Dalanews.kz tilshisimen júzdesken «Jolaýshylar tasymaly» AQ bas direktory Piter ShTÝRM osy saladaǵy atqarylyp jatqan jumysty egjei-tegjeili aityp berdi.
– Piter myrza, ózińiz jaqsy bilesiz, halyqtyń ómir súrý sapasy jaqsarǵan saiyn kóńilinen shyǵatyn yńǵaily, jaily servis izdeidi. Bul qalypty jaǵdai. Ashyǵyn aitaiyq, bizdiń poiyzdar jailylyq talabyna sai kele bermeidi. Kópshiliginiń syrt keipi de, ishki jaǵdaiy da máz emes. Keteýi ketken kóne vagondardan qashan qutylamyz? Qarapaiym halyq qashan damyǵan shetelderdegidei jaqsy poiyzǵa mine alady?
– Áńgimeni basqasha bastaiyn... Qazaqstanǵa kelip jumys isteýdegi eń basty maqsatym temirjol qyzmetin jaqsartý edi. «Jolaýshylar tasymalynyń» servis sapasyn arttyryp, klientterdiń talap-aryzyna qulaq asatyn kompaniiaǵa ainaldyrý-tuǵyn.
Qyzmet kórsetý salasyndaǵy kompaniia birinshi kezekte klienttiń qas-qabaǵyn baǵyp, sonyń suranysyna sai áreket etýge tiisti. Munsyz jetistik joq.
Temirjol qyzmetin qalai jaqsartýǵa bolady? Ol úshin kóp nárse jasaý qajet. Bul ońai sharýa emes. Sizdiń aityp otyrǵanyńyz jańa vagondar satyp alý ǵoi.
– Iá, másele sol ǵoi. Qashanǵy eski «temirdi» mine beremiz?
– Eski poiyz parkin jańartý óte ózekti másele, ol ras.
Jyl basynan beri «Jolaýshylar tasymaly» aktsionerlik qoǵamynda 2020-2029 jyldarǵa arnalǵan «Jyljymaly jolaýshylar quramyn jańartý» strategiiasy júzege asyrylýda.
Osy strategiia sheńberinde jańa jolaýshylar vagonynyń 469 birligin jáne 26 vagon-elektr stantsiiasyn satyp alý josparlanýda.
Satyp alynatyn vagondarǵa qoiylatyn talaptar «Deutsche Bahn»-men birlesip ázirlendi jáne ol halyqaralyq standarttarǵa sáikes keledi, iaǵni jolaýshylardyń barlyq toptary úshin, birinshi kezekte, múmkindigi shekteýli azamattar úshin qolaily ári qoljetimdi bolady.
Osyǵan bailanysty «Tulpar» vagon jasaý zaýyty» JShS bazasynda vagon óndirisin uiymdastyratyn strategiialyq áriptesti tartý maqsatynda halyqaralyq konkýrs ótkizildi.

Atalǵan konkýrs nátijeleri kelesi jyldyń qańtar aiynyń sońynda jariialanatyn bolady.
Aita keteiin, buǵan deiin «Transmashholdingpen» aradaǵy kelisimshart negizinde sý jańa 146 vagon satyp aldyq.
Bulardyń 50 danasy kelesi jyldyń alǵashqy jartysynda elge keledi. Budan bólek, áli tolyq qurastyrylmaǵan 62 Talgo vagony boiynsha kelissóz júrip jatyr. Munyń bári júzege assa poiyzdarymyzdyń úshten ekisi jańarady. Bular jai vagon emes, Eýropadaǵydai sapasy syn kóteretin, jaily, qolaily vagondar.
Ózińiz bilesiz jańa vagon satyp alý nemese shyǵarý úshin qomaqty investitsiia qajet. Bul máseleni birden sheshe almaimyz. Sol úshin de birneshe jylǵa bólip qarastyryp otyrmyz. Jańa vagondarymyzdyń alǵashqy danalary kelip, temirjolǵa shyqqanda, Sizderdi jolsaparǵa shaqyratyn bolamyz.
– Qýana-qýana kelemiz. Degenmen dál qazir temirjolda júrgen eski vagondardyń sapasy sol kúiinde qala bere me? Jolaýshylar 2029 jylǵa deiin sol shiqyldap-qiqyldaǵan poiyzdarmen júre me?
– Óte oryndy suraq qoidyńyz. Biz jańa vagon dep, eskilerin eleýsiz qaldyrmaimyz. Sondai-aq biyl standart jolaýshylar vagondaryndaǵy sanitarlyq toraptardy (dárethana bólmelerin) aýystyrý jumystary bastaldy. Bul vagondardyń sanitarlyq-tehnikalyq jaǵdaiyn, jailylyq deńgeiin jaqsartýǵa jáne jolaýshylardyń jaqsy áser alýyna múmkindik beredi.
Jańa qabyrǵa panelderi, dárethana, qol jýǵysh, jaryǵy, jeldetkishi jáne t.b. bar jańa sanitarlyq modýlderdi ornatý protsesi bastaldy.
564 vagonnyń 1128 sanitarlyq torabyn aýystyrý josparlanýda.
Jolaýshylar ótken jyldyń qarasha aiynan bastap jańartylǵan tósek-oryn jabdyqtaryna tiisti baǵa berdi, sondai-aq sapany baqylaý jumystaryn kúsheitý nátijesi tósek-oryn jabdyqtaryn jýý jáne óńdeý sapasyn jaqsartýǵa yqpal etti.
Aǵymdaǵy jyldyń shilde aiynan bastap vagondardy jýyp, jinaý jáne olardyń sanitarlyq-gigienalyq quraldarmen jabdyqtalýyna qoiylatyn talaptar qaita qaraldy. Qazirgi tańda klining kompaniialaryna quramdy qurastyrý pýnktterinde, jol boiynda jáne ainalý pýnktterinde júrgiziletin vagondardy jáne sanitariialyq toraptardy (ájethanalardy) jýyp, jinaý sapasyna qatań talaptar qoiylýda.

Vagondardy jýyp, jinaý jiiligi ulǵaityldy (táýligine 3 ret jáne qajettiligine qarai, sanitarlyq toraptar táýligine 12 ret jáne qajettiligine qarai jýyp, jinalady), mindetti túrde vagonnyń sanitarlyq jaǵdaiyn tekserý týraly chek-paraq toltyrylady jáne t.b.
Óz basym tazalyqqa kelgende asa kirpiiaz adammyn. Ishki tazalyq jumystary jasalǵannan keiin, men únemi qolyma aq oramal alyp tekserip shyǵamyn.
– Kir juǵa ma, álde oramalyńyz áppaq bolyp tura ma?
– Ókinishke qarai, qazirshe aq oramalym qap-qara bolyp shyǵyp jatyr. Biraq ýaqyt óte kele oramalyma shań juqpaityndai taza bolatynyna senemin.
Biz ishki tazalyq jumystaryna bý-generatoryn qoldanamyz.
Vagon ishin tazalaý kezinde bý generatorlary qoldanylady, olar qol jetpeitin jerlerdegi shań-tozańdy jýyp qana qoimai, sonymen qatar qosymsha zararsyzdandyrýǵa múmkindik beredi.
– Bul qyzmetke qashan keldińiz?
– Sol shilde aiynda keldim ǵoi. Kele sala jumysty tazalyqtan bastap kettim. Biraq qazir aitqanymdai, aq oramalyma kir juǵyp júr.
– Jolaýshylarmen jii sóilesedi ekensiz...
– Iá, bul ras. Jolaýshylar arasynda saýalnama ótkizýdi ádetke ainaldyrdyq. Tutynýshylardyń pikirin bilý óte mańyzdy.
Biz de klientterdiń pikirine qulaq túretin, el pikirin estitin kompaniiaǵa ainalýdy kózdeimiz. Jolaýshylarmen onlain konferentsiia ótkizýdi dástúrge ainaldyrmaqpyz.
Klientter neni qalaidy? Olardyń talap-údesinen shyǵý úshin ne istei alamyz? Kemshiligimizdi kóre biletin klientter bizdiń jumysty jetildire túsedi.
Batysta muny design thinking júiesi dep ataidy.
Jolaýshylarmen júzdesý, vorkshop, seminarlar ótkizý – basty maqsat. Sonyń nátijesinde klientterimiz «poiyzdaǵy saiahatty tańdaimyn» deitin deńgeige jetkimiz keledi.
Ár juma kúni qyzmet kórsetý boiynsha málimetter jinaimyz. Qazirgi statistikalyq derekterimiz Eýropadan joǵary bolyp tur. Eýropa talaby boiynsha, jolaýshylardyń shaǵymy 3 paiyzǵa teń. Talap kórpe-jastyqtardyń, jamylǵylardyń tazalyǵy men útiktelýine qoiylady. Al bizde bul talap boiynsha jolaýshylardan túsken shaǵym 0,5 paiyz. Salystyrmaly túrde bizdegi temirjol qyzmetiniń kemshilikteri Eýropadaǵydan 6 ese az degen sóz.

– Servis sapasyn jaqsartý úshin bul jetkilikti me? Biz bilsek, Batysta ekologiia máselesine erekshe nazar aýdarady.
– Álbette, ekologiia máselesin umyt qaldyrmaimyz. Qorshaǵan ortaǵa qurmetpen qaraý ózin-ózi syilaityn kompaniianyń negizgi qundylyǵy ǵoi. Bul baǵytta jumysty sapalandyra, jetildire túspekpiz. Jańa vagondar barlyq ekologiialyq talapqa sai bolady. Ekologiia baǵytyndaǵy negizgi ózgeristiń biri – 2021 jyldan bastap vagondarda qoqysty suryptaý júiesin iske qosý.
Aitpaqshy, sizdiń áleýmettik jelidegi postyńyz shyqqannan keiin Qyzylordaǵa baryp keldim (Qyzylorda – Semei baǵyty, red.).
– Meniń synym qisynsyz aitylmaǵan shyǵar?
– Qisynsyz emes. Siz otyrǵan poiyzdy, oryndyqty tekserdik. Siz durys másele kótergensiz. Eń nashar oryndyqqa otyrypsyz (kúldi).
Janynda ájethana bar eken. Jolaýshylar dárethanaǵa barǵan saiyn esik ashylyp-jabylyp, syrttan sýyq ańyrap turady eken. Esikti tekserip kórdim. Siz jazǵandai, esik durys ashylyp-jabylmaidy.
Sol poiyzǵa mingenińiz, syn jazǵanyńyz, eskertý jasaǵanyńyz óte durys boldy. Sheshýdiń amalyn qarastyryp jatyrmyz. Sol sońǵy vagonda elektr júiesi de nashar. Sondyqtan jylytý máselesi qiyndyq týdyrýda. Qazir sony túzetýdiń tehnikalyq joldaryn qarastyrýdamyz.
– Siz kelgeli ýaqytta kompaniia mamandaryna qoiylar talap qanshalyqty kúsheidi?
– Servis sapasyn arttyrý biz úshin jolserikter jáne kassa qyzmetkerleriniń kásibi biliktiligin kóterýdi bildiredi. Sebebi bular bizdiń kompaniianyń bet-bederi, ainasy ispettes.
Jolserikter men kassa qyzmetkerleriniń kásibi biliktiligin kóterý, osy saladaǵy saýatyn arttyrý maqsatynda aýqymdy treningter ótkizýdi josparlap otyrmyz.
Sonymen qatar óz qyzmetinde úzdik kórsetkishke qol jetkizgen mamandarǵa arnap bonýs júiesin, iaǵni syiaqy sistemasyn iske qospaqpyz.
Ilgeride aitqandai, biyl biz QTJ jolaýshylarynyń pikirin bilip, bizdiń qyzmetti udaiy paidalanatyn azamattar arasynda saýalnama júrgizdik. Saýalnama nátijesinde aitylǵan halyqtyń usynys-pikirin mindetti eskerip jatyrmyz.
– Pandemiia kezinde biraz kompaniia kadrlyq qysqartý júrgizdi. Sizder bul máseleni qalai sheshtińizder?
– Kompaniiada ter tógetin qyzmetkerler bizdiń arqasúier kúsh. Bilikti kadrlardy saqtap qalý úshin jalaqyny turaqty túrde ósirip otyrmyz. Indetke qaramastan birde-bir jumysshyny qysqartqan joqpyz!
Karantin kezinde úide otyryp qalǵan qyzmetkerlerge ailyǵynyń 50 paiyzyn úzbei tólep turdyq.
Kelesi jyly jalaqyny 5 paiyzǵa kóteremiz. Kúni keshe jolserikterge arnalǵan syiaqy júiesin iske qostyq. Buǵan 700 mln teńge bólinedi. Bul – servis sapasyn kóterýge baǵyttalǵan strategiiamyzdyń mańyzdy tarmaǵy ári jolserikter úshin qosymsha stimýl.

– «Siz kelgeli alypsatarlardyń biznesi keiin ketip, bilet satýǵa kelgende tártip paida boldy» deidi. Osy ras pa?
– Tutastai alǵanda, qazir bilet satyp alýdyń joly jeńildedi. Siz aityp otyrǵan alypsatarlardyń sany bilet satýdyń onlain júiesin naqty qolǵa alǵaly kúrt azaidy. Bul da jolaýshylardyń jaǵdaiyn oilaǵandyqtan qolǵa alynǵan shara. Satylymda bos oryndar bolmaǵan jaǵdaida, jolaýshylar júiege tirkelip, kezekke turý tártibimen bilet satyp alýǵa múmkindik beretin elektrondy «Kútý paraǵy» fýnktsiiasy iske qosyldy. Bul qyzmetti, qazirdiń ózinde 319 myńnan astam adam paidalanǵan.
Biylǵy jyly «BILET.RAILWAYS.KZ» saity «Kaspi banki» protsessingimen tolyqtyrylyp, múmkindigi shekteýli azamattardyń biletti jeńildikpen onlain rásimdeýine múmkindik paida boldy.
Sonymen qatar paidalanýshylardy «QTJ bileti» mobildi qosymshasyndaǵy saýsaq izi – Touch ID jáne Pin-kod arqyly sáikestendirý fýnktsiiasy iske qosyldy. Balama retinde, temirjol biletin bilet satatyn internet-resýrstar jáne turǵyn úi kesheni, sýpermarket, keńse ǵimarattarynda jáne t.b. ornalasqan 30 myńǵa jýyq ózine-ózi qyzmet kórsetý avtomattary arqyly onlain rejiminde resimdeýge bolady.
Biletti onlain satyp alý kórsetkishi kún saiyn ósip keledi. Qazir bul kórsetkish jalpy bilet saýdasynyń 50 paiyzyn quraidy.
Ázir poiyzdarǵa QR kod ornatýdamyz. Jolaýshylar osy arqyly servis sapasyn arttyrýǵa qatysty óz ótinishin qaldyra alady.
– Piter myrza, siz ózińizben birge komandańyzdy alyp keldińiz be? Bizde sondai «dástúr» bar...
– Nemis mamanǵa komanda ertip júrý jaraspaidy. Bizde ondai «dástúr» joq. Meniń adamdarmen jumys isteýim óte jeńil. Tez til tabysamyn...
Keler jyldan bastap temirjol qyzmetkerlerin arnaiy oqyta bastaimyz. «Six sigma» degen halyqaralyq standart boiynsha mamandardyń biliktiligin arttyramyz dep josparlap otyrmyz.
Aldymen 30 adamdy oqytyp shyǵaramyz. Solai jyl saiyn mamandardy daiyndai beremiz, temirjol qyzmetiniń sapasyn osylai arttyrýǵa bolady.
Aldaǵy jyldyń ekinshi jartysynda servis sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan seminarlardy molynan uiymdastyramyz. Sala mamandarynyń pikirin tyńdap, budan bylai úzdiksiz júrgiziletin saýalnama nátijesine qulaq asamyz.
– Sizdi Qazaqstanǵa óte jaýapty jáne úlken qyzmetke shaqyrypty. Qazaqsha úirenip júrgen shyǵarsyz?
– Men bul jaqqa kelgende eń aldymen oryssha úirensem, sodan keiin qazaqsha til syndyrsam degen edim. Biraq oryssha da úirene alǵan joqpyn. Óitkeni jasyratyny joq, ainala barlyǵy oryssha sóileidi. Qarapaiym jolaýshylar meniń qazaqsha sóilegenimdi qalaitynyn sezip júrmin. Sizdiń maǵan suraq emes, salmaqty talap qoiyp otyrǵanyńyzdy túsindim.
Áńgimelesken Dýman BYQAI