Búgin, 26 tamyz kúni Musa Jálel atyndaǵy Tatar memlekettik akademiialyq opera jáne balet teatrynyń sahnasynda Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatrynyń gastroldik baǵdarlamasy aiasynda Hamit Shanǵalievtiń «Han Sultan. Altyn Orda» operasynyń premerasy ótti,- dep habarlaidy Dalanews.kz
Gastrolder Qazaqstan Respýblikasy Konstitýtsiiasynyń 30 jyldyǵy arnalǵan. Joba Qazaqstan Respýblikasynyń Mádeniet jáne aqparat ministrliginiń, Tatarstan Respýblikasy Mádeniet ministrliginiń jáne Qazaqstan Respýblikasynyń Qazandaǵy Bas konsýldyǵynyń qoldaýymen uiymdastyrylyp otyr.
Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatry táýelsizdik alǵannan beri Qazan qalasyna alǵash ret gastroldik saparmen keldi. Trýppanyń quramynda áigili sahna sheberleri, simfoniialyq orkestr, hor, balet ártisteri men tehnikalyq mamandar bar. Barlyǵy 250 adamnan turatyn ujymmen birge 16 tonnadan astam biregei dekoratsiialar men kostiýmder jetkizildi. Qazan kórermenin áserge toly ǵalamat qoiylym kútip tur.
Basty partiialardy Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkerleri Gúlzat Dáýirbaeva, Bolat Búkenov, sondai-aq jetekshi solister Oksana Davydenko, Maqsat Samatov, Evgenii Shagarov oryndaidy. Dirijerlik pýltte — Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri, Abai atyndaǵy QazUTOB-tyń bas dirijeri ári 18 jyldan beri Musa Jálel atyndaǵy Tatar memlekettik akademiialyq opera jáne balet teatrynyń dirijeri bolyp kele jatqan Nurjan Baibýsinov. Qazan kórermenine Gúlzat Dáýirbaeva da jaqsy tanys — ol jeti jyl boiy tatar opera teatrynda tabysty qyzmet etken.
Qaladaǵy barlyq negizgi oryndarda, áýejaidan bastap, jarnamalyq bannerler men beinerolikter ornalastyrylǵan. Búgin Musa Jálel atyndaǵy Tatar memlekettik akademiialyq opera jáne balet teatrynda tolyq zal — ANShLAG! Qazaqstannan kelgen áigili teatrdyń qoiylymyna qyzyǵýshylyq zor. Qazanda dál qazir «Jańa tolqyn» halyqaralyq baiqaýy siiaqty mádeni sharalar ótip jatqanyna qaramastan, «Han Sultan. Altyn Orda» premerasyna biletter sanaýly kún ishinde túgel satylyp ketti.
Operanyń negizinde Altyn Ordanyń qurylý kezeńine qatysty oqiǵalar jatyr. Basty keiipker — Han Sultan, Joshy hannyń úshinshi jary, uly han Berkeniń anasy. Ol óz aqyl-parasaty, minezi jáne saiasi kóregendigi arqyly Altyn Orda tarihynda erekshe oryn alyp, óz uldaryn Joshy Ulysynyń iri tulǵalaryna ainaldyrdy.
Altyn Ordanyń rýhani murasy túrki halyqtaryn biriktiretin ortaq qazyna bolyp tabylady. Sondyqtan qoiylymǵa túrkitildes elderdiń ǵylymi ortalyqtary men ǵalymdary eleýli úles qosty. Ǵylymi keńesshiler qatarynda Altyn Orda men tatar handarynyń tarihyn zertteý ortalyǵynyń jetekshisi Ilnýr Mirgaliev, Ystambuldaǵy Marmara ýniversitetiniń professory Ilias Kemaloǵlý jáne tarih ǵylymdarynyń kandidaty Nurlan Atyǵaev bar.
Jobanyń avtory — Ainur Kópbasarova. «Han Sultan» operasy dramatýrg Almas Núsiptiń shyǵarmasy negizinde jazylyp, Maraltai Ybyraevtyń sahnalyq nusqasynda usynyldy.
Operanyń rejisseri — Davide Livermore (Italiia). Ol Luciano Pavarotti, Plácido Domingo, José Carreras, Mirella Freni, Zubin Mehta syndy ataqty ánshilermen, sondai-aq Luca Ronconi, Andrei Tarkovskii, Chjan Imoý siiaqty rejisserlermen jumys istegen. Livermore Milandaǵy La Scala, Rim operasy, Týrindegi Teatro Regio, Genýiadaǵy Carlo Felice teatrynda spektakl qoiǵan.
Qoiýshy-dirijer — Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri Nurjan Baibýsinov. Ol — Abai atyndaǵy QazUTOB-tyń bas dirijeri ári Musa Jálel atyndaǵy Tatar memlekettik akademiialyq opera jáne balet teatrynyń dirijeri.
Qoiylym klassikalyq opera janrynda jazylǵanymen, zamanaýi tehnologiialar keńinen qoldanylady. Qazirgi qarqyndy ózgerister dáýirinde beinemazmun erekshe sheshimmen engizilip, kórermenge jańa áser syilaidy. Ómirdiń simvoly sanalatyn terek butaǵy sahnalyq kóriniste ózgeshe qoldanylady dep kútilýde.
