«Volonterlik qyzmetti damytý týraly» qabyldanǵan zańǵa qazaqstandyqtardy igi isterge yntalandyrýǵa baǵyttalǵan birqatar ózgertýler men tolyqtyrýlar engizilgen. Máselen, onda eriktilerdiń memlekettik qyzmetke kirý kezindegi quqyqtaryn keńeitý qarastyrylǵan. Bul týraly IIM Azamattyq qoǵam isteri komitetiniń Qaiyrymdylyq jáne volonterlik jumys departamentiniń bas sarapshysy Nurlan Tilepbergenovten bildik. Iaǵni, volonterlik tájiribesin rastaǵan azamat jumysqa ornalasý kezinde basqa úmitkerlerden artyqshylyqqa ie bolady.
«Jańartylǵan zań normalaryna sáikes volonterlik uiymdarǵa memlekettik múlik jeńildetilgen sharttarmen beriledi. Atap aitqanda, qalalardyń, oblystardyń, aýdandardyń kommýnaldyq menshigindegi múlik keiinnen satyp alý quqyǵynsyz úkimettik emes uiymdarǵa senimgerlik basqarýǵa beriledi. Bul rette volonterlik uiym ÚEU retinde kem degende úsh jyl buryn tirkelýi kerek», - dep túsindirdi bas sarapshy.
Ol taǵy bir jaǵymdy jaitty atap ótti: eriktiler qyzmetin damytý týraly zańǵa «korporativtik volonterlik» uǵymy engizilgen. Sońǵy jyldary iri kompaniialarda korporativtik volonterlik belsendi damyp keledi, onyń ishinde volonterlik qyzmetke tikelei qatysatyn, qaiyrymdylyq sharalaryn uiymdastyratyn jáne ótkizetin ulttyq kompaniialardyń qyzmetkerleri men biznes ókilderi bar.
«Bul – biznestiń áleýmettik jaýapkershiliginiń bir túri. Taǵy bir yntalandyrý – budan bylai erekshe kózge túsken eriktiler «Shapaǵat» medalimen marapattalady. Buǵan deiin bul syilyqtytek metsenattar, qaltaly azamattar, qaiyrymdylyq uiymdary ǵana alyp kelgen bolatyn», – dedi Nurlan Tilepbergenov.
Bilim jáne ǵylym ministrligi de volonterlik is-sharalarǵa qatysatyn azamattar men uiymdardyń sany jyl saiyn artyp kele jatqanyn habarlady. Bul rette olardyń qatysýymen júzege asyrylyp jatqan baǵdarlamalar men jobalardyń aýqymy keńeie túsken. Mysaly, QazVolunteer.kz eriktilerge arnalǵan biryńǵai aqparattyq platforma iske qosylǵan, onda 2021 jyly 49 986 erikti tirkelse, 2022 jyly olardyń sany 51 154-ti qurap, 2,3 paiyzǵa ósipti. Sonymen qatar respýblikalyq front-ofis pen 17 aimaqtyq volonterlik qoldaý ortalyqtary óz jumystaryn tabysty jalǵastyrýda. Olar 600-den astam uiymnyń basyn biriktiredi.
Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna orai «Igi ister marafony» jalpyulttyq aktsiiasy uiymdastyrylǵany esimizde. Ol da elimizdegi 3 millionnan astam eriktini bir baǵytqa jumyldyrypty. Nátijesinde 5 million azamatqa jalpy somasy 6,2 milliard teńge kóleminde kómek kórsetildi.
Ministrlik 2020 jyldan bastap «Birgemiz» jalpyulttyq jobasy júzege asyrylyp jatqanyn eske saldy. Onyń jumys istegen ýaqytynda 200 myńǵa jýyq erikti qamtylǵan. Jobanyń jumysy týraly «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» AQ tóraǵasynyń orynbasary Jasulan Beisembiev tolyǵyraq áńgimelep berdi.
«2022 jyly jalpyulttyq Birgemiz jobasyn júzege asyrý aiasynda birneshe volonterlik jobalar qoldaý tapty. Barlyǵy segiz joba bar. Olardyń árqaisysy ártúrli baǵyttar men salalarda eriktilik qyzmetti damytýdy qarastyrady. Mysaly, Birgemiz: Bilim jobasy aiasynda respýblika boiynsha turǵyndarǵa tsifrlyq tehnologiia salasyndaǵy bilimin jetildirýge, tilderdi úirenýge, qarjylyq, quqyqtyq saýattylyq pen basqa da daǵdylardy arttyrýǵa kómektesetin eriktiler jasaǵy qurylýda», – dedi Jasulan Beisembiev.
Sol siiaqty, Birgemiz: Saýlyq jobasy negizinen hospisterde, onkologiialyq dispanserlerde jáne basqa da meditsinalyq mekemelerde naýqastardy kútýge kómektesý úshin meditsinalyq ýniversitetterdiń stýdentterin tartady. Bul rette eriktiler úshin túrli treningter men seminarlar uiymdastyrylyp, olar osy baǵyttaǵy is-áreketterge úiretiledi.
Tarihi-mádeni mura nysandaryn saqtaýǵa arnalǵan «Birgemiz: Asyl mura» jobasy tarihi oryndardy abattandyrý men kútip ustaýǵa, jazda balalarǵa ekskýrsiialar ótkizýge eriktilerdiń kómegin kórsetedi.
«Osy joba aiasynda árqaisysy shamamen 300 myń teńgeden shaǵyn granttar beriledi, ol qarjyǵa eriktiler túrli is-sharalar ótkize alady nemese arnaiy saittar asha alady. Qazirdiń ózinde belgili bir tabiǵi-tarihi nysandardyń mańyzyn ashatyn birneshe internet-alańqailar qurylýda», - dep túsindirdi Jasulan Beisembiev.
Onyń aitýynsha, Birgemiz: Qamqor jalpyulttyq jobasyn júzege asyrý úshin eriktiler qarttar úilerine, ortalyqtarǵa tartylýda. Halyqty áleýmettik qorǵaý júiesiniń áleýmettik qyzmetteri de nazardan tys qalmaidy. Uiymdastyrýshylar qandai uiymdar men mekemelerge qandai da bir kómek qajet ekenin anyqtap, ári qarai jumys isteý úshin eriktilerge der kezinde habarlap otyrady.
Volonterler Birgemiz: Sabaqtastyq jobasy aiasynda halyqty áleýmettik qorǵaý júiesiniń áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyqtarynda qiyn ómirlik jaǵdaiǵa tap bolǵan jastarmen jáne balalarmen jumys isteidi eken. Bul negizinen volonterlerdiń tálimgerlik tájiribesin arttyrýǵa arnalǵan.
«Birgemiz: Taza álem» qorshaǵan ortany qorǵaý jobasy aiasynda eriktiler ózender men ormandardy tazartý, aǵash otyrǵyzý, qoqystardy suryptaýdy úiretý boiynsha is-sharalar ótkizedi. Birgemiz: Ayala jobasy adamdardyń janýarlarǵa degen jaýapkershiligin, adamgershilik kózqarasyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Birgemiz: Úmit jobasyn iske asyrý aiasynda iz-túzsiz joǵalǵan adamdardy izdeýge, sondai-aq apat qaýpin azaitýǵa jáne tabiǵi, tehnogendik sipattaǵy tótenshe jaǵdailardyń saldaryn joiýǵa atsalysamyz», - dedi Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynyń ókili.
Taǵy bir baǵyt – «kúmis volonterlik». Bul toǵyzynshy volonterlik joba. Sarapshy túsindirgendei, joba 50 jáne odan joǵary jastaǵy eriktilerdi qoldaýdy qarastyrady. Bul qozǵalys keibir aimaqtarda birshama damyǵan. Atap aitqanda, Astana, Shyǵys Qazaqstan jáne Pavlodar oblystarynda zeinetke shyqqan eriktiler klýbtary jumys isteidi. Osy joba aiasynda barlyq aimaqtarda úilestirýshiler bar. Olar adamdardyń belsendiligin arttyrýǵa, bir-birin tabýǵa kómektesýge, volonterlikke degen qyzyǵýshylyqtaryn joǵaltpaý úshin olarǵa túrli treningter daiyndaýǵa tyrysady.
Jasulan Beisembievtiń aitýynsha, memleket eriktilerdiń quzirettiligin arttyrý, tájiribe almasý, sol arqyly olardyń qyzmetiniń tiimdiligin jetildirý úshin qarajat bóledi. Jalpy, volonterlik – tikelei qarjylandyrýdy qajet etpeitin sala.
Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy tóraǵasynyń orynbasary atap ótkendei, óńirlerde jergilikti jerdegi qoǵamdyq uiymdardy qoldaý quraldary bar. Bul oraida, zań eki negizgi ádisti belgileidi. Bul – memlekettik organdardyń keibir áleýmettik mańyzy bar isterge, sonyń ishinde volonterlik qyzmetke qarjy bólýi múmkin memlekettik áleýmettik tapsyrys. Al ekinshi ádis – granttar.
«Granttardy tek biz arqyly alýǵa bolady. Biz – eldegi jalǵyz operatormyz. Biraq memlekettik tapsyrysty aýyldyq ákimdikterge deiin kez kelgen mekeme bere alady. Al sońǵy jyldary bul memlekettik tapsyrys kólemi artyp keledi. Mysaly, 10 jyl buryn elimizde jalpy kólem birneshe júz million teńge bolsa, qazir ol 20 milliard teńgeden asty», - dedi «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» AQ tóraǵasynyń orynbasary.
Bul aqsha negizinen óńirlerde, atap aitqanda ishki saiasat, jastar saiasaty, bilim, tabiǵatty paidalaný basqarmalarynda igeriledi. Memlekettik áleýmettik tapsyrysqa bólingen ár aimaqtyń biýdjeti bar, ol ÚEU-ǵa úlestiriledi.
