«Ózenmunaigaz» AQ kompaniiasynda munai óndirý kólemi birneshe jyl qatarynan tómendep keledi. Bul Jańaózen qalasynyń ekonomikalyq bolashaǵyna qatysty alańdaýshylyq týǵyzady, sebebi bul kompaniia birden-bir qala quraýshy kásiporyn. Qalanyń kóptegen turǵyndary munai-gaz salasynda eńbek etetini belgili. Munai óndirisi azaiýynyń sebepteri men olardyń joiý josparlary jaily Dalanews.kz materialynan oqi alasyz.
«Ózenmunaigaz» kompaniiasy Ózen jáne Qaramandybas ken oryndarynda munai óndirýmen ainalysady. Ol jerde munai XX ǵasyrdyń 1960-shy jyldarynan bastap igerilip keledi. 1961 jyly 15 jeltoqsanda Mihail Kýlebiakinniń brigadasy alǵashqy munai burqaǵyn alǵan. Sol sátten bastap Ózen ken ornynyń, sonymen birge Jańaózen qalasynyń damý tarihy bastaý alady.
Al «Ózenmunaigaz» kompaniiasynyń tarihy 1964 jyly bastaldy deýge bolady. Tap sol jyly «Ózen» munai-gaz óndirý kásipshiligi quryldy. Sondai-aq munaishylardyń bolashaq qalasy – Jańaózen qalasynyń qurylysy bastaldy. Osy ýaqyt aralyǵynda vahtalyq jumysshylar ǵana turatyn eldi meken keńeiip, jańaózendikterdiń birneshe urpaǵy ósip-óngen qalaǵa ainaldy. Búgingi tańda qalada 100 myńnan asa halyq turady.
Ókinishke qarai, Jańaózen qalasynyń ken oryndarynda munai óndirý kólemi jyl saiyn tómendep keledi. 2023 jyly «Ózenmunaigazdyń» munai jáne gaz kondensaty óndirisi 4,3%-ǵa, iaǵni 4,87 mln tonnaǵa azaidy. 2020 jyly bul kórsetkish 5 mln 347 myń tonna bolsa, 2021 jyly 5 mln 332 myń tonnaǵa tómendedi. Al 2022 jyly odan da az 5 mln 096 myń tonna munai óndirildi.
Óndiristiń tómendeýine Mańǵystaý atom energiia kombinaty tarapynan (MAEK) elektr qýatyn apattyq ajyratýlar men shekteýler sebep boldy. Onyń ústine «Ózenmunaigaz» ken oryndary sarqylǵan. Eske sala ketsek, bul jerde munai igerile bastalǵanyna 60 jylǵa jýyq ýaqyt boldy.
Qandai shara qoldanýǵa bolady?
Kompaniia neǵurlym munaidy az óndirse, soǵurlym kirisi men tabysy azaiady. Bul kompaniiaǵa munai óndirýdi tiisti deńgeide ustap turý úshin jańa jabdyq pen tehnologiialarǵa qarajat salýǵa kedergi keldiredi. Osynyń saldarynan kásiporyn munai servisine jáne basqa qyzmetterge, sondai-aq kúndelikti shyǵystarǵa jumsalatyn shyǵyndy óteý úshin aqsha tabýdyń basqa amaldaryn izdeýge týra keledi.
Kompaniiada 10 myńnan asa adam eńbek etedi. Al, merdiger uiymdardyń jumysshylarymen birge sanasaq, «Ózenmunaigaz» ken oryndaryna jumyldyrylǵan jumys kúshi 20 myń adamnan asýy múmkin. Sarapshylardyń aitýynsha, «Ózenmunaigaz» mekemesinde eńbek resýrstary kóp shoǵyrlanǵan, iaǵni qyzmetkerler shtaty tym úlken. Máselen, «Ózenmunaigazdyń» bir qyzmetkeri táýligine 5 barrelge jýyq munai men gaz kondensatyn óndiredi (óndiris 365 kún úzbei júrgizilgen bolsa). Al shetel kompaniialarynyń bir jumysshysy táýligine 15-20 barrel óndiredi.
Óndiristiń tómendeýin toqtatý úshin 2023 jyly «Ózenmunaigaz» kompaniiasy Ózen jáne Qaramandybas ken oryndaryn ońaltý jobasyn qolǵa aldy. Ol úshin Qazaqstannyń Úkimeti «Ózenmunaigazǵa» salynatyn paidaly qazbalardy óndirý salyǵyn tómendetti. Únemdelgen qarjy ońaltý sharalaryna jumsalatyn bolady.
«Ózenmunaigazdyń» munai óndirisinen basqa da máselesi bar. Munai servis kompaniialarynyń jumysshylary ulttyq kompaniianyń shtatyna alýdy talap etkenine birneshe jyl boldy. Alaida kompaniia shtatyn odan ári keńeite almaidy, áitpesekásiporyn birneshe jyldan keiin-aq jabylyp qalýy ábden múmkin.
