەيلٸك پروپاگانديست سەرگەي ماردان قازاقستاننىڭ رەسەيمەن بٸرلەسٸپ ۆولگا ٶزەنٸ اعىنىن رەتتەۋ جٶنٸندە جۇمىس توبىن قۇرۋ ۇسىنىسىنا دٶرەكٸ پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, كەزەكتٸ مەرتە بۇرىنعى كەڭەستٸك رەسپۋبليكالاردى قورلاپ سٶيلەدٸ. بۇل تۋرالى Minval باسىلىمى جازدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مارداننىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تاراپىنىڭ تالابى – «وتارلىق ەزگٸنٸڭ قۇربانى رەتٸندە ٶزٸن كٶرسەتۋ» امالى, ال تاريحي اتاۋى «ەدٸلدٸ» (قازاقستاندىق رەسمي مەلٸمدەمەدە «ۆولگا» اتاۋى قولدانىلعان, ال «ەدٸل» اتاۋىن Minval رەداكتسيياسى تاريحي ناقتىلىق ٷشٸن قوسقان ەدٸ) قولدانۋى «يمپەرييالىق امبيتسييانىڭ» بەلگٸسٸ.
«كەنەت ٶزدەرٸن شىڭعىس حاننىڭ ۇرپاعى سەزٸنٸپ شىعا كەلگەن وتارلىق ەزگٸنٸڭ قۇرباندارى رەسەيدەن «ەدٸلدٸ» كەرٸ بۇرۋدى تالاپ ەتۋدە. مٷمكٸن ولارعا ەكٸ جٷز جىلدىق ەزگٸ ٷشٸن ٶتەماقى دا تٶلەرمٸز?» – دەپ كەلەمەجدەيدٸ ماردان.
پروپاگانديست مۇنىمەن توقتاماي, 1980-جىلدارى ۇسىنىلعان «سولتٷستٸك ٶزەندەردٸ بۇرۋ» كەڭەستٸك جوباسىن ەسكە الىپ, «ورىس حالقى سول كەزدە الماتى مەن تاشكەنتتەگٸ بايلاردى اسىراپ وتىرعان دونور ەكەندەرٸن تٷسٸنٸپ, كسرو-نىڭ قۇلاۋىن ەرەكشە قۋانىشپەن قارسى الدى» دەپ ساندىراقتايدى.
بۇل رەتتە ماردان ەزەربايجانعا دا تيٸسۋدٸ ۇمىتپاعان:
«ەزەربايجان – سوۆەت بيلٸگٸنٸڭ ويلاپ تاپقان جاساندى مەملەكەتٸ. سوندىقتان ەشقانداي «بايىرعى ەزەربايجان جەرلەرٸ» تابيعاتتا جوق. ال ەزەربايجان ۇلتشىلدىعى – تاريحي فاكت», – دەپ مەلٸمدەيدٸ ول.
Minval باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا, ماردان «گەوساياسي ساراپتاما» اتىمەن تاعى دا بۇرىنعى كەڭەستٸك رەسپۋبليكالاردى قورلاۋعا كٶشٸپ, ولاردىڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸ مەن تاريحي قۇقىعىن جوققا شىعارۋعا تالپىنعان.
«ەرينە, «روسكومپوزوردىڭ» تىيىمىنا قاراماستان, بٸزدٸ رەسەيدە دە وقيتىنى قۋانتادى. بٸراق وقىعانىن تٷسٸنۋدە بٸراز مەسەلە بار سيياقتى. قازاقستاننىڭ ەشقاشان ٶزەندەردٸ كەرٸ بۇرۋدى تالاپ ەتپەگەنٸن ايتا كەتكەن جٶن. سول ٷشٸن ماردان مىرزاعا قاراپايىم مەتٸندٸ دۇرىس وقىپ, تٷسٸنۋگە ٷيرەنۋ ارتىق ەتپەيدٸ», – دەپ يرونييامەن جازادى باسىلىم.
باسىلىمنىڭ پٸكٸرٸنشە, رەسەيلٸك پروپاگاندا ماشيناسى كەز كەلگەن مەملەكەتكە قاتىستى بٸر عانا شابلوندى قولدانىپ, «سٸزدەردٸ لەنين ويلاپ تاپقان», «كوكا-كولا سٸزدەردەن كٶنە» دەگەن سارىنداعى ارگۋمەنتتەرمەن جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸراق بۇل جولى ماردان ەزەربايجانعا قاتىستى بۇرىن ايتىلماعان جاڭا بٸر مەلٸمدەمە جاساعان: «ەزەربايجاننىڭ بايىرعى جەرٸ ەشقاشان بولماعان».
«بۇل سٶز نەنٸ بٸلدٸرەدٸ? رەسەي ەزەربايجاندى ەلەم كارتاسىنان مٷلدەم سىزىپ تاستاۋدى جوسپارلاپ, حالىق پٸكٸرٸن دايىنداپ جاتىر ما? بٸزدٸڭ اۋماقتارىمىز ارمەنيياعا بەرٸلٸپ, پاشينياننىڭ ورنىنا مەسكەۋگە باعىنىشتى باسقا بٸر ادامدى وتىرعىزباقشى ما? ەلدە ەزەربايجان جەرٸن رەسەيدٸڭ ٶزٸ «مەنشٸكتەپ» الماق پا?» – دەگەن ساۋالداردى كٶتەرەدٸ باسىلىم.
Minval ەسكە سالعانداي, تاريحتا ەزەربايجان حالقىن سٸبٸر مەن قازاقستانعا جاپپاي جەر اۋدارۋ جوسپارى راسىمەن بولعان. سوندا مەسكەۋ ەسكٸ جوسپاردى قايتا تٸرٸلتۋدٸ ويلاستىرىپ وتىر ما دەگەن كٷدٸك بار.
«ولاي بولسا, حالىقارالىق قۇقىق پەن ەكٸجاقتى قاۋٸپسٸزدٸك كەپٸلدٸكتەرٸن ەشكٸم جويعان جوق ەكەنٸن ەسكەرتە كەتەيٸك. قازٸر 1920 نەمەسە 1992 جىل ەمەس. ەزەربايجان – تەۋەلسٸز, ەگەمەندٸگٸن قورعاپ قالعان مەملەكەت. ەندەشە, XI وككۋپاتسييالىق ارمييانىڭ ەدٸستەرٸمەن ەرەكەت ەتۋ ەندٸ مٷمكٸن ەمەس. مۇنى «كيەۆتٸ ٷش كٷندە الۋ» جوسپارىنىڭ كٷيرەۋٸ مەن ارمەنييانى رەسەي قارۋ-جاراعىمەن تولتىرىپ باستاعان «جاڭا اۋماقتار ٷشٸن جاڭا سوعىستىڭ» نەتيجەسٸنەن دە اڭعارۋعا بولادى», – دەپ قورىتىندىلايدى باسىلىم.
