Qazaqstannyń bas múftii Qurban ait qarsańynda úndeý jasady
Pandemiia kezinde qurban shalyp, qulshylyq jasaý ońai bolmasy anyq. Desek te ótken jyldan beri Qazaqstan dini basqarmasy qarapaiym halyqtyń sanitarlyq talaptardy saqtai otyryp, qurban shalýdyń qaýipsiz jol usynyp, bul baǵytta birshama is-tájiribe jinaǵany belgili. Óz kezeginde Bas múfti Naýryzbai qajy Taǵanuly Qurban aitta oryndalatyn negizgi izgi amaldyń biri – qurban shalý ekenin atap ótti. Úsh kún mereke kezinde jamaǵat Qurban shalý úshin mal satyp alý úshin bazarlardy aralap sabylýy múmkin. Mynadai qiyn kezeńde adamdardyń kóp jinalýyna ruqsat joq ekenin eskersek, qurban shalý kezinde birqatar qiyndyqtardyń týyndaityny belgili. Osy qiyndyqtardy eńserý úshin Qazaqstan musylmandar dini basqarmasy ótken jyldan beri Qurban ait merekesin atap ótýdiń ózindik algoritmin qalyptastyrdy desek bolady.
– Qazaqstandaǵy sharýa qojalyqtarynyń qojaiyndaryn ulyq meiram – Qurban aittyń qurmetine mal qunyn sharyqtatpai, halyqqa ońtaily baǵany usynýǵa shaqyramyn. Sonymen qatar, barsha kásipkerdi turǵyndar kúnde tutynatyn áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik baǵasyna múmkindiginshe jeńildik jasaýǵa úndeimin, – dedi Naýryzbai qajy Taǵanuly.
Múftidiń sózi orynda bizdegi sharýalar dál Qurban ait qarsańynda maldyń baǵasyn ósirip jeberetini jasyryn emes. Bul rette jergilikti jerdegi imamdardyń qasietti mereke kezinde qoi baǵasyn qymbattatpaýǵa qatysty úgit-nasihat jumystaryn júrgizýdiń mańyzy zor. Qurban ait jalpy musylmandar meiirimdilikke, jomarttyqqa, qaiyrymdylyqqa, qanaǵatshylyqqa úndeitin mereke desek bolady
Jaratýshy Iemiz Quranda: «Ózderiń jaqsy kórgen nárseni Alla jolyna jumsamaiynsha igilikke jetpeisińder” (“Ál-Imran” súresi, 92-aiat) dep baiandaǵan. Saýaptar eselenip jazylatyn sátterde Alla razylyǵy úshin eldiń jaǵdaiyn eskerip, mal baǵasyna jeńildik jasaýdyń mańyzy zor. Qurban ait kezinde el azamattary tek qana qoi satyp alyp, onyń etin taratpaidy. Sonymen qatar merekelik dastarhandy jaiyp, bir-biriniń úiine aitshylaitynyn eskersek, bazarda azyq-túlik saýdalap turǵan azamattardyń da bul saýdalap turǵan zattarynyń baǵasyn shamadan tys ósirmei, halyqtyń qaltasy kóteretindei deńgeide ustap turýy kerek-aq. Óitken qazirgi tańda Qurban ait ár otbasyǵa qýanysh pen merekelik kóńil kúi syilaityn otbasylyq merekege ainalyp keledi. Óz kezeginde Bas múfti osy máseleni de basa aityp, el azamattaryń bir-birine qaiyrymdy bolýǵa shaqyrdy.
Óz Úndeýinde haziret qýańshylyqtan zardap shekken óńirlerdegi sharýalarǵa qoldaý kórsetý úshin «Qiyndyqta el birge» atty qaiyrymdylyq aktsiiasyn bastaǵanyn málimdedi. Aktsiia aiasynda Qyzylorda, Mańǵystaý oblystaryna jem-shóp jóneltiledi.
Bas múfti qazaqstandyqtardy osy igi iske úles qosýǵa shaqyrdy.
Biyl barsha musylmannyń ulyq merekesi – Qurban ait 20-22 shildege túsip tur. Qurban aittyń birinshi kúni 20 shilde – demalys.
