Freedom Inside '26

«Rýhani jańǵyrý»: «ASAR» forýmy úsh taraptyń basyn qosty

«Rýhani jańǵyrý»: «ASAR» forýmy úsh taraptyń basyn qosty
Úkimettik emes uiymdar, biznes jáne memlekettiń yntymaqtastyǵynyń damýyna jańa serpin berip, yntymaqtastyqtyń mańyzdy máseleleri talqylaityn «ASAR» ÚEU-biznes-memleket úsh jaqty yntymaqtastyq forýmy «Óńirlerdiń turaqty damýyna jergilikti qoǵamdastyqtardyń qosqan úlesi» taqyryby boiynsha Taldyqorǵan qalasynda ótkizildi.

«ASAR» úsh jaqty seriktestik forýmy «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynyń quramdas bóligi. Jyl saiyn ÚEU biznes pen memleket arasyndaǵy dialog alańyna ainalǵan. Forým jergilikti qoǵamdastyqtyń áleýmettik máselelerdi sheshýde biznes, úkimettik emes sektor jáne memlekettik organdardyń kúsh-jigerin belsendi etýge baǵyttalǵan. Bul baǵyttaǵy jumystardyń alǵa basýyna Memleket basshysynyń «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy oń yqpal etip otyr. Baǵdarlama aiasyndaǵy «Týǵan jer»  jobasy azamattar men ÚEU biznesmenderdi mańyzdy problemalardy sheshýge, ulttyq patriotizmdi damytýǵa jumyldyrady. ÚEU úshin de, biznes úshin de áleýmettik jobalarda  negizgi seriktes memleket ekeni jasyryn emes.



Osyndai maqsatta biyl forým Taldyqorǵan qalasynda uiymdastyryldy.

Alqaly jiynǵa 300-ge jýyq otandyq, halyqaralyq ÚEU, iri biznes qurylymdar, ortalyq jáne memlekettik organdardyń ókilderi men qoǵam qairatkerleri qatysty.  Sonymen birge sarapshylar qaýymdastyǵynyń 13 ókili arnaiy keldi. Onyń 10-y – otandyq, 3-eýi sheteldik mamandar.

Forým barysynda sheberlik sabaǵy, case-study oqytý seminarlary, debattar ótkizilip, «SmartJetysý» oqý-ádistemelik zertteýleri men  pikirtalas otyrysy uiymdastyryldy. Qatysýshylar aýyldy aimaqtardy damytý máselelerin, jergilikti ózin-ózi basqarýdy josparlaý, ÚEU-ǵy zamanaýi basqarýdy óńirlerdiń turaqty damýyndaǵy onyń tiimdi faktory, «Óńirlerge arnalǵan áleýmettik bastamalar», «Jergilikti ózin-ózi basqarý – turaqty damýdyń negizi» jáne «Jergilikti qoǵamdastyq jáne innovatsiia»  siiaqty aýqymdy taqyryptardy  talqylady.

Solardyń biri Bolgariia memleketiniń «Jergilikti ózin-ózi basqarýdy reformalaý» qorynyń sarapshysy da óz oiymen bólisti.

«Ómir ár ýaqytta ár sektordyń belsendiligine muqtaj. Óitkeni ár sektor ózi úshin jumys isteidi. Biraq bári birikpegen soń kóńil kónshiterlik nátije bolmaidy.  Sondyqtan men eki kún boiy munda kelgender ózderine seriktes taýyp, tyń jobanyń mehanizmi men modelin daiyndaidy dep oilaimyn. Men mysaly áriptesterime «Inkliýzivti josparlaýdyń júiesi» atty bolgarlyq úlgini usynamyn. Onym osyndaǵylar úshin tiimdi bolýy múmkin. Men de óz kezeginde qazaqstandyqtardyń ozyq tájiribelerin elime alyp qaitamyn», – deidi Aleksandr Mihailov.

Tiimdi bolyp otyrǵan úsh jaqty seriktestiktiń tiimdi úlgisimen «Qoǵamdyq mańyzy bar bastamalardy damytý» qorynyń menedjeri Tatiana Nemtsan da bólisti.

«Eldegi azamattyq sektorlar búginde asa zor áleýmettik bastamalardy iske asyryp otyr. Elimiz úlken bolǵandyqtan ár óńirde ózine tán sheshimin kútken máseleler bar. Sony osyndai forýmdarda aiqyndap, úsh jaqty birlesken kúshpen alǵa qoiǵan maqsatqa jetýge yqpal etedi», – dedi.

Plenarlyq sessiia jumysyn Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministri Darhan Káletaev ashty.

Ol alǵysózinde  «Almaty oblysy úkimettik emes uiymdar Jergilikti qoǵamdastyq qoryn qurý boiynsha arnaiy joba ázirlegen jáne ony tájiribe júzinde iske asyrǵan elimizdegi alǵashqy óńir»,  dep atap ótti. Sonymen qatar «áleýmettik ideialar platformasynyń» sheńberinde kásipkerlerden qoldaý tapqan jobalarmen tanysty.

Forýmǵa 216 ótinim kelip túsken, onyń ishinen 141 joba iriktelip alyndy. Segiz joba, iaǵni uiymdardyń quny 4,6 mlrd teńge bolatyn tórt joba  kásipkerler tarapynan qoldaýǵa ie bolady. Atap aitqanda, Taldyqorǵan qalalyq «Qamqor» múgedekter qoǵamdyq birlestigi usynǵan «Sheksiz bi», «Qarasai aýdanynan «Balatai» QB-nyń «Murany damytamyz – týrizmdi jáne ózimizdi damytamyz» jobasy, Kerbulaq aýdandyq «Qamqor» múgedekter qoǵamy» QB-nyń «Múmkindigi shekteýli jáne DTsP-men aýyratyn balalarǵa arnalǵan ońaltý ortalyǵy» jobasy jáne Kóksý aýdandyq «Úsh urpaq» QB-nyń «Úsh urpaq» jobasy.



Osy jobalar azamattardyń áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartýǵa jáne turǵyndardyń ózekti máselelerin sheshýge baǵyttalǵan. Mysaly, «Naqty kómek» qoǵamdyq qorynyń jobasy (Jambyl oblysy) múmkindigi shekteýli jandardy piship-tigýge, qolónerge, toqyma isine, quraq ónerine úiretý jáne ári qarai jumysqa ornalastyrýdy qarastyrady.

Jalpy, Almaty oblysynda qazirgi kezde 415 úkimettik emes uiym bar. Ótken jyly áleýmettik memlekettik tapsyrystardy oryndaýǵa oblysta 414,5 mln teńge bólindi, onyń 100,0 mln teńgesi ÚEU-lardy qoldaýǵa baǵyttalǵan. Sonymen qatar ótken jyly úkimettik emes uiymdarǵa arnalǵan Konsalting ortalyǵy ashyldy. Ortalyq jumysyn júielendirý maqsatynda 2018-2020 jyldarǵa 60 mln teńge qarastyrylǵan.

Jyl saiynǵy dástúr boiynsha forýmda ÚEU, biznes jáne memlekettik organdar arasynda memorandýmǵa qol qoiý rásimi ótkiziledi. «ASAR» forýmynyń nátijesi boiynsha segiz qujatqa, onyń ishinde ÚEU men biznes arasyndaǵy seriktestik týraly jeti memorandýmǵa jáne Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministrligi men «Atameken» UKP arasynda seriktestik kelisimine qol qoiyldy.

Aita keteiik, alǵashqy «ASAR» forýmy 2017 jyly Atyraýda ótken bolatyn. Forým óńirlerdegi úsh jaqty yntymaqtastyq múmkindikterin jáne qarqynyn kórsetýge serpin beredi eken. Sondyqtan «ár jyly  jańa óńir» qaǵidasy boiynsha ótýde. Eki kúnge sozylǵan forýmnyń uiymdastyrýshylary,  QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministrligi, Almaty oblysynyń ákimdigi, «Atameken» UKP jáne «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» UAQ bolyp tabylady.

Baljan Qairatqyzy, Almaty oblysy