Sońǵy bes jylda «Pedagog mártebesi týraly» zańnan bastalǵan ózgerister muǵalimniń ailyǵyn kóterip qana qoiǵan joq, onyń kásibi jolyna, áleýmettik bedeline, tipti aýyl men qala arasyndaǵy bilim berý teńgerimine jańa serpin berdi. 2020 jyldan beri jalaqynyń eki esege jýyq ósýi, qosymsha ústemaqylardyń engizilýi, eńbek ótili men biliktilikke qarai qoldaý tetikteriniń keńeiýi ustazdyq kásiptiń qaitadan eń tartymdy mamandyqtardyń birine ainalýyna jol ashty.
Burynǵydai muǵalimdikke barý balama bolmaǵan jaǵdaida qarastyrylatyn. Endi joǵary ball jinaǵan túlekterdiń ózi sanaly túrde tańdaityn baǵytqa ainaldy. Buǵan tek ailyq emes, muǵalim eńbeginiń qoǵamdaǵy mańyzdylyǵy, kásibiliktiń bedeli, ári qarai damýǵa ashyq baspaldaqtar sebep bolyp otyr.
Ásirese aýyl mektepteri erekshe nazarda. Qala men aýyl arasyndaǵy aiyrmashylyqty qysqartý maqsatynda aýyl ustazdarynyń eńbekaqysy qaladaǵy áriptesterinen kem degende 25 paiyzǵa joǵary belgilendi. Bul sheshimniń astarynda ádilet qaǵidaty ǵana emes, aýylda kadr tapshylyǵy boldyrmaý da jatyr. Ústemaqy jastardyń aýylǵa baryp eńbek etýin qamtamasyz etýdi kózdeidi. Qazirgi tańda elimizde 406 myń pedagog jumys istese, onyń 58 paiyzy aýyldyq jerde. Bul statistikanyń ózi aýyl mektebiniń eldiń bilim júiesinde sheshýshi oryn alatynyn aiqyn kórsetedi.
Degenmen muǵalimniń mártebesin aqsha ǵana ustap tura almaidy. Ailyǵy eki ese ósken ustazdyń ádistemesi eski kúiinde qalsa, synyptaǵy oqytý tájiribesi de alǵa jyljymaidy. Sol sebepti sońǵy jyldary kásibi damýdyń úzdiksizdigine erekshe mán berilýde.
Muǵalim mártebesin uzaq merzimde ustap turatyn senimdi investitsiia – mektep ishindegi kóshbasshylyq. Qazirdiń ózinde tájiribeli ustazdardyń kópshiligi úshin mansap joly tek direktorlyq qyzmetpen shekteledi. Biraq pedagogikalyq ortada jańa joldar qajet: «úzdik pán jetekshisi – trener – ádistemelik hab jetekshisi – sarapshy» siiaqty kóldeneń ári tik traektoriialar ustazǵa kásibi ósýge múmkindik beredi.
Sonda bilikti mamandar mektepten ketpei, tájiribesin jas áriptesterge berip, ortaq kásibi mádeniet qalyptasady. Al baǵalaý júiesi bir rettik testke emes, sabaqtaǵy ózgerister keshenine negizdelse, muǵalimniń eńbegi shynaiy baǵalanyp, mansap senimge, al senim nátijeǵa ainalady.
Mundai reformalar ustaz mamandyǵynyń bedelin kóterip qana qoimai, búkil qoǵamǵa áser etedi. Sebebi mektep – árbir qazaqstandyqtyń bastaý alǵan jeri. Eger muǵalimniń mártebesi joǵary bolsa, balaǵa beriletin bilim de sapaly bolady. Osy turǵydan alǵanda, sońǵy bes jylda jasalǵan qadamdar bilim salasynyń ishki tamyryna qan júgirtken reformalar bolyp otyr. Endigi mindet – osy baǵytty toqtatpai, ustaz eńbegin uzaq merzimdi perspektivada turaqty qoldaýdyń jańa tetikterin tabý. Óitkeni bilimdi urpaq pen ony tárbieleitin ustaz – eldiń eń senimdi kapitaly.
