Qazaqstan OPEK aldyndaǵy mindettemesi boiynsha jospardy jańartty

Qazaqstan OPEK aldyndaǵy mindettemesi boiynsha jospardy jańartty
gov.kz

Uiymǵa múshe munai eksporttaýshy elder 2026 jyldyń maýsymyna qaraiǵy josparynda munaidy artyq óndirý boiynsha ótemaqy kólemin ulǵaitty. Sonyń ishinde Qazaqstandiki de artqan, dep habarlaidy Dalanews.kz.

"OPEK óz erkimen qysqartý júrgizýge nietti jeti elden munaidy artyq óndirgeni úshin qarastyrylatyn ótemaqynyń jańartylǵan josparyn aldy. Bul arada Qazaqstan, Resei, Saýd Arabiiasy, Irak, BAÁ, Kýveit jáne Oman elderi týraly sóz bolyp otyr", delingen uiym habarlamasynda.

Jalpy, bul elder 2025 jylǵy sáýirden bastap 2026 jylǵy maýsymǵa deiin artyq óndirilgen munai boiynsha táýligine 4,572 mln barrel óteýi tiis bolady. Aldyńǵy kestemen salystyrǵanda 2025 jylǵy sáýirden 2026 jylǵy maýsymǵa deiin artyq óndirilgen munai boiynsha ótemaqylardyń jiyntyq kólemi táýligine 568 myń barrelge ulǵaiǵan.

Jańartylǵan ótemaqy josparynda Qazaqstan úshin sáýirge arnalǵan kólem táýligine 63 myń barrel, mamyrda táýligine 116 myń barrel, al sáýirden bastap 2026 jyldyń maýsymyna deiin táýligine barlyǵy 1,299 mln barreldi quraidy.

OPEK+tiń munaidyń artyq óndirisi úshin qarastyrylǵan ótemaqynyń jańartylǵan kestesi:

2025 jyldyń naýryzynda OPEK artyq óndirilgen munai boiynsha ótemaqy kestesin jariialady. Oǵan sáikes, erikti kelisimge qatysýshylar 2025 jylǵy naýryzdan bastap 2026 jylǵy maýsymǵa deiin munai óndirisi boiynsha qysqartapaǵan táýligine 4,203 mln barreldi óteýi tiis bolǵan. Osy kezeńde Qazaqstan munai óndirisi kólemin táýligine 908 myń barrelge azaitýy tiis edi. Máselen, sáýirde munai óndirisi táýligine 53 myńǵa, mamyrda 57 myńǵa, maýsymda 72 myń barrelge qysqarýy kerek bolatyn.

Al, naýryz aiynyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstan munai óndirisi kólemin jańa rekordqa deiin arttyrdy, degenmen OPEK + usynǵan kvota bul deńgeiden áldeqaida tómen bolatyn, dep jazdy Reuters. Qazaqstanda jumys isteitin munai kompaniialary 8,95 mln tonna (táýligine 2,17 mln barrel) munai óndirdi. Bul 2025 jyldyń aqpanyndaǵy (táýligine 2,15 mln barrel) kórsetkishten de joǵary. Alaida, OPEK+ tiń burynǵy kvotalaryna sáikes, Qazaqstandaǵy munai óndirisi táýligine 1,468 mln barrelden aspaiy tiis-tuǵyn. Sarapshylar atap ótkendei, Qazaqstan sońǵy ailarda Teńiz ken ornynda óndiris artqannan keiin OPEK+ kvotalarynan asyp túsýde.

Qazaqstan eki ottyń ortasynda nege qalyp otyr? 

Munai salasynyń mamany Baidildinov bul rette Qazaqstan shynymen de qolaisyz jaǵdaiǵa tap bolyp otyrǵanyn aitady. Iaǵni, OPEK aldynda óndiris kólemin qysqartýǵa ýáde beredi, biraq is júzinde ony ulǵaita beredi. Onyń aitýynsha, bul arada másele Qazaqstanda emes,munai óndirýshi salanyń qurylymynda.

"Óndiristiń 70%-y "kitterge" tiesili: Teńiz, Qarashyǵanaq, Qashaǵan halyqaralyq konsortsiýmdary. Olar eshqandai kelisimge qosyla almaidy. Eger alda-jalda qosylsa, olarǵa qatysty óz elderinde monopoliiaǵa qarsy tergeý bastalýy múmkin", - dedi sarapshy.

Oljas Baidildinovtyń aitýynsha, eger konsortsiýmdar óndiristi qysqartyp jatsa, olardy kartelmen sóz bailasyp, baǵaǵa áser etip jatyr dep aiyptaýy múmkin. Sondyqtan olar muny jasamaidy, al Qazaqstan óz betimen kelisimdi oryndai almaidy.

"Menińshe, túptiń túbinde Qazaqstan OPEK uiymnan shyǵyp tynady. Óitkeni Qazaqstan óz betimen ondaǵy kvotalardy oryndap, saqtaýǵa qabiletsiz", - deidi sarapshy.

Sondai-aq ol bir barrel munaidyń quny 60 dollar degen búgingi shynaiy baǵa ekenin aitady. 

Buǵan deiin Goldman Sachs munai baǵasynyń tómendeýine bailanysty bizdiń óńirdiń makroekonomikalyq kórsetkishterine qatysty boljamdy qaita qarap shyqqanyn jazǵanbyz. Jańa boljamǵa sáikes, Brent makarly munaidyń bir barreli 2025 jyly 62 dollar, 2026 jyly 55 dollar bolýy múmkin.