Qaiyrbek Súleimenovtiń tóraǵalyǵymen ótken "Atameken" Ulttyq kásipkerler palatasynyń Kásipkerlerdiń quqyǵyn qorǵaý jáne sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl keńesiniń otyrysynda salyqtyq ákimshilendirýdiń ózekti qyrlary qaraldy, dep habarlaidy Dalanews.kz palatanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
2024 jylǵy Qazaqstan halqyna joldaýynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev salyq saiasatyna jazalaýshy kózqarastan bas tartý qajettigin atap ótti. Osy tapsyrmalardy oryndaý maqsatynda 2024 jyly memleket pen salyq tóleýshiler arasyndaǵy seriktestik qatynastardy damytýǵa baǵyttalǵan jańartylǵan Salyq kodeksi qabyldandy. Biznes tarapynan salyqtyq mindettemelerdi jaýapkershilikpen oryndaý biýdjetke túsimder josparyn (transfertterdi eseptemegende) 0,7%-ǵa artyq oryndaýǵa múmkindik berip, salyqtyq tártiptiń nyǵaiǵanyn kórsetti.
Mańyzdy kezeńderdiń biri – salyqtyq ákimshilendirýdi tsifrlandyrý máselesi boldy. "ISNA", "SDF" aqparattyq júieleri, kásipkerdiń biryńǵai jeke kabineti, sondai-aq "e-Salyq Azamat" jáne "e-Salyq Business" mobildi qosymshalary engizildi. Bul salyq organdarymen ózara is-qimyldy jeńildetip, protsesterdiń ashyqtyǵyn arttyrdy.
"Alaida, fiskaldyq saiasatty júzege asyrý barysynda kásipkerlerge túsetin júktemeniń, sonyń ishinde memlekettik baqylaý sharalary arqyly artyp otyrǵany baiqalady. Bas prokýratýranyń derekterine sáikes, 2025 jyldyń alǵashqy alty aiynda azamattardan 2,7 mln-nan astam ótinish túsken, onyń 250,5 myńy Qarjy ministrligine joldanǵan. Olardyń 64%-dan astamy salyqtyq ákimshilendirý máselelerine qatysty, bul qoldanystaǵy tetikterdi túzetý qajettigin aiǵaqtaidy".
Mysal retinde táýekeli tómen sanattaǵy kompaniianyń negizsiz joǵary táýekel dárejesine jatqyzylyp, josparly tekserýler qataryna engizilgenin ataýǵa bolady.
"Bul rette kásipkerler qoldanylǵan baǵalaý kriteriilerine qatysty túsindirme ala almaǵan. Qoldanystaǵy erejeler boiynsha salyq organdary kriteriiler týraly naqty aqparat berýge mindetti, alaida kásipkerlerge "jabyq kriteriilerge" silteme jasalady. Atalǵan kriteriilerdi qoldanýdyń negizi Memlekettik kirister komiteti tóraǵasynyń buiryǵy bolyp otyr. Alaida, atalmysh qujat memlekettik tirkeýden ótpegen jáne resmi túrde jariialanbaǵan, bul jait Joǵarǵy Sot qaýlysymen rastaldy. Osyǵan bailanysty onyń zańdyq kúshi kúmán týdyryp, kásipkerlerdiń alańdaýshylyǵyn arttyrýda", dep naqtylaidy kásipkerlerdiń ulttyq palatasy.
Negizsiz joǵary táýekel dárejesin berý kelisimsharttardyń buzylýyna, klientterdiń joǵalýyna, salalyq reitingterden shyǵarylýǵa ákelýi múmkin. Mundai jaǵdailar kompaniialardyń klienttik bazasynyń qysqarýyna jáne qarjylyq turaqtylyǵynyń álsireýine jii sebep bolady.
"Kásipkerlerden túsken ótinishter máseleniń júieli sipatqa ie ekenin kórsetedi. Biznes-qaýymdastyq pen sarapshylardyń úndeýlerine qaramastan, jabyq kriteriiler týraly aqparat berý máselesindegi Qarjy ministrliginiń ustanymy ózgerissiz qalyp otyr. Sonymen qatar, 2025 jylǵy jańa Salyq kodeksinde bul kriteriilerdiń qupiia sipaty zańdy túrde bekitilgen, bul óz kezeginde memlekettik saiasatta jariia etilgen ashyqtyq pen quqyqbuzýshylyqtyń aldyn alý qaǵidattaryna qaishy kelýi múmkin. Mundai jabyqtyq Konstitýtsiiada jáne "Aqparatqa qol jetkizý týraly" zańda bekitilgen salyq tóleýshilerdiń aqparatqa qol jetkizý quqyǵyn shekteidi", dep nyǵyrlai túsedi palatadaǵylar.
Keńes otyrysynda táýekelderdi basqarý júiesiniń kriteriilerin ashýdy jáne quqyqtyq qaishylyqtardy joiýdy qosa alǵanda, salyqtyq ákimshilendirýdiń qoldanystaǵy tásilderin qaita qaraý qajettigi aityldy. Bul biznes pen memlekettik organdar arasyndaǵy senimdi nyǵaitýǵa, ákimshilik qysymdy azaitýǵa jáne turaqty ekonomikalyq ósimge yqpal etedi.
Negizgi qadamdardyń biri – salyq júiesine qatysty barlyq normativtik-quqyqtyq aktilerdiń mindetti memlekettik tirkeýden ótýi jáne resmi jariialanýy bolýy múmkin. Bul quqyqtyq aiqyndyqty arttyryp, kásipkerlerdiń múddelerin qorǵaýǵa jol ashady.
