Kez kelgen memleket úshin ýaqyt máselesi qashanda mańyzdy bolǵan. Birneshe saǵattyq beldeýlerdi qamtyp jatqan, ulan-ǵaiyr aýmaǵy bar Qazaq elinde biryńǵai «tabiǵi» saǵattyq beldeýge oralý pikirtalasy, tek ǵylymi ǵana emes, sonymen qatar qoǵamdyq deńgeidegi taqyrypqa ainaldy. «Qoldaimyn» deýshilerdiń argýmentteri kúsheiip kelse, al yqtimal paidalar barǵan saiyn aiqyn kóriniske ie bop keledi.
1991 jyly Keńes Odaǵy ydyraǵannan keiin Qazaqstan aimaqtyq geografiialyq erekshelikterin tolyq eskermei qalǵan, tarihi sebepterge bailanysty saǵattyq beldeýler júiesin mura etip aldy. Ondaǵan jyldar boiy elimiz tabiǵi kúnniń merzimine qatysty jii aýysatyn ýaqytty paidalanyp keldi. Bul biologiialyq yrǵaqtardyń buzylýymen bailanysty aýrýlardyń kóbeiýinen bastap, halyqtyń jalpy ónimdiliginiń tómendeýine deiingi siiaqty birqatar jaǵymsyz saldarǵa ákelip soqqany ras.
Tabiǵi saǵat beldeýi degenimiz bul taltústiń kún belsendiligini shyńyna sáikes kelgendegi, iaǵni kún merzimine múmkindiginshe jaqyn ýaqytty aitamyz.
Kóptegen memleketter tabiǵi saǵat beldeýine kóshýdi júzege asyrdy. Mysaly, Qytaidy alsaq, úlken aýmaqqa ie bola otyryp, bir ýaqytty paidalanady, bul eldi basqarýdyń tiimdiligin arttyrady. Eýropada, kerisinshe, saǵat tilderin maýsymdyq aýystyrýdan bas tartqannan keiin tabiǵi saǵattyq beldeýlerge oralý úrdisi baiqalýda. Qazaqstanda bul daǵdylar zerttelinip, úzdik tájiribe qabyldandy.
Qazaq elinde biryńǵai saǵat beldeýin engizý-bul kúrdeli, biraq oryndy da aqtalǵan qadam. Berilgen sheshimniń paidasyn tabiǵi yrǵaqtar men ekonomikalyq tiimdilik qoldaidy. Alaida, ýaqyt júiesindegi kez-kelgen ózgeris muqiiat daiyndyqty qajet etetindigin eskerý kerek. Mysaly: halyqqa arnalǵan aqparattyq naýqan, kólik pen memlekettik mekemelerdiń jumysyn túzetý, sondai-aq eldiń ártúrli aimaqtarynyń erekshelikterin eskerý.
Bul úrdis asyǵys bolmaýy kerek, biraq saýatty júzege asyrylatyn jaǵdaida, ol Qazaq eline uzaq merzimdi paida ákelýi múmkin. Qazaqstan dástúrler men zamanaýi syn-tegeýrinderdiń toǵysynda turǵan el retinde, ǵylymi derekter men azamattardyń qajettilikterin de eskere otyryp, ýaqyt máselesine degen utymdy tásildemeniń úlgisin kórsetýge árqalai múmkindigi bar.
ENÝ-diń jaratylystaný ǵylymdary fakýlteti
