Bul kitaptan ne bile alasyz?
Kitapta balany erte jastan durys damytýdyń negizi týraly aitylǵan. Búgingi zamanǵa beiim etip ósirý úshin ne qajettiligin baiandaidy. Bala tárbiesinde ana men áke qandai ról oinaitynyn túisinesiz. Sábige qansha ýaqyt bólý kerektigin túsinesiz. Birge ýaqyt ótkizýden qandai tabystarǵa qol jetkizýge bolatynyn bilesiz.
Masarý Ibýka, Japoniia
Avtor týraly
Kitaptyń avtory bilim berý men bala damytý salasynyń mamany emes. Sondyqtan onyń oiynda standartty teoriialarmen qamtylatyn shekteýler joq.
Avtor «Sony» firmasynyń negizin salýshylardyń biri. Japon elin tyǵyryqtan alyp shyqqandardyń biri.
«Daryndardy oqytý» uiymynyń direktory jáne Erte jastan damytý qaýymdastyǵy direktorynyń mindetin atqarýshy.
Kitap avtory Masarý Ibýkanyń urany: balaǵa bári baǵynady degenge saiady. Keide eresek adamdar jańa bir salany igergende baryn salady, biraq odan esh nátije shyǵara almaýy da múmkin. Úsh jasar balaǵa qarasaq, ol qysqa merzim ishinde uzaq jol júrip ótedi. Bar yntasymen tái-táilaidy. Alǵash ret sóilep úirenedi. Odan basqa nárseni de ońai meńgeredi. Mysaly, saz aspabynda oinaýdy.
Kitap avtory óziniń ózgeshe Erte jastan damytý Japon qaýymdastyǵyn ashqan. Sol jerde balanyń úsh jasqa deiingi barlyq qyr-syryn tolyqqandy zertteidi.
Negizgi ideialary:
Mańyzdy ýaqyt
Qabilet pen minez adamnyń týa bitti qasieti degen pikir qalyptasqan. Eger sen aqyldy bolyp týsań, aqyldy bolyp ótpeksiń. Eger aqyldy bolmasań, baǵyń janbaǵany. Avtor balanyń mi fiziologiiasynyń erekshelikteri men sábi psihologiiasynyń ózgesheligin tereń zerttep, balanyń sanasyn damytý kilti úsh jasqa deiingi ómir tanýdaǵy jeke tájiribesi ekendigin tujyrymdaǵan. Ata-ana balany damytýdyń negizgi merzimi bala baqshadaǵy ýaqyt dep esepteidi. Al, Masarý Ibýkanyń pikirinshe, balabaqshada tárbieleý óte kesh. Ár bala jaqsy oqi alady, ol tek oqytý tásiline bailanysty.
Damýynda artta qalýshylyǵy bar balaǵa erte jastan-aq túk shyqpaidy dep aitady. Olar árip tanyp, qolyna qalam ustasa da jetkilikti dep eseptelinedi. Biraq doktor Shinichi Sýzýkidiń tájiribesi kórsetkendei, tipti mundai balalar da tolyqqandy bilim alyp shyǵýǵa qabiletti.
Sábidiń shamasy nege jetedi?
Erte jastan damytý kileń dana tárbieleýdi maqsat etpeidi. Bastysy, bala qoǵamda ózin jeńil sezinse bolǵany. Kishkentai kúninen kóp til bilý san alýan adamdarmen tez til tabysýǵa ikemdeidi. Jańa mádenietterdi túsinýge qolaily. Mundaǵy maqsat ekstra-klass deńgeiindegi lingvistti tárbieleý emes, tanymy keń bilimdi adam qalyptastyrý.
Barlyq adam birdei bolyp týady. Eger týabitti kemistigi bolmasa. Tárbie balańyzdyń qandai bolatynyn anyqtaidy.
Midyń qurylymy úsh jasqa taman qalyptasady. Náresteniń kóptegen júike jasýshalary qosylmaǵan kúiinde bolady. Ýaqyt óte kele olar birigip, óte myqty bailanys ornatady. Úsh jasta barlyq negiz qalyptasady. Úsh jastan keiin eshteńe úiretýdiń qajeti joq degen sóz emes. Bul úsh jasqa deiin balańyzǵa kóbirek úiretip, bererińizdi berip qalý kerek degen sóz.
Bastapqy birinshi jyly balaǵa kóbirek bilim berý mańyzdy. Tájiribe kórsetkendei, kóp bilim berý bala sanasyna keri áser etý qaýpi bar, degenmen balany erkindikte qaldyryp, eshteńe úiretpeý de esh nátijege jetkizbeidi deidi psihologtar. Óz náresteńizge meilinshe yqtiiatty túrde satylap bilim berýdi josparlaý kerek. Balaǵa yńǵaily, oinaý túrinde jeńil jetkizýge tyrysý kerek.
Kishkentai balanyń zattardy sulbasyna qarap ajyrata alatyn qabileti eren. Sondyqtan olardyń bilim alýyn keiipteý, beineleý túrinde ótkizgen jaqsy. Balalar abstraktili oilai almaidy. Olar «9» degen sandy da uqpaýy múmkin. Esesine kerik qandai, túlki qandai bolatynyn tez ajyratady. Qalai jazylatynyn da ońai jattap alady. Nárestelik shaǵynan áýezdi jaqsy tanidy. Zertteýler bes ailyq náresteniń ózindik saz tańdaý qabileti baryn kórsetken. Balalar klassikalyq sazdy jaqsy qabyldaityny anyqtalǵan.
Balaǵa ne paidaly?
Taǵy bir tamasha zertteý, bir jasqa deiingi balany júzip úiretýge bolady. Júrýdi úiretýden qiyn emes dep paiymdaidy avtor. Úsh jasqa deiingi balaǵa kez kelgen aqparatty este saqtaý ońai. Eń bastysy, ol balaǵa qyzyqty bolýy kerek. Al, ol úshin qansha kúsh-qýat jumsaýy mańyzdy emes.
Erte oqytý baladan dana jasap shyǵarýdy maqsat etpeidi. Sábi ne istei alady: sýretke qarap zatty taný, ándi sazynan aiyrý, bir jasqa deiingi sábidi júzýge úiretýge bolady, úsh jasqa deiingi búldirshin kez kelgen aqparatty qiyndyqsyz este saqtaidy.
Erte jastaǵy tájiribe áseri
Balanyń qandai adam bolatyny onyń ainalasyndaǵy adamdarǵa bailanysty. Ata tek degen odan keiingi áser etýshi janama faktor. Dárigerdiń balasy tek dáriger bolyp qalmaidy. Jarlynyń balasy da jarly bolyp qalýǵa tiis degen qaǵida joq. Mamandyq pen áke-shesheniń qabileti balanyń qandai bolyp erjetýine tikelei áser etpeidi. Ádette ata-ana ata tektiń mańyzyna zor mán beredi. Mysaly, áke men sheshe de sportsmen bolsa, jurttyń bári ekeýiniń balasy júz paiyz sportsmen bolady dep topshylaidy. Biraq balany jastaiynan sportqa baýlymasa, olai bolmai shyǵýy da múmkin. Balanyń teginde sporttyq qabilet bolmasa da, ony erte jastan sportqa daǵdylandyryp, jattyqtyrsa, onda ol myqty sportsmen bolýy da yqtimal.
«Bir qumalaq bir qaryn maidy shiritedi».
Úsh jasqa deiin bala eshteńe túsinbeidi dep oilaimyz. Onyń kózinshe ne jasaǵymyz kelse sony istep, ne aitqymyz kelse erkimizde bolady. Biraq bala túisikpen bárin qabyldaidy. Sosyn eseie kele sábi kúninde tanysqan sóileý máneri men ózin ustaý áreketin naqty kórsetedi. Sondyqtan ainalańyzda beipil sóileitin adam bolsa, balańyzdyń kenetten boqtap sóileýine esh tańdanbańyz.
Siz ózińizdiń bir jasyńyzdy eske túsire alasyz ba? Júz adamnyń toqsany joq dep jaýap bereri sózsiz. Barlyq estelikter úlkenderdiń aitqan áńgimelerinen alynady. Biraq eger kishkentai kezińizde kóp tildi qatar úirenip, sosyn tek óz tilińizde ǵana sóilep ketseńiz ózge tildi umytqandai bolasyz. Al, bir kúni aiaq astynan sol úirenip umytqan tildik ortaǵa túsip qalsańyz, este joq sózder ózinen ózi kókiregińizde sairap ketedi. Sondyqtan balanyń sanasyna kóp túrli bilim quiýǵa tyrysyńyz. Olardyń «irgetasy» soǵurlym myqty bola túsedi. Munyń barlyǵy balańyzǵa keleshekte qajet bolady.
Tárbie ustanymdary
Eger bala meilinshe tynysh ári sabyrly ortada ósýi kerek, bólme bir tústi qaptamamen japsyrylýy tiis, eshqandai alýandylyqtyń qajeti joq, qatty dybystar balanyń mazasyn almaǵany jón dep oilasańyz, balanyń damýyn tejeisiz. Týmysynan san alýan tústiń ortasynda, aiǵai-shýdy estip ósken bala «jylyjaida» tárbielengen qurdastarynan áldeqaida tez damityny dáleldengen. Ainalasyn ashyq túster qorshap, shýly ortada ósken balalar tynyshtyqta ósken úikúshik baladan anaǵurlym zerek bolady, ári tez jetiledi.
Týa salysymen sábiińizdiń ainalasyn keremet degen dúnielermen kómkerińiz. Sábiińiz tek jaqsy, sapaly ánderdi tyńdasyn. Adam balasy salǵan eń ádemi sýretterdi kórip óssin. Ónerge degen mahabbatty qanyna sińirý arqyly balańyzǵa álemdi tanýǵa, jaqsy men jamandy ajyratýǵa múmkindik beresiz.
Bir istegi jetistik ekinshi bir saladaǵy biikti baǵyndyrýǵa bastaidy. Bóbegińizge ózi qalaǵan birneshe salany qatar meńgerýge múmkindik berińiz, sonda onyń boiynda iskerlik qasietin damytasyz.
Jaqyndyqtyń paidasy
Sábidiń tárbiesi men jetilýinde eshbir birkelki ereje men retsepti joq. Ár ata-ana óz balasynyń ereksheligine qarai onyń damýyna ne qajet ekenin anyqtap otyrýy kerek.
Balańyzdy qolǵa jii alyńyz. El ishinde balany qolǵa ala berseń, jylap júrip degenin istetedi degen pikir bar. Alaida, balany jylatyp ózimen ózin qaldyrý oǵan áldeqaida kóp ziian tigizýi múmkin. Neǵurlym kóbirek qolǵa alsańyz, soǵurlym ashyq bolyp ósýge qulshynysy eselenedi.
Balany qoinyńa alyp jatý durys emes deýshilerge. Áke-sheshemen jatyp úirengen balany jeke jatqyzý qiynǵa túsedi deidi. Biraq bul jaǵdaiǵa basqasha da qaraýǵa bolady. Kúni boiǵy kúiki tirlikten sharshap kelip, qoinyńyzǵa balańyzdy alyp uiyqtap ketseńiz, janyńyz tynyǵyp, rýhani tepe teńdikke qol jetkizesiz. Bala da solai. Aralaryńyzda tyǵyz ári ystyq qarym-qatynas ornyǵady.
Sábige kóp sóileńiz, áńgimelesýdi ádetke ainaldyryńyz. Kúnine bir saǵat bólip sóilesýdiń ózi balanyń bir jasqa deiin tiliniń erte shyǵýyna ákeledi. Al, balamen birge oinap, onymen kóbirek sóilesý budan da zor nátije bererin eskerseńiz, ne bolmaq?
Balanyń tilinde saqaýlanyp sóileýdiń qajeti joq. Basqasha túsinbeidi dep oilamańyz. Ol bárin túsinedi. Tek onyń sóileý máneri jetilip bolmaǵan. Sondyqtan óz qalaýynsha oiyn jetkize bilmeidi. Sábiińizdi durys ári ádemi sóileý múmkindiginen aiyrmańyz.
Balanyń durys jetilýindegi basty qaǵidanyń biri áke-shesheniń ózara syilastyǵy. Sábiim áli kishkentai, eshteńe sezbeidi dep oilaýyńyz múmkin. Bálkim ol urys-keris kezinde aitylǵan sózdiń maǵynasyn túsinbes, biraq ol negativti energiiany sezedi. Bul onyń janyn jaralaidy.
Ákesi anasymen qatar júrýi kerek. Sábidiń tárbiesinde anasy kóp ról atqaratyny túsinikti. Biraq bala anasyna da, ákesine de birdei zárý. Sondyqtan ýaqyt taýyp, otbasy músheleriniń barlyǵy birge ótkizetin tolyqqandy sátterdi kóbeitińiz.
Bala ózge balamen aralasýy kerek. Áleýmettený eresekter úshin qandai mańyzdy bolsa, bala úshin de sondai mándi. Ózara aralasyp, sóilesip balalar ózgeni sezinýdi úirenedi. Basqa balalarmen oinap, aralasyp, birge damýǵa múmkindik týdyryńyz. Bul ári paidaly, ári qyzyqty!
Urysý – ujymdaǵy ómirdiń alǵashqy sabaǵy. Oiynshyq, átkenshekke qatysty balalar arasynda jii shý shyǵyp turady. Urysý balaǵa keshirimdi bolýdy nemese degenine jetýdi úiretedi. Sebepsiz urys bolmaidy. Ózgelermen urystyń dep balany sógýge bolmaidy. Bul da ózindik ómir mektebi. Ony ótpese bala tuiyq, basqalarmen aralasqa daiyn bolmai shyǵady.
Tártipke baýlý men talpyný
Balaǵa birdeńe istetkizý úshin, eń durysy, onyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrý. Sabaq oqy dep kúnde májbúrleýińiz múmkin. Tipti kúsh qoldanýyńyzda yqtimal. Biraq munymen bala sabaqty jaqsy kórip ketpeidi. Kerisinshe, jek kórip ketýi kádik. Ata-ananyń mindeti – oqýǵa, ainalany tanýǵa degen balasynyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrý. Ol kúndelikti jaýlasýǵa ulaspaýy kerek.
Sábi neniń jaqsy, neniń jaman ekenin uǵynbaidy. Oǵan qyzyq nárseniń barlyǵy jaqsy, qyzyq emestiń barlyǵy jaman. Ony maqtasa, onda jaqsy bolǵany. Uryssa, jaman nárse jasaǵany dep túsinedi. Bastapqyda bala jaman nárse jasaǵany úshin nege ursatynyn túsine almai dal bolady. Bul onyń kóńil-kúiin túsiredi. Eresek adam ózi neni jaqsy dep bilse, neni jaman dese, sony balasyna tańady, óziniń túsinigin japsyrady. Balańyzdyń qabileti sizdiń maqtaý men urysýdy qalai qoldanýyńyzǵa bailanysty soǵan tikelei proportsionaldy túrde damidy. «Qaitalaý – bilim anasy» demekshi, balaǵa bul maqaldyń bereri kóp. Qyzyǵýshylyq jetilýge degen erik pen talpynysty týdyrady. Bir ertegini birneshe ret oqyp berseńiz, balanyń sol ertegini ózi oqýǵa yntasy artady. Sóitip, oǵan árip úiretýge bolady.
Maqtaý men jazalaýdy óte abailap qoldaný kerek. Birdeńeni durys jasamaǵan balany kórsek, birden «bolmaidy» dep zekimiz. Biraq balaǵa bulai jasatqan sebep bar ǵoi. Ol eresekterge uqsaý úshin osylai jasaidy. Urysyp, tyiym salmas buryn, durys jasaýdy kórsetý kerek. Kei jaǵdaida árine ózińizdikin dáleldep, tipti jazalaý da kerek bolady. Tek onyń bárin shekten shyǵaryp almaý óte mańyzdy.
Bala qiialy shyǵarmashylyq qabiletti damytady. Balaǵa ózinshe qiialdaýǵa múmkindik berińiz. Ózińizdiń qalaýyńyzdy aityp, tyqpalai bermeńiz. Sonda ǵana shyǵarmashyl adam tárbielep shyǵarasyz.
Balanyń túisigin damytyńyz. Túisik – óte kóne sezim. Ony ǵylymi turǵyda túsindirý qiyn. Bóbektiń erte jasta jasaǵan qylyqtary túisikke negizdeledi. Osy týa bitti qasieti bastyǵyp qalmasyn. Sonda siz balańyzdyń óz sezimderine sai bolyp ósýine jol ashasyz.
Jynystyq taqyryptyń barlyǵynda tek shyndyqty aityńyz. Eger belgili bir jasqa kelmegen balaǵa tósek qarym-qatynasy týraly aitý erterek deseńiz, qateleskenińiz. Jaýyp, jasqap, úndemei qutylamyn dep jabyq taqyrypqa degen yntasyn arttyrasyz. Tek balanyń osy taqyrypqa degen qyzyǵýshylyǵyn ósiresiz. Balaǵa áiel men erkektiń aiyrmashylyǵyn, bala qaidan paida bolatynyn aityp túsindirý kerek. Siz aitqan aqparattyń shynaiy, eshbir qospasyz ekenine senýi qajet. Aitqan kezde óte salmaqty, saliqaly qalpyńyzdy saqtańyz.
Minezdi sábi kezden tárbieleý
Saz aspaptarynda oinaý nazardy jinaqtaý qabiletin jetildiredi. Mýzykamen shuǵyldanatyn balalar ádette jinaqy, tártipti keledi. Kei adam olardyń áke-sheshesi táýlik boiy jon arqasynda qaqiyp turatyn shyǵar dep te oilaidy. Is júzinde olai emes. Eger saz aspabynda oinaý balaǵa qyzyq bolsa, ol bar yntasymen oinap úirenedi. Al, jinaqylyq balaǵa keleshek ómirinde óte kerek: ol kez kelgen jumysty áp-sátte oryndap tastaidy, jinaqylyǵy joq adamǵa qaraǵanda áldeqaida jyldam bitiredi. Árine, mundai adamdarǵa oqý, bilim alý da ońai tiedi. Erte jastan jetildirý kóshbasshylyq qabiletterdi de damytady. Kóptegen eresekter balanyń kóshbasshylyq qabiletin belgili bir jasta damytýǵa bolady dep esepteidi. Balasyna erte jastan kóńil bólgen ata-ana onyń óz qurdastarynyń ortasynda kóshbasshy bolýyna qol jetkizedi.
Balanyń este saqtaý qabiletin jattyqtyryńyz. Úsh jasqa deiin bala eki júzge deiin qysqa taqpaqtardy este saqtai alady. Biraq jadyny tutasymen qoldanbasa, balanyń múmkindigi tolyq ashylmai qalýy ǵajap emes.
Bala jasaǵan isinen lázzat alýy kerek. Iaǵni, oǵan unaityn taqpaqty jattatý paidaly. Sonda ol bir-eki qaitalaýdan jattap alady.9,Shyǵarmashylyq pen qabilet
9. Balańyzdyń qolyna qaryndashty neǵurlym erte ustatyńyz. Segiz ailyq shamasynda sábi qaryndashty óte qatty ustai alady. Biraq qaǵaz berseńiz, sýret salyp ketpeitini anyq. Qaǵazdy jyrtyp, qolyndaǵy qaryndashpen ústel ústine, qabyrǵaǵa sýret sala bastaidy. Degenmen, bul balańyzdyń ózin kórsetýi. Bala erkin oinap, sýret sala alatyn jaǵdai jasańyz. Bul onyń shyǵarmashylyq qabiletin asha túsedi. Qalypty aq qaǵazǵa sýret salý – qalypty adam tárbieleý. Balaǵa aq qaǵaz ben qaryndash berip, sýret sal deseńiz, siz ony stereotip pen qalypqa qamap qoiasyz. Balaǵa úlken qaǵaz berińiz. Sonyń ústine oiyna kelgenin istesin. Eshbir shekteýsiz.
Balańyzdyń qalyptan tys oilaý deńgeiin damytqyńyz kelse, kóp oiynshyq ápermeńiz. Oiynshyqtyń kóp bolýy bala nazarynyń shashyrańqy bolýyna áser etedi. Balanyń bir nemese eki oiynshyǵy bolsyn. Esesine ol sol eki oiynshyqpen túrli oiyn oinaidy. Bala degen eski ydysty da aidahardyń apanyna ainaldyryp oinai alady. Bolmasa hanshaiymǵa úi jasaidy. Qiial ushqyrlyǵyna ashyq keńistik berińiz.
Balaǵa qaýipti degen nárselerdi tyǵa berý shart emes. Siz balaǵa qaýip tóndiretin zattardan ony qorǵaǵyńyz keledi. Biraq osy tyiym salynǵan zattar oǵan neni qolǵa alýǵa bolatynyn, bolmaitynyn úiretedi ǵoi. Montessori júiesi basqasha úiretedi. Balaǵa qyzyq bolǵan nárseniń bárin ustatyp kórińiz. Olar ár túrli pishinde, túrli zattan jasalǵan bolsyn. Sonda bala bul ómir týraly erterek bile bastaidy.
Balaǵa oiynshyq almas buryn olardy ózi qurastyra alatynyna nazar salyńyz. Balanyń osy zatqa degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrasyz. Ony tanýǵa degen yntasyn kúsheitip jáne qurastyrýdaǵy jetistiginen rahat alady.
Somdaý, qaǵazdan oiý qiiý, túrli haiýandardy qaǵazben búktep jasaý – balany damytady, ári bular eń qoljetimdi tásilder sanatynda. Segiz ailyq sábige ermeksaz nemese topyraq berińizshi, ol odan bir nárse jasap shyǵara almas. Biraq qolǵa alsa, myjysa topyraq túrin, pishinin ózgertetinin baiqaidy. Qaǵaz myjylyp, jyrtylyp qalatynyn kóredi. Joǵaryda aitylǵannyń barlyǵyn erte jastan baiqap kórgen balalar mundai múmkindigi bolmaǵan qatarlastarynan áldeqaida jyldam, shiraq keledi.
Rólge bólinip oinaý balanyń shyǵarmashylyq qabiletin jetildire túsedi. Qai adam bala kúninide sahnadan Djýlette bolǵysy kelmedi? Ásirese, óte kishkentai kezde kópshilik nazaryn ózine aýdartqysy keledi. Balańyzdy kórkem úiirmege berip, ról somdaýǵa múmkindik berińiz. Eseie kele ol kópshilik aldynda qysylmai sóilei alatyn bolady. Bul mańyzy zor qabilet.
Balaǵa jaiaý júrý qajet. Kóptegen ata-analar asyǵyp júrip, balaǵa óziniń júrýine múmkindik bermei, súirelei jóneledi. Al, jaiaý júrý midyń belsendigin arttyrady, balanyń dene bitimin ósiredi, psihologiialyq qalybyn turaqtandyrady. Bálkim, balanyń óziniń júrip-turýyna múmkindik bergen abzal bolar?
Bala úshin oiyn men jumystyń maǵynasy birdei. Eresek adamǵa jumys belgili bir nátije berýi kerek. Al, bala úshin jalpy úderis mańyzdy. Balańyz úi jinaýda kómekshińiz bolsyn. Qarapaiym turmystyq zattardy jasai júrip, úderiske durys nazar salýdy úirenip, jasaǵan isine jaýapty bolýǵa daǵdylanady.
10. Neden qashpaý kerek? Keleshekke kózqaras...
Erte jastan damytý – balabaqshaǵa daiarlyq emes. Zamanaýi bilim júiesi jetilmegen. Ol tek emtihanǵa daiyndap, jaqsy baǵa alýǵa ǵana jeteleidi. Al, balaǵa bilim berý mańyzdy. Erte jastan tárbieleý balanyń mektepte esh qinalmai oqýyna kómektesedi.
Balaǵa qaýipti degen nárselerdi tyǵa berý shart emes. Siz balaǵa qaýip tóndiretin zattardan ony qorǵaǵyńyz keledi. Biraq osy tyiym salynǵan zattar oǵan neni qolǵa alýǵa bolatynyn, bolmaitynyn úiretedi ǵoi. Montessori júiesi basqasha úiretedi. Balaǵa qyzyq bolǵan nárseniń bárin ustatyp kórińiz. Olar ár túrli pishinde, túrli zattan jasalǵan bolsyn. Sonda bala bul ómir týraly erterek bile bastaidy.
Balany shektep jáne tyiyp ósirmeńiz. Ony qamqorlyq pen mahabbatqa bólep tárbieleńiz. Sizdiń balańyz úshin siz eń basty ustazsyz. Ári siz oǵan kez kelgen zamanaýi muǵalimnen artyq bilim bere alasyz. Balany erte jastan tárbieleý anasynyń, balanyń ainalasyndaǵy ózge de adamdardyń oilylyǵyna bailanysty.
Bala ata-ananyń menshigi emes. «Balam injener bolsa eken», « qyzym mýzykant bolsa eken» degen lebizderdi tym jii estimiz. Munyń barlyǵy bizdiń oi-tanymymyz ben tilekterimizdi kórsetedi. Biraq ol degenińiz balanyń qalaýy men tilegin aiaq asty etý degen sóz. Bala – basy bútin bólek adam, óziniń ómirlik jolyn ózi tańdaýǵa quqyly. Al, ata-ana tek kómekshi. Olar óz balasyna biik belesterdi baǵyndyrý jolynda joldas bolady.
Senim — adamzat balasyn alǵa súirep kele jatqan kúsh. Balany ózge adamǵa senýge úiretý kerek. Sonda ǵana búkil álemde beibitshilik ornaidy.
Yqshamdap aýdarǵan Shynar ÁBILDÁ
