ونلاين وقىتۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن قيىندىقتارى
دەگەنمەن جاسى ەگدەلەۋ, كومپيۋتەردٸ تەرەڭ مەڭگەرمەگەن ۇستازدارىمىزعا قيىندىقتار تۋعىزدى. بٸز ولارمەن ارنايى ساباقتار ٶتكٸزدٸك. ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرٸنٸڭ 70 پايىزدان استامى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. ولار بٸزدٸڭ جٷيەگە كٸرۋ كەزٸندە, كەيبٸر اۋىلداردا ينتەرنەت ٶتە ناشار بولعاندىقتان, برشاما قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلدٸ. ستۋدەنتتەر وتباسىلارى كومپيۋتەرمەن نە نوۋتبۋكپەن تولىق قامتاماسىز ەتٸلمەگەن. دەگەنمەن بٸزدٸڭ جٷيەلەرگە گادجەتتەرمەن موبيلدٸ بايلانىس ارقىلى كٸرۋ ٷشٸن ارنايى باعدارلاما جاساعانىمىزدىڭ ارقاسىندا بۇل جەردە دە تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولىن تاپتىق. بۇل كەزدەگٸ بٸزدٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ ماقساتىمىز - ستۋدەنتتەردٸ تولىققاندى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸمەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە بٸلٸمنٸڭ ساپاسىن تٶمەندەتٸپ الماۋ بولاتىن. بٸردەن قاشىقتان وقۋ جٷيەسٸنە كٶشۋ بٸلٸم ساپاسىنا كەرٸ ەسەر ەتپەدٸ دەۋ قيىن. ٶيتكەنٸ اياقاستىنان بولعان جاعدايدا بەتپە-بەت بٸلٸم بەرۋدٸ جالعاستىرۋ قيىن بولدى. ۇستازدارىمىز تٸپتٸ ۋاقىتپەن ساناسپاي كٷنٸ-تٷنٸ جۇمىس ٸستەدٸ. ٶيتكەنٸ ستۋدەنتتەردٸڭ سۇراقتارى كەز كەلگەن ۋاقىتتا پايدا بولىپ, تاپسىرما ورىنداۋدا قيىندىقتار تۋىنداپ جاتتى. دەگەنمەن بٸز ستۋدەنتتەردٸڭ ٶزدەرٸنە قويىلعان تالاپتاردىڭ بەرٸن ورىنداۋىن قامتاماسىز ەتتٸك.
قازٸرگٸ تاڭدا «پاندەمييادان كەيٸن قالاي بولادى? ستۋدەنتتەر اۋديتوريياعا قايتا كەلە مە? ەلدە, قاشىقتان وقۋ جٷيەسٸندە قالا ما?» دەگەن باستى سۇراق تۋىنداپ وتىر. ەرينە, الداعى ۋاقىتتا قاشىقتان وقىتۋدىڭ ورنى دا, مەرتەبەسٸ دە ارتادى. دەگەنمەن ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن مەكتەپتەر بٸلٸم ورداسى رەتٸندە ساقتالىپ قالادى. ٶيتكەنٸ ستۋدەنتتەردٸڭ نەگٸزگٸ بٸلٸمدٸ الاتىن, ازامات رەتٸندە قالىپتاساتىن, ەلەۋمەتتٸك جاعىنان داميتىن جەرٸ - وسى وقۋ ورىندارى. ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ مەدەنيەتٸ, بٸلٸم بەرۋ ورتاسىنىڭ مەدەني نەمەسە پسيحولوگييالىق جاعىنان ەسەرٸن قاشىقتان وقىتۋ بەرە المايدى. تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە ستۋدەنتتەرمەن بٸرنەشە رەت ونلاين كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸم. ولاردىڭ ەڭ باستى سۇراعى: «اعاي, ۋنيۆەرسيتەتكە قاشان قايتامىز?» بولدى. ولار ۇستازدارىمەن تٸكەلەي جۇمىس ٸستەگەننٸڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنٸن جاقسى تٷسٸندٸ.
قاشىقتان وقىتۋدىڭ دا ٶزٸندٸك وڭتايلى تۇستارى بار. ستۋدەنتتەردٸ اۋديتورييادا ساباقتارمەن وتىرعىزباي, كٶپتەگەن نەرسەلەردٸ قاشىقتان بەرۋگە, سٶيتٸپ جاڭا يدەيا رەتٸندە ايتىلىپ جٷرگەن blended learning - ارالاس وقىتۋدى ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك تۋىپ جاتىر. بۇل جاعدايدا پراكتيكالىق وقىتۋدى كٶبەيتۋٸمٸزگە بولادى. مىسالى, ۋنيۆەرسيتەتتە IV كۋرس ستۋدەنتتەرٸن جىل بويى تٶرت كٷن مەكتەپتەرگە پراكتيكاعا جٸبەرٸپ, ەكٸ كٷن ۋنيۆەرسيتەتتە تەورييالىق بٸلٸم الاتىن جٷيە ەنگٸزگەنبٸز. ەندٸ ستۋدەنتتەر پراكتيكا كەزٸندە ۋنيۆەرسيتەتكە كەلمەي-اق, قاشىقتان تاپسىرمالارىن ورىندايتىن جٷيەگە كٶشتٸ. سوندا ستۋدەنتتەر ۋنيۆەرسيتەتكە جىل باسىندا, سوسىن ورتاسىندا بٸر اپتادان كەلٸپ, سول ۋاقىتتا تاپسىرمالار مەن ارالىق باقىلاۋلاردى ورىندايدى جەنە سەمەستردٸڭ سوڭىندا سەسسييا تاپسىرۋعا كەلەدٸ. باسقا ۋاقىتتا تەك پراكتيكادا جٷرەدٸ.
الداعى ۋاقىتتا بٸلٸم بەرۋدە دەستٷرلٸ ەدٸسكە قوسىمشا قاشىقتان وقىتۋدى دا پايدالانعىمىز كەلەدٸ. بۇل ەدٸس ستۋدەنتتەردٸڭ ٶزٸندٸك جۇمىستارىنىڭ ماڭىزىن, جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىردى. بۇرىنعىداي توپپەن بٸرگە جٷرٸپ تاپسىرمالارىن ورىندايتىن جاعداي جوق, ەركٸم ٶزٸ ٷشٸن جاۋاپ بەرەدٸ. ستۋدەنتتەر ٶز بەتٸنشە بٸلٸم الۋعا, ٶزٸن-ٶزٸ دامىتۋعا بەيٸمدەلەدٸ. قاشىقتان وقىتۋدىڭ كٶپ مٷمكٸندٸكتەرٸ بار. بۇل ەلەمدٸك ٷزدٸك تەجٸريبەلەردٸ الۋدىڭ جاقسى جولى ەكەن. ٶتكەن جىلى 6-7 ەلدٸڭ عالىمدارى بٸرٸگٸپ, كونفەرەنتسييا ٶتكٸزدٸك. ولار ٶز وي-پٸكٸرلەرٸ مەن عىلىمي جەتٸستٸكتەرٸن ورتاعا سالدى. بۇرىن مۇنداي كونفەرەنتسييالاردى ٶتكٸزۋ ٷشٸن بٸر ەلدە جينالىپ, بٸرٸ كەلٸپ, ەكٸنشٸسٸ جەكە جاعدايىنا بايلانىستى قاتىسا الماي قالىپ جاتاتىن. قازٸر بەلگٸلٸ بٸر تاقىرىپتى بەلگٸلەپ, بٸرەر ساعاتتىڭ ٸشٸندە ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ كەزدەسۋلەر ٶتكٸزٸپ جاتىرمىز. بەينەكونفەرەنتسييالاردىڭ مٷمكٸندٸگٸ زور ەكەنٸنە كٶزٸمٸز جەتٸپ وتىر, ونى الداعى ۋاقىتتا كەڭٸنەن پايدالاناتىن بولامىز.
تاكير بالىقباەۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى, پروفەسسور.
