Májilis depýtaty Bolatbek Nájmetdinuly taǵy bir BAQ ókilimen sottaspaq. Sońǵy shaǵymynda ol belgili jýrnalist Mihail Kozachkovty “jala japty” dep aiyptap, quqyq qorǵaý organdaryna aryz túsirgen. Alaida bul sheneýniktiń aqparat salasy ókilderine qatysty alǵashqy shaǵymy emes. Buǵan deiin depýtat dál osyndai ýájben jýrnalist Dias Nuraqyndy da sotqa bergen edi. Dalanews.kz agenttigine bergen suhbatynda Nuraqyn depýtattyń ózine ne úshin aryzdanǵanyn jáne sol istiń qalai aiaqtalǵanyn baiandady.
“Dala Fruit” tóńiregindegi daý
Jýrnalistiń aitýynsha, bul daý 2022 jyly áleýmettik jelidegi jazbadan keiin bastalǵan. Ol kezde jýrnalist Bolatbek Nájmetdinulynyń ieligindegi “Dala Fruit” kompaniiasyna bailanysty material jariialaǵan.
“Sol jyly BAQ-ta “Dala Fruit” kompaniiasynyń italiialyq alhory ósirý úshin memleketten milliardtaǵan sýbsidiia alǵany, alaida is júzinde eshqandai jemis-jidek ósirmegeni týraly aqparat tarady. Al alqaptardy shań basyp, qaraýsyz qalǵany videoda kórsetildi. Keiin belgili bolǵandai, jemis-jidekter shetelden tasymaldanyp, ózderi ósirgendei etip kórsetken. Osylaisha memleketten bólingen qarajat maqsatsyz jumsalǵan bolýy múmkin degen sarynda jazba qaldyrdym”, - dedi ol.
Nuraqyn jazbasynda Bolatbek Nájmetdinulynyń buǵan deiin sotty bolǵanyn jáne Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetinen isti bolýyna bailanysty ketkenin de atap ótken.
Osy materialdan keiin depýtattyń advokaty habarlasyp, jazbany óshirýdi jáne teriske shyǵarýdy talap etken. Biraq Nuraqyn bul talappen kelispegen.
“Sonymen is sotqa deiin bardy. Men sýdiadan jazbamdaǵy aqparattardyń bári ashyq derekkózderden alynǵanyn dáleldeý úshin filologiialyq-lingvistikalyq saraptama taǵaiyndaýdy suradym. Saraptama nátijesinde meniń jazbamda eshkimniń ar-namysyna nuqsan keltirilmegeni anyqtalyp, is toqtatyldy. Odan keiin taraptar apelliatsiia bermedi, qysym bolǵan joq”, - dedi jýrnalist.
Dias Nuraqyn bul istiń núktesi qoiylǵannan keiin arada biraz ýaqyt ótken soń, Mihail Kozachkovqa qatysty dál osyndai jaǵdai qaitalanǵanyna toqtaldy.
“Kozachkov ta men sekildi Bolatbek Nájimedenulynyń buryn isti bolǵanyn jazǵan. Sol sebepti depýtat endi ony da sotqa beripti. Men Kozachkovtyń jazbasyna pikir qaldyryp, “men de osy kisiden sotta jeńip shyqtym, qoryqpai sottasa berińiz” dep jazǵan edim”, - deidi Nuraqyn.
Jýrnalistiń aitýynsha, mundai áreket depýtattyń qoǵam aldyndaǵy ashyqtyq qaǵidatyna qaishy.
“Meniń oiymsha, el aldynda júrgen depýtat úshin bul - uiat nárse. Qoǵam qairatkeri ashyq bolýy kerek, suraqtardan qashpai, óz áreketine túsinikteme berýge daiyn bolýy tiis. Jýrnalist árqashan eki taraptyń pikirin de tyńdaýǵa daiyn. Biz eshkimdi qaralaý úshin emes, qoǵamǵa ashyq aqparat usyný úshin jazamyz", - dedi Dias Nuraqyn.
Mihail Kozachkovty ne úshin sotqa berdi?
Kozachkov ózine qarsy qozǵalǵan ákimshilik is týraly telegram arnasynda málimdedi.
“Meni ákimshilik jaýapkershilikke tartpaq. Al aryzdy jazǵan - Májilis depýtaty Bolatbek Nájmetdinuly, sol baiaǵy 2000 jyly sybailas jemqorlyq deregimen memlekettik qyzmetten qýylǵan sheneýnik”, - dep jazdy Kozachkov.
Kedendegi bylyq pen amnistiia
Jýrnalistiń jazýynsha, 2000 jyly 30 jastaǵy keden qyzmetkeri Bolatbek Áliev ózine baǵynyshty qyzmetkerlerge Qazaqstan–Ózbekstan shekarasynda ustalǵan júk kóligin, ishinde 240 qap un tielgen mashinany jiberýge buiryq bergen. Osylaisha, ol kontrabandisterge kómektesken.
Budan bólek, Áliev áriptesi Erjan Asanovpen birge atalǵan júkke qatysty barlyq qujatty joiyp jibergen. Bul derekti UQK qyzmetkerleri anyqtap, eki kedenshini de qyzmettik ókiletin asyra paidalaný (QR QK 308-baby) jáne qujattardy joiý (QR QK 324-baby) baptarymen jaýapqa tartqan.
Sot olardy kináli dep tanyǵanmen, amnistiiaǵa ilinip, ekeýi de túrmeden qutylǵan.
Kozachkov kópshilikti tolǵandyratyn basty suraqty kóterdi.
“Sybailas jemqorlyq úshin sottalǵan sheneýnik memlekettik qyzmetke qaita qalai keldi?”, - dep jazdy ol.
Osy suraqtyń jaýabyn tabý úshin ol birneshe memlekettik organǵa resmi saýal joldaǵan.
“Biz qyzmetke tek UQK-niń arnaiy tekserýinen ótken azamattardy ǵana qabyldaimyz”, - dep jaýap bergen Túrkistan oblysy ákiminiń apparaty jýrnaliske.
Al Shymkent qalasy boiynsha UQK departamenti Bolatbek Nájmetdinuly arnaiy tekserýden ótkenin, alaida onyń nátijeleri jeke derekterge jatady, sondyqtan jariia etýge jatpaitynyn málimdegen.
Sonymen qatar jýrnalist Álievtiń 2008 jyly sot arqyly óz qyzmetten bosatylý sebebin ózgertip alǵanyn anyqtaǵan.
Buryn onyń eńbek kitapshasynda: “Ońtústik Qazaqstan oblysy boiynsha Bas keden basqarmasynyń bastyǵynyń usynysy negizinde sybailas jemqorlyq qylmys jasaǵany úshin jumystan bosatyldy” dep jazylǵan bolsa, keiin bul tujyrym “Óz erkimen jumystan ketti” dep ózgertilgen.
“Biraq báribir túsiniksiz. Eger artynda “jemqorlyq daýy” bar bolsa 2007 jyly ol memlekettik qyzmetke qalai oraldy?", - deidi jýrnalist.
“Jala japty” degen aiyp jáne jańa is
Kozachkovtyń aitýynsha, dál osy faktilerdi jariialaǵannan keiin, iaǵni jazda jaryq kórgen maqalasynan soń, depýtat politsiiaǵa shaǵym túsirgen. Endi jýrnaliske qarsy “jala jabý” baby boiynsha ákimshilik is qozǵalǵan.
Qazir isti Bostandyq aýdandyq politsiia basqarmasynyń ýchaskelik inspektory Oljas Jámishev júrgizip jatyr.
“Meni 200 ailyq eseptik kórsetkish kóleminde aiyppul salý nemese 25 táýlikke ákimshilik qamaýǵa alý qaýpi bar. Ne bolaryn bilmeimin, biraq men eshqashan shyndyqty aitýdan bas tartpaimyn. Protokoldar men qorqytý áreketteri maǵan áser etpeidi. Las kedenshini taza adam dep aita almaimyn”, - dep málimdedi jýrnalist.
Kozachkov bul istiń astarynda esep aiyrysý men qorqytý bar dep esepteidi.
“Meniń oiymsha, Bolatbek Nájmetdinuly meni úrkitkisi keledi. Óitkeni ol óziniń aty taǵy da atalǵanynan qorqady”, - deidi ol.
