Aigúl qaryndasymyzdyń sózderi ultqa janashyr sipatta bolǵanmen, shyndyqqa janaspaityn tusy kóp. Sondyqtan posttaryndaǵy mátinge qatty mán berip júrgen joqpyn. Daýsy jýan shyǵyp jatqanymen, joly jińishke qaryndasym ǵoi. Meni basqa nárse alańdatady, basqa nárse oilandyrady.
Osyndai qarakózderimizdiń tolyq zerttemegen, ózine aidai aiqyn bolmaǵan taqyryptarmen júikesi sharshap, jurtqa jan aiqaiyn jetkize almai jabyǵyp júrgenine biz, erkekter kinálimiz-aý.
O zamanda bu zaman, qazaq qyz balasyn qashan qoǵamnyń talqysyna tastap qoiyp edi?!
Baiǵyzdai ulytyp, baqadai shýlatyp daýryqqan daýly iske qyz balasyn jumsap pa edi? Borbailatyp shapqyzyp, boz ingendei yńyrantyp, boqtasań da qaitpa dep jaǵa jyrtysqan janjaldyń basyna aparýshy ma edi? "Qylysh qynyn joǵaltsa, qol kesedi, qyz qylyǵyn joǵaltsa, jol kesedi!"
Másele Aigúlde emes, másele sheshetin erkektiń azaiǵanynda, mámile jasaityn erdiń maidalanǵandyǵynda. Qyzyn qylyqty qylyp ósirip, minezin jibektei qylyp qulpyrtatyn ákeniń tapshylyǵynda. Qaryndasyn alaqanǵa sap aialaityn, kóptiń kóztúrtkisinen qyzǵanyp, kóńiline kirbiń shaldyrmai qamqor bolatyn aǵalardyń joǵalǵandyǵynda.
Erkektiń bári tý ustap tursa, arýlar atynyń shylbyryn ýystap turmas pa edi? Erkek bitken qoǵamnyń jyrtyǵyna jamaý bop júrse, arýlar úide maxabbatqa alaý bop júrmes pe edi? Nege deseńiz, biz qyzdarymyzdyń tolyqqandy júregi tynyshtyq taýyp, sengen azamaty sertinen taimai, ár kúni shattyqqa toly shadyman ómirmen qamtamasyz ete almai jatyrmyz. Eger er azamattar arýyn alaqanǵa salyp, minin emes, minezin baǵyp, qasietin qairaqtai janyp, energiiasyn jaqsy iske jaǵyp otyrsa, bilegin sybanyp daý izdeitin, jaǵasyn jyrtyp jaý izdeitin áiel balasy qalmas edi.
Názik qyzdardyń munshalyqty beti ashylyp, tili qyshymas edi. Ártúrli beiádep sózder normaǵa ainalmas edi.
Jandaishap jurttyń "bárekeldisine" arbalmas edi. Biz, erkekter kinálimiz. Arýlarymyzdy ashyndyrǵan da, arlylarymyzdy sheshindirgen de ózimiz. "Ái" deitin áje tabylsa da, "Qoi" deitin qoja bola almai júrmiz. Sosyn kimge, ne dep renjimiz? Árine "betten alady", búldirshin kezde bedelińdi kórsete almasań. Árine "tóske shabady" tórkindep keletindei tór taýyp bere almasań. Qarakózderge qamqor bolar, sharapatymen shalqar bolar er azamattardyń azdyǵy, qyz bop kiinip, qyz bop sóileitinderdiń ezdigi – eń úlken qasiretimiz. Iá, qazaqta "etegin túrip jaýǵa shapqan, eriniń búrip alǵa shapqan" batyr qyzdar kóp bolǵan. Eldiń basyn biriktirip, jurtty uiystyrǵan dana, aqyldy analar da az bolmaǵan. Kei arýdyń esimimen bekerge taipanyń aty atalyp, rýdyń nyspysy bekitilmegen. Hanǵa qadiri ótken, tipti, Paiǵambarǵa (S.Ǵ.S.) aqyl aitqan adal jarlar da bolǵan. Men qyz balanyń qoǵamdyq deńgeide qyzmet etip, eldik problemaǵa ún qosqanyna qarsy emespin. Biraq bilmeitin jerge iz qaldyryp, bilmeitin adamǵa sóz keltirip, ónbeitin daýdy, óspeitin elge qýǵyzyp, dostan jaý jasap, sybystan daý jasap otyrǵan kezde nalisyń, ne aitaryńdy bilmeisiń.
Sondyqtan Aigúl qaryndasymyz men jaily tolyq bilmegendikten, osylai aityp jatqan shyǵar.
Qazaq aitady ǵoi: «Kisi tanymaǵanyn syilamas», «Kisi – bilmegenniń dushpany» dep. Zańger Aigúl qaryndasymyz jabyqqanǵa járdem beretin, qamyqqannyń kóńilin tabýǵa tyrysatyn qazaqtyń qyzy ǵoi. Jaqsylyq oilap, jany yshqynyp júrgen shyǵar. Aldaǵy ýaqytta biler, tanyr, pikiri ózgerer, oǵan ýaqyt kerek qoi, men oǵan asyǵyp jatqan joqpyn. Ár nárseniń qaiyry bar. Daýlasyp júrgender dos bop jatady. Syilasyp júrgender jaý bop jatady. Ómir ǵoi. Keide qarap turyp, kóshede ashynǵan qyz kórsem, qamqor áke, aialar aǵa bolmaǵanyn sezem, ashylǵan qyz kórsem, "ái" deitin áke, qyzǵanar aǵa joq ekenin sezem. Árkim qol astyndaǵydan jaýapker.
Biz – er azamattar qazaq qyzynyń otbasynda erke, qoǵamda kórkem bolýy úshin, ómirden óz ornyn taýyp, aq shashty áje bolǵansha ádemi minezi, ary men uiaty saqtalýy úshin qam jeýimiz kerek. Qyzdyń ary – erkektiń abyroiy ekenin túsinýimiz kerek!
Muhamedjan Tazabekovtyń
"Qamshy" portalyna bergen suhbatynan úzindi
