Freedom Inside '26

Jas pediatr dárigerlerdiń V basqosýy ótti

Jas pediatr dárigerlerdiń V basqosýy ótti
Almatyda meditsina ǵylymdarynyń doktory, belgili balalar hirýrgy Ahparov Nurlan Nurkinulyn eske alý qurmetine arnalǵan  «Jas zertteýshi: zamanaýi pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy damýynyń syn-tegeýrini men keleshegi» atty jas ǵalymdardyń halyqaralyq ǵylymi-tájiribelik  konferentsiiasy ótti. 

Sharanyń uiymdastyrýshylary: QR Densaýlyq saqtaý ministrligi, Pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy ǵylymi ortalyǵy,  «Pediatrlar Odaǵy» qoǵamdyq birlestigi.

Konferentsiiaǵa TMD, Qazaqstan jáne shet elderden 100-den astam  jas pediatrlar men balalar hirýrg-dárigerleri qatysty. Basqosý offlain jáne onlain túrinde ótti.

Osymen besinshi jyl qatarynan ótkizilgen konferentsiianyń basty maqsaty - jas ǵalymdardyń ǵylymi áleýetin arttyrý, pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy salasyndaǵy ózekti máselelerdi kóterý, damýy men keleshegin saralaý, pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy salasyndaǵy innovatsiialar boiynsha jas ǵalymdar arasynda tyǵyz halyqaralyq qarym-qatynasty ornatý,  jas mamandardy ǵylymmen ainalysýǵa shaqyrý.

Biylǵy jylǵy konferentsiia elimizge belgili balalar hirýrgy, tanymal «Altyn qoldy» dáriger, Pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy ǵylymi ortalyǵynyń hirýrgiia bóliminiń meńgerýshisi, meditsina ǵylymdarynyń doktory,  AQSh-tyń Tsintsinnati klinikasynyń qurmetti professory, Eýropa jaratylystaný ǵylymdary akademiiasynyń akademigi,  halyqaralyq dárejedegi ǵalym Ahparov Nurlan Nurkinulyn eske alý qurmetine arnaldy.   2021 jyldyń qazan aiynda Ahparov Nurlan Nurkinulynyń mezgilsiz qaitys bolýy Pediatriia ortalyǵy úshin ǵana emes, Qazaqstannyń búkil meditsina qaýymdastyǵy úshin orny tolmas qaza boldy.

Konferentsiianyń ashylýynda qatysýshylar Nurlan Nurkinulymen qatar, qyzmettes-áriptes, ustazdary   meditsina ǵylymdarynyń doktory Ormantaev Almaz Kamalulyn, neonataldy hirýrg Litosh Vladimir Evgenevichti bir minýt únsizdikpen eske aldy.

Pediatriia ortalyǵynyń basshysy Riza Boranbaeva, S.Asfendiiarov atyndaǵy QazUMÝ-dyń rektory Talǵat Nurǵojin, meditsina ǵylymdarynyń doktory, professor Aryn Nurlan Muhtaruly alǵy sóz sóilep, ǵylymǵa qadam basqan jas ǵalymdarǵa jańa izdenis tiledi. Sonymen qatar, sharanyń mańyzdylyǵyn atap ótip, Nurlan Nurkenuly týraly estelikterimen bólisti.

Nurlan Nurkinuly meditsina salasynda 40 jyldan astam ýaqyt qyzmet etti. Onyń 28 jylyn Pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy ǵylymi ortalyǵyna arnap, 1994 jyldan beri Balalar hirýrgiiasy bóliminiń meńgerýshisi qyzmetin abyroimen atqardy. Hirýrgiia bólimi 1994 jyly akademik Kamal Ormantaevtyń jetekshiligimen ashylǵan edi. Kamal Sarýáruly Nurlan Nurkinulyn bólim basshysy etip ózi taǵaiyndaǵan bolatyn.

Qyzmet jolynda Nurlan Nurkinuly  10 000-nan astam operatsiia jasap, qanshama myń balanyń ómirin aman alyp qaldy. Ol otanyń 21 túrin Qazaqstan respýblikasynda alǵash ret engizgen novator ǵalym.

Meditsina ǵylymdarynyń doktory Nurlan Nurkinuly 300-den astam ǵylymi eńbekterdiń, 3 monografiianyń, 21 ónertabys patentteriniń, 3 ratsionalizatorlyq usynystyń  avtory. Onyń ǵylymi jumystary halyqaralyq retsenziialanǵan jýrnaldarda jariialanǵan. Onyń jetekshiligimen bir doktorlyq jáne eki kandidattyq dissertatsiia qorǵaldy. Ol túrli ǵylymi forýmdarǵa (Resei, Germaniia, Túrkiia, AQSh, Italiia, Frantsiia) qatysty.

Ol alǵashqylardyń biri bolyp, jalpy hirýrgiia (Niý-Iork q., AQIII, 2004) men balalar koloproktologiiasy boiynsha (Tsintsinati q., AQSh, 2006)  Amerika qurama shtatynda arnaiy kýrstan ótken. Sonymen qatar  Reseide «Garmonik» ýltradybystyq skalpeldi meńgerý ( Máskeý q.) men laporoskopiialyq hirýrgiia boiynsha  (Sankt-Peterbýrg q.) bilim aldy. Amerikadaǵy tájiribeden soń N.Ahparov Qazaqstanda tuńǵysh ret anorektaldy malformatsiia aqaýlary bar (ish qýysy músheleriniń qatersiz jáne qaterli isikteri) balalarǵa arnalǵan jańa ota jasaý túrin Pediatriia ortalyǵynda  ǵana emes, elimizdiń barlyq oblystaryna engizdi. Reseide mundai operatsiia túri Qazaqstannan bir jarym jyldan keiin ǵana engizilgen.

Nurlan Nurkinuly 2008 jyly meditsina men ǵylymǵa sińirgen eńbegi úshin Qazaqstan metsenattar klýbynyń «Ilham» respýblikalyq syilyǵynyń laýreaty atansa, 2009 jyly minsiz eńbegi men óz qyzmetine adaldyǵy úshin  «Halyq batyry» syilyǵynyń laýreaty atandy. Bilikti hirýrg sonyman qatar «Qurmet» ordenimen (2020), «Qazaqstan Respýblikasy densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi» belgisimen (2005),  «Úzdik qyzmetker», «Úzdik ǵalym, «Qazaqstan Respýblikasynyń densaýlyq saqtaý úzdigi» jáne t.b. tósbelgilerimen marapattalǵan.

N.Nurkinuly 2007 jyldan Amerikanyń «Tsintsinati childrens» klinikasynyń Qurmetti professory, Eýropalyq jaratylystaný ǵylymdary akademiiasynyń múshesi boldy. Ǵylymǵa qosqan zor úlesi úshin 2016 jyly Robert Koh medalimen, 2017 jyly Eýropanyń III Aleksandr ordenimen marapattalǵan. Bul syilyqty álem boiynsha 17 adam ǵana alǵan. Aitýly marapat «EuroMedica-2018» Eýropalyq Kongresste (Hannover, Deutschland) tabystaldy.

Ahparov N.N. tómendegi jýrnaldardyń redaktsiialyq alqasynyń múshesi boldy:

- Qazaqstannyń pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy;

- Tájikstannyń densaýlyq saqtaý salasy;

- 2018 jyldan - American Journal of Pediatrics;

- 2019 jyldan bastap - EVRO MEDICA muraǵaty.

«Bilikti hirýrg Nurlan Nurkinulyn bilmeitin jan joq, ony elimizdiń barlyq óńir dárigerleri,  alys-jaqyn shetelderdiń mamandary jaqsy tanidy, qurmet tutady. Onyń meditsina men ǵylymdaǵy joǵary jetistikteri tynymsyz eńbek pen mol izdenistiń,  óz mamandyǵyna degen súiispenshiliktiń jemisi. Ol balalardaǵy aýrýlardy diagnostikalaýdyń jáne hirýrgiialyq emdeýdiń jańa, mańyzdy ári tiimdi ádisterin elimizde belsendi túrde ázirlep, engizdi. Meditsina ǵylymy men tájiribesiniń zamanaýi damýy jas ǵalymdardyń ǵylymi áleýetinsiz múmkin emes. Nurlan Nurkinuly shákirtteri men stýdentterdi jigerlendiretin, jańa ǵylymi tyń ideialardyń generatory, jańashyldyqqa umtylǵan jarqyn da daryndy tulǵa boldy. Ol kóptegen jas dárigerlerdiń ustazy, áriptesi ári tálimgeri bola bildi. Kórnekti dáriger  birneshe býyn bilikti  hirýrgtardy, myqty mamandardy tárbielep shyǵardy. Nurlan Nurkinuly jas dárigerlerdiń boiyna ózine degen senimdilikti nyǵaityp, alǵa umtylýǵa úiretti, onyń ár  sózi stýdentterdi bilimdi de bilikti bolýǵa qanattandyrdy. Bul konferentsiia jas dárigerlerdiń ǵylymi-zertteý salasyna degen qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, Nurlan Nurkinulynyń izin jalǵastyrýǵa yqpal etedi dep senemiz», dep atap ótti konferentsiianyń ashylý saltanatynda Pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy ǵylymi ortalyǵynyń Basqarma tóraiymy Riza Boranbaeva.

Halyqaralyq deńgeide ótken konferentsiiada  pediatriia jáne hirýrgiia salasy boiynsha 100-den astam ǵylymi jumystar, arnaiy baiandamalar, maqalalar  jáne posterlik baiandamalar usynyldy. Basqosýda balalardaǵy aýrýlardy emdeý men diagnostikalaýdyń zamanaýi ádisteri, pediatriia jáne balalar hirýrgiiasyn damytýdyń ǵylymi jáne praktikalyq aspektileri, balalar densaýlyǵyn saqtaý qyzmetine innovatsiialyq tehnologiialardy engizý, perinataldyq patologiialar boiynsha diagnostikalaý men emdeý, aldyn-alý boiynsha jańa tiimdi tehnologiialardy engizý men damytý, balalar hirýrgiiasyndaǵy ózekti máseleler, balalardaǵy týa bitken aqaýlardy diagnostikalaý jáne hirýrgiialyq emdeý máseleleri, balalardaǵy onkologiialyq jáne gematologiialyq aýrýlardy diagnostikalaý men emdeýdiń zamanaýi tehnologiialary, sirek kezdesetin aýrýlardy erte diagnostikalaý, emdeý, ońaltý, asqynýlardyń aldyn alý jáne tirkeý máseleleri jáne t.b.  pediatriia jáne hirýrgiia salasyna qatysty ózekti máseleler talqylanyp, praktikadaǵy erekshe klinikalyq jaǵdailar ortaǵa salyndy.

Ǵylymi jobalardy pediatriia jáne hirýrgiia salasynyń bilikti mamandarynan quralǵan qazylar alqasy saralady. Konferentsiia sońynda usynylǵan jumystar «Úzdik baiandama» (pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy salasy boiynsha), «Úzdik maqala», «Úzdik posterlik baiandama» atalymdary boiynsha anyqtalyp, arnaiy diplomdarmen marapattaldy.

Úzdik baiandamalar men ǵylymi maqalalar «Pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy» ǵylymi jýrnalynda jariialanatyn bolady.

 

«Pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy  ǵylymi ortalyǵy» baspasóz qyzmeti